استاد اسماعیل احمدی منش از اساتید حوزه علمیه قم در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید به بیان گوشه هایی از زندگانی شخصی حضرت رسول صلی الله علیه و آله و سلم پرداخت.

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم در ابتدای گفتگو خاطرنشان کرد: از آنجایی که هدف از بحث رسالت، الگوگیری از انبیای بزرگوار، مخصوصا حضرت رسول اکرم صلی الله علیه وآله و سلم است، و همین طور با توجه به اینکه با آمدن دین اسلام، این دین همیشه پاسخگوی بشریت در طول تاریخ خواهد بود، از این رو باید یک بازخوانی از معارف و سیره آن حضرت داشته باشیم.

وی افزود: نکته اول در این زمینه توجه آن حضرت به نظافت و زیبایی شخصی بوده است. در بیانات شریف شریف آن حضرت در نهج الفصاحه آمده است:

«إنّ اللَّه تعالى يبغض الوسخ و الشّعث.» خداوند كثافت و ژوليدگى را دشمن دارد. (نهج الفصاحة (مجموعه كلمات قصار حضرت رسول صلى الله عليه و آله)، ص: 304)

استاد احمدی منش در ادامه بیان کرد: در روایتی دیگر می خوانیم:

«الْحَسَنُ بْنُ الْفَضْلِ الطَّبْرِسِيُّ فِي مَكَارِمِ الْأَخْلَاقِ عَنِ النَّبِيِّ ص‏ أَنَّهُ كَانَ يَنْظُرُ فِي الْمِرْآةِ وَ يُرَجِّلُ جُمَّتَهُ وَ يَمْتَشِطُ وَ رُبَّمَا نَظَرَ فِي الْمَاءِ وَ سَوَّى جُمَّتَهُ فِيهِ وَ لَقَدْ كَانَ يَتَجَمَّلُ لِأَصْحَابِهِ فَضْلًا عَلَى تَجَمُّلِهِ لِأَهْلِهِ وَ قَالَ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ مِنْ عَبْدِهِ إِذَا خَرَجَ إِلَى إِخْوَانِهِ أَنْ يَتَهَيَّأَ لَهُمْ وَ يَتَجَمَّلَ» پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم همیشه در آینه نگاه می کرد؛ موهای سر خود را شانه می کرد و می آراست، گاهی اتفاق می افتاد (به علت نبود آینه)، در آب (زلال) نگاه می کرد و موی سر خود را می آراست، نه تنها برای خانواده اش خود را آرایش می کرد، بلکه برای یاران خود نیز چنین عمل می کرد و می فرمود: خداوند دوست دارد وقتی بنده اش نزد برادرانش می رود، خود را آماده کند و بیاراید » (شيخ حر عاملى، محمد بن حسن، وسائل الشيعة - قم، چاپ: اول، 1409 ق.؛ ج‏ 5؛ ص 11)

این استاد حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: یکی دیگر از ویژگی های حضرت صلی الله علیه و آله و سلم، معطر بودن ایشان است. معطر بودن موجب نشاط در روحیه خود انسان و هم روحیه دیگران می شود؛ و برعکس، بوی زشت و تعفن، در لباس و .. موجب رنجش شخص و دیگران می شود.

وی افزود: حضرت در استفاده از عطر، یک شخصیت نمونه بود. امام صادق علیه السلام می فرماید: حضرت بیش از آنکه برای غذایشان هزینه کنند، برای تهیه عطر و مواد خوشبو کننده هزینه می کردند.

«18- مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْحُسَيْنِ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ مُحَمَّدٍ الْخَثْعَمِيِّ عَنْ إِسْحَاقَ الطَّوِيلِ الْعَطَّارِ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ علیه السلام قَالَ: كَانَ رَسُولُ اللَّهِ ص يُنْفِقُ فِي الطِّيبِ أَكْثَرَ مِمَّا يُنْفِقُ فِي الطَّعَامِ.» (کافی، جلد 5، ص: 512)

استاد اسماعیل احمدی منش خاطرنشان کرد: معروف است وقتی حضرت از کوچه ای عبور می کردند، از بوی عطرشان شناخته می شدند.

وی اضافه نمود: استفاده از عطر برای مردان در جامعه از اهمیت بالایی برخوردار است؛ در تعبیری از حضرت، این روایت را می خوانیم اگر کسی از مردان بخواهد بیرون برود و از عطر استفاده نکند، حماقت و ضعف عقل دارد. این بیان تأکیدی است بر اینکه انسان عاقل و متفکر و حواس جمع، در ورود به جامعه باید رعایت معطر بودن و خوشبویی را داشته باشد.

مسواک زدن

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: مسواک نزدن خلاف سیره آن حضرت است؛ پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم است. در کتاب مکارم الاخلاق آمده است:

«وَ كَانَ صلی الله علیه و آله و سلم يَسْتَاكُ كُلَّ لَيْلَةٍ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ مَرَّةً قَبْلَ نَوْمِهِ وَ مَرَّةً إِذَا قَامَ مِنْ نَوْمِهِ إِلَى وِرْدِهِ وَ مَرَّةً قَبْلَ خُرُوجِهِ إِلَى صَلَاةِ الصُّبْحِ وَ كَانَ‏ يَسْتَاكُ‏ بِالْأَرَاكِ أَمَرَهُ بِذَلِكَ جَبْرَئِيلُ ع» (طبرسى، حسن بن فضل، مكارم الأخلاق - قم، چاپ: چهارم، 1412 ق / 1370 ش؛ ص: 39)

وی اضافه نمود: مسواک زدن از مواردی بود که برای حضرت صلی الله علیه و آله و سلم از اهمیت بالایی برخوردار بود؛ در روایتی می خوانیم که حضرت تأکید می فرمایند اگر بر امتم مشقت بار و سخت نبود، امر می کردم که همه برای هر نمازی مسواک بزنند.

« 946 عَنْهُ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ ابْنِ الْقَدَّاحِ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص‏ لَوْ لَا أَنْ أَشُقَّ عَلَى أُمَّتِي لَأَمَرْتُهُمْ‏ بِالسِّوَاكِ‏ عِنْدَ كُلِّ صَلَاةٍ» (احمد بن محمد بن خالد برقی، المحاسن، جلد 2، صفحه: 561)

لباس پوشیدن

این استاد حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: یکی از آداب حضرت رسول صلی الله علیه و آله و سلم بر این بود که وقتی لباس نو می پوشیدند، حمد خداوند را بجا می آوردند؛ در بحار الانوار، در مورد کیفیت لباس حضرت صلی الله علیه و آله و سلم آمده است:

«وَ كَانَ صلی الله علیه و آله و سلم إِذَا لَبِسَ ثَوْباً جَدِيداً قَالَ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي كَسَانِي مَا يُوَارِي عَوْرَتِي وَ أَتَجَمَّلُ بِهِ فِي النَّاسِ وَ كَانَ إِذَا نَزَعَهُ نَزَعَ مِنْ مَيَاسِرِهِ أَوَّلًا وَ كَانَ مِنْ فِعْلِهِ إِذَا لَبِسَ الثَّوْبَ الْجَدِيدَ حَمِدَ اللَّهَ ثُمَّ يَدْعُو مِسْكِيناً فَيُعْطِيهِ خُلْقَانَهُ‏ ثُمَّ يَقُولُ مَا مِنْ مُسْلِمٍ يَكْسُو مُسْلِماً مِنْ سَمَلِ ثِيَابِهِ لَا يَكْسُوهُ إِلَّا لِلَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ إِلَّا كَانَ فِي ضَمَانِ اللَّهِ وَ حِرْزِهِ وَ حَيِّزِهِ مَا وَارَاهُ حَيّاً وَ مَيِّتا (في نسخة من المصدر: و خيره (حيزه) و أمانه حيا و ميتا.) وَ كَانَ صلی الله علیه و  آله و سلم إِذَا لَبِسَ ثِيَابَهُ وَ اسْتَوَى قَائِماً قَبْلَ أَنْ يَخْرُجَ قَالَ: اللَّهُمَّ بِكَ اسْتَتَرْتُ وَ إِلَيْكَ تَوَجَّهْتُ وَ بِكَ اعْتَصَمْتُ وَ عَلَيْكَ تَوَكَّلْتُ اللَّهُمَّ أَنْتَ ثِقَتِي وَ أَنْتَ رَجَائِي اللَّهُمَّ اكْفِنِي مَا أَهَمَّنِي وَ مَا لَا أَهْتَمُّ بِهِ وَ مَا أَنْتَ أَعْلَمُ بِهِ مِنِّي عَزَّ جَارُكَ وَ جَلَّ ثَنَاؤُكَ وَ لَا إِلَهَ غَيْرُكَ اللَّهُمَّ زَوِّدْنِي التَّقْوَى وَ اغْفِرْ لِي ذَنْبِي وَ وَجِّهْنِي لِلْخَيْرِ حَيْثُ مَا تَوَجَّهْتُ ثُمَّ يَنْدَفِعُ لِحَاجَتِهِ وَ كَانَ لَهُ ص ثَوْبَانِ لِلْجُمُعَةِ خَاصَّةً سِوَى ثِيَابِهِ فِي غَيْرِ الْجُمُعَةِ وَ كَانَتْ لَهُ خِرْقَةٌ وَ مِنْدِيلٌ يَمْسَحُ بِهِ وَجْهَهُ مِنَ الْوُضُوءِ وَ رُبَّمَا لَمْ يَكُنْ مَعَهُ الْمِنْدِيلُ فَيَمْسَحُ وَجْهَهُ بِطَرَفِ الرِّدَاءِ الَّذِي يَكُونُ عَلَيْه»  (مجلسى، محمد باقر بن محمد تقى، بحار الأنوار (ط - بيروت) - بيروت، چاپ: دوم، 1403 ق. ج ‏16، ص: 251)

استاد اسماعیل احمدی منش خاطرنشان کرد: حضرت حتی در رنگ لباس هایشان توجه می کردند؛ رنگ سفید و رنگ سبز از رنگ های مورد علاقه ایشان بود. لباس سبز حضرت را شاداب می کرد. رنگ سبز، رنگ موردپسند پيامبر براى لباس بود.  «كان يُعْجِبُهُ الثِّيَابُ الخُضْر» (سنن النبى، ص 120)

وی افزود: بیشتر جامه هاى پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلم سفید بود و مى فرمود: لباس سفید را بر زندگانتان بپوشانید و مردگانتان را هم با پارچه ى سفید کفن کنید.

«البسوها احیإکم و کفنوا فیها موتاکم» (سنن النبى, ص 120 و محجه البیضإ؛ ج 4؛ ص 140).

این استاد حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: نکته ای که در بجث پوشش باید به آن توجه داشت، لباس شهرت نبودن است. لباسی غیر معمولی که انسان را انگشت نما کند، پسندیده نیست؛ متأسفانه در جامعه افرادی دیده می شود که لباس پاره می پوشند؛ لباس هایی که بعضا با پول کلان تهیه می شود؛ لباس هایی که گاه خانم ها می پوشند؛ در اینجا وظیفه حکومت اسلامی است که عفت جامعه را حفظ کند. نظام اسلامی در مورد آداب و فرهنگ جامعه مسئول است. در بحار الانوار آمده است:

«25- مكا، مكارم الأخلاق عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: كَفَى بِالرَّجُلِ خِزْياً أَنْ يَلْبَسَ ثَوْباً مُشَهِّراً وَ يَرْكَبَ دَابَّةً مُشَهِّرَةً

عَنْهُ ع قَالَ: إِنَّ اللَّهَ يُبْغِضُ شُهْرَةَ اللِّبَاسِ (مكارم الأخلاق ص 133.) دَخَلَ عَبَّادُ بْنُ كَثِيرٍ الْبَصْرِيُّ عَلَى أَبِي عَبْدِ اللَّهِ ع وَ عَلَيْهِ ثِيَابُ الشُّهْرَةِ فَقَالَ يَا عَبَّادُ مَا هَذِهِ الثِّيَابُ قَالَ يَا أَبَا عَبْدِ اللَّهِ تَعِيبُ عَلَيَّ هَذَا قَالَ نَعَمْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلی الله علیه و آله و سلم مَنْ لَبِسَ ثِيَابَ شُهْرَةٍ فِي الدُّنْيَا أَلْبَسَهُ اللَّهُ ثِيَابَ الذُّلِّ يَوْمَ الْقِيَامَةِ قَالَ عَبَّادٌ مَنْ حَدَّثَكَ بِهَذَا قَالَ يَا عَبَّادُ تَتَّهِمُنِي حَدَّثَنِي وَ اللَّهِ آبَائِي عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلی الله علیه و آله و سلم» (مكارم الأخلاق ص 134، مجلسى، محمد باقر بن محمد تقى، بحار الأنوار (ط - بيروت) - بيروت، چاپ: دوم، 1403 ق. ؛ ج ‏76؛ ص 313)

/270/260/21/