استاد محسن بهجت از اساتید حوزه علمیه قم، در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید، به موضوع "نقش «ربط با خدا» در تحکیم پیوند علما و مردم و ضرورت بازگشت به احکام واقعی اسلام در جامعه" پرداخت.

/270/260/21/

استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم با اشاره به آغاز ماه مبارک رمضان اظهار داشت: حلول این ماه مبارک را تبریک عرض می‌کنم و از خداوند متعال مسئلت دارم توفیق عبودیت و بندگی کامل را به همه ما عنایت کند تا بتوانیم در مسیر رضای او گام برداریم.

کارشناس دینی افزود: ارتباط علما و مردم یک رابطه دوجانبه و بسیار حساس است. هم علما و هم مردم باید بدانند که اساس این رابطه بر چه پایه‌ای بنا شده است. علما وظیفه دارند آینه تمام‌نما برای خداوند باشند و مردم را به سوی او دعوت کنند، نه به سوی خود. در تشهد نماز، ابتدا بر "عبد" بودن پیامبر تأکید می‌شود و سپس "رسول" بودن ایشان. این نکته عمیقی دارد: اوج بندگی، زیربنای رسالت و ارتباط مؤثر با خلق است.

وی ابراز داشت: اگر انسان "ربط با خدا" را از دست بدهد، لذت عبادت را نخواهد چشید. امام سجاد (ع) در دعای ابوحمزه ثمالی به این حقیقت اشاره می‌کنند که مجالست با اهل باطل و کناره‌گیری از علما، باعث می‌شود خداوند انسان را به خودش واگذارد و توفیق مناجات و لذت عبادت را از او سلب کند. بدترین عذاب الهی همین است. در حدیثی از حضرت موسی (ع) نقل شده که خداوند فرمود: من قوم تو را با گرفتن لذت مناجات از دل‌هایشان عذاب کردم.

این استاد حوزه یادآور گردید: بزرگان ما چون مرحوم آیت‌الله قاضی (ره) آنچنان به این ربط و ارتباط عشق می‌ورزیدند که می‌فرمودند اگر در بهشت هم نماز نباشد، من به بهشت نمی‌روم، چون نماز برای من یعنی همان ربط با خدا و آن اصل است. برای حفظ این ارتباط، علما باید با روایات اهل بیت (ع) مأنوس شوند. مطالعه کتاب شریف بحارالانوار، انسان را با سیره و روش ائمه در مواجهه با مردم آشنا می‌کند.

وی تصریح کرد: ائمه (ع) در کوچکترین مسائل نیز نهایت دقت را برای حفظ همین "فقر الی الله" داشتند. به عنوان نمونه، پیامبر اکرم (ص) برای قربانی، گوسفندی با ویژگی‌های خاص (دور چشم و پاهای سیاه) انتخاب می‌کردند که دقیقاً منطبق بر قربانی حضرت ابراهیم (ع) بود. این دقت، نشان‌دهنده آن است که پیامبر خود را در برابر خدا هیچ می‌دید و می‌خواست حتی در این انتخاب نیز تابع محض امر الهی باشد. همچنین گریه پیامبر هنگام تلاوت قرآن، ناشی از همین احساس نیاز شدید به درگاه الهی بود.

استاد بهجت تأکید کرد: اگر عالمی خدا را به مردم نشان دهد و خودنما نباشد، مردم جذب او می‌شوند. داستان آن عالم و گدا عبرت‌آموز است. گدا وقتی خود را به مردن زد، عالم به او کمک کرد. وقتی گدا گفت بالاخره پول را گرفتم، عالم پاسخ داد: تا مرده بودی به تو دادم! خدا هم تا نفسمان را نکشیم، چیزی به ما عطا نمی‌کند.

با اشاره به نیازهای مادی مردم و نقش عالم در تأمین آن، خاطرنشان کرد: همه مسائل مادی از روح و معنویت ما سرچشمه می‌گیرد. اگر روح انسان آرامش داشته باشد، دنیای او نیز آباد می‌شود. متأسفانه نگاه ما به روزی، مادی شده و فکر می‌کنیم با دویدنِ صرف، روزی را به دست می‌آوریم، در حالی که روزی از عالم ملکوت و به دست امام زمان (عج) تقسیم می‌شود. رونق کسب و کار یک فرد با معنویت او گره خورده است. عالم باید به مردم بفهماند که برکت در کار، با نماز اول وقت، انفاق و ارتباط با خدا حاصل می‌شود.

استاد محسن بهجت بیان داشت: امام سجاد (ع) می‌فرمایند: «هَلَكَ مَن لَیسَ لَهُ حَكِیمٌ یرشُدُهُ»؛ هلاک شده کسی که حکیم راهنمایی نداشته باشد. هر کس به یک عالم ربانی نیاز دارد تا او را در مسیر زندگی، چه مادی و چه معنوی، هدایت کند. امیرالمؤمنین (ع) نیز زندگی را به سه بخش کار، عبادت و استراحت تقسیم کرده‌اند. مشکل امروز ما این است که همه ۲۴ ساعت را می‌دویم و باز هم به نتیجه نمی‌رسیم، چون توکل به خدا را فراموش کرده‌ایم.

وی در ادامه به داستان فردی که با روضه خانگی حاجتش را برآورده دید اشاره کرد و افزود: مرحوم آقای قاضی (ره) سفارش می‌کردند برای زیادی روزی، هفته‌ای یک بار در منزل روضه سیدالشهدا (ع) برگزار کنید. من شخصی را می‌شناختم که هشت دختر داشت و کارگری ساده بود. او هر هفته در خانه‌اش روضه برگزار می‌کرد و خودش می‌گفت: به خدا قسم هیچ نداشتم، اما همین روضه آنقدر به من آبرو داد که هر هشت دخترم را با عزت شوهر دادم.

استاد بهجت با اشاره به ضرورت نظام‌مند کردن اقتصاد و جامعه بر اساس اسلام گفت: همان‌طور که بر معنویت تأکید داریم، باید برای برنامه‌ریزی دنیوی نیز کوشا باشیم. اسلام هم به معنویت و هم به نظام‌مندی توجه دارد. نامه امیرالمؤمنین (ع) به مالک اشتر، یک منشور جامع حکومتی است که می‌تواند برای تمام دنیا الگو باشد. دوستی تعریف می‌کرد که این نامه را به رئیس‌جمهور وقت اسپانیا داد و او در جمع رؤسای جمهور اروپا، آن‌ها را به عمل به مفادش دعوت کرد.

این کارشناس دینی تأکید کرد: کوتاهی از جانب ما علماست که نتوانسته‌ایم نظام اقتصادی اسلام را استخراج و تدوین کنیم. دولتمردان نیز باید از علما بخواهند که برای مسائل روز راهکار اسلامی ارائه دهند. در معاملاتی مانند خودرو، فروشنده پس از عقد قرارداد و دریافت پول، به بهانه افزایش قیمت، مبلغ بیشتری طلب می‌کند. این کار ربای حرام است. چرا علما در این زمینه ورود نمی‌کنند؟ چرا قوانین امیرالمؤمنین در مجلس بررسی نمی‌شود؟ ما نباید نظریه‌های غربی را با روایات تطبیق دهیم، بلکه باید از درون روایات، نظام استخراج کنیم.

وی در پایان با اشاره به یک مطالبه مهم از قوه قضاییه یادآور گردید: من به عنوان یک طلبه از مسئولین قوه قضاییه سوال دارم. در روایات متعددی از جمله از امام باقر (ع) داریم: «مَنْ دَخَلَ داراً لِسَرِقَةٍ یُهَراقُ دَمُه»؛ کسی که برای دزدی وارد خانه‌ای شود، خونش هدر است. اما امروز اگر صاحب خانه برای دفاع از جان و مالش سارقی را بکشد، به قصاص محکوم می‌شود. چندی پیش در دزفول، فردی که از خود دفاع کرده بود، ماه‌ها در زندان بود و اگر عفو رهبری نبود، شاید اعدام می‌شد. در حالی که حکم اسلام این است که خون چنین سارقی هدر است. اگر این قانون به درستی اجرا می‌شد، شاهد این همه دزدی‌های افسارگسیخته در جامعه نبودیم. از مسئولین می‌خواهم یا ما را قانع کنند که حکم صادره اسلامی است، یا اگر نیست، صریحاً به مردم بگویند که به دلایلی نمی‌توانند حکم اسلام را اجرا کنند. امیدواریم با بازگشت به احکام واقعی ائمه (ع)، شاهد حل مشکلات کشور باشیم.