به مناسبت سالگرد شهادت امام علی بن موسی الرضا علیه آلاف التحیة و الثناء، استاد توکل اکبرنژاد از اساتید حوزه علمیه قم در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید به موضوع «جایگاه امامت از لسان متون دین» پرداخت.

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم در ابتدای گفتگو خاطرنشان کرد: جا دارد که در ابتدای کلام، از زبان قرآن و روایات اهمیت امام و امامت را یادآور شویم.

وی افزود: اهمیت امامت را می توان از این دو آیه قرآن دریافت؛ آنجا که می فرماید:

«يا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ ما أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ وَ إِنْ لَمْ تَفْعَلْ فَما بَلَّغْتَ رِسالَتَهُ وَ اللَّهُ يَعْصِمُكَ مِنَ النَّاسِ إِنَّ اللَّهَ لا يَهْدِي الْقَوْمَ الْكافِرين‏» اى پيامبر! آنچه از سوى پروردگارت [درباره ولايت و رهبرى على بن أبى‏طالب اميرالمؤمنين عليه السلام‏] بر تو نازل شده ابلاغ كن و اگر انجام ندهى پيام خدا را نرسانده ‏اى. و خدا تو را از [آسيب و گزند] مردم نگه مى ‏دارد؛ قطعاً خدا گروه كافران را هدايت نمى‏ كند. (مائده : 67)

«الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دينَكُمْ وَ أَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتي‏ وَ رَضيتُ لَكُمُ الْإِسْلامَ ديناً ...» امروز [با نصبِ على بن ابى ‏طالب به ولايت، امامت، حكومت و فرمانروايى بر امت‏] دينتان را براى شما كامل، و نعمتم را بر شما تمام كردم، و اسلام را برايتان به عنوان دين پسنديدم (مائده: 3)

استاد اکبرنژاد خاطرنشان کرد: اهمیت امامت اهل بیت علیهم السلام را می توان از حدیث ثقلین دریافت؛ آنجا که می فرماید:

«انّى تارك فيكم الثقلين ما ان تمسكتم بهما لن‏ تضلوا ابدا كتاب‏ اللَّه‏ و عترتى اهل بيتى و انهما لن يفترقا حتى يردا علىّ الحوض» (الإحتجاج على أهل اللجاج (للطبرسي) / ترجمه و شرح غفارى ؛ ج‏2 ؛ ص502)

این استاد حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: یکی دیگر از راه های دریافت اهمیت و جایگاه امامت، این روایت از امام رضا علیه السلام است که می فرماید:

«وَ رُوِيَ عَنِ الرِّضَا علیه السلام أَنَّهُ قَالَ: كَمَالُ‏ الدِّينِ‏ وَلَايَتُنَا وَ الْبَرَاءَةُ مِنْ عَدُوِّنَا ثُمَّ قَالَ الصَّفْوَانِيُّ وَ اعْلَمْ‏ أَنَّهُ لَا يَتِمُّ الْوَلَايَةُ وَ لَا تَخْلُصُ الْمَحَبَّةُ وَ لَا تَثْبُتُ الْمَوَدَّةُ لآِلِ مُحَمَّدٍ إِلَّا بِالْبَرَاءَةِ مِنْ عَدُوِّهِمْ قَرِيباً كَانَ أَوْ بَعِيداً فَلَا تَأْخُذْكَ بِهِ رَأْفَةٌ فَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ يَقُولُ‏ «لا تَجِدُ قَوْماً يُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَ الْيَوْمِ الْآخِرِ يُوادُّونَ مَنْ حَادَّ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ وَ لَوْ كانُوا آباءَهُمْ أَوْ أَبْناءَهُمْ أَوْ إِخْوانَهُمْ أَوْ عَشِيرَتَهُمْ‏» الْآيَةَ» كمال دين با ولايت ما و بيزارى از دشمنان ما است.

سپس صفوانى مي نويسد بايد توجه داشت كه ولايت تكميل نمي شود و همچنين محبت و مودت خاندان نبوّت خالص نيست، مگر با بيزارى از دشمنانشان چه خويشاوند او باشد يا غير خويشاوند مبادا دلسوزى در اين مورد موجب ضعف برائت و بيزارى شود، زيرا خداوند در اين آيه مي فرمايد:«لاٰ تَجِدُ قَوْماً يُؤْمِنُونَ‌ بِاللّٰهِ‌ وَ اَلْيَوْمِ‌ اَلْآخِرِ يُوٰادُّونَ‌ مَنْ‌ حَادَّ اَللّٰهَ‌ وَ رَسُولَهُ‌ وَ لَوْ كٰانُوا آبٰاءَهُمْ‌ أَوْ أَبْنٰاءَهُمْ‌ أَوْ إِخْوٰانَهُمْ‌ أَوْ عَشِيرَتَهُمْ‌» (بحار الأنوار (ط - بيروت)؛ ج ‏27؛ ص 58)

استاد اکبرنژاد افزود: در روایتی امام رضا علیه السلام می فرماید:

«حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عُبْدُوسٍ النَّيْسَابُورِيُّ الْعَطَّارُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ قُتَيْبَةَ النَّيْسَابُورِيُّ عَنْ حَمْدَانَ بْنِ سُلَيْمَانَ عَنْ عَبْدِ السَّلَامِ بْنِ صَالِحٍ الْهَرَوِيِّ قَالَ: سَمِعْتُ أَبَا الْحَسَنِ عَلِيَّ بْنَ مُوسَى الرِّضَا علیه السلام يَقُولُ:

رَحِمَ‏ اللَّهُ‏ عَبْداً أَحْيَا أَمْرَنَا فَقُلْتُ لَهُ وَ كَيْفَ‏ يُحْيِي أَمْرَكُمْ قَالَ يَتَعَلَّمُ عُلُومَنَا وَ يُعَلِّمُهَا النَّاسَ فَإِنَّ النَّاسَ لَوْ عَلِمُوا مَحَاسِنَ كَلَامِنَا لَاتَّبَعُونَا» عبدالسلام بن صالح هروی از امام رضا علیه السلام نقل می کند، حضرت می فرمود: رحمت خدا بر کسی باد که دین و ولایت ما را زنده می کند. به حضرت گفته شد: چگونه امر شما را احیا و زنده می کند؟. حضرت فرمودند: علوم ما را یاد گیرد و به مردم بیاموزد؛ زیرا مردم اگر حُسن و حقایق کلام ما را بدانند قطعا از ما پیروی خواهند کرد. (عيون أخبار الرضا عليه السلام؛ ج‏ 1؛ ص 307)

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم اضافه نمود: یکی دیگر از روایاتی که به زیبایی جایگاه امام و امامت را نشان می دهد، این روایت بلندبالا از امام رضا صلوات الله علیه است؛ که به برخی از فقرات آن اشاره می شود:

«إنَّ الْإِمَامَةَ خِلَافَةُ اللَّهِ وَ خِلَافَةُ الرَّسُولِ صلی الله علیه و آله و سلم وَ مَقَامُ أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ علیه السلام وَ مِيرَاثُ الْحَسَنِ وَ الْحُسَيْنِ علیه السلام إِنَّ الْإِمَامَةَ زِمَامُ الدِّينِ وَ نِظَامُ‏ الْمُسْلِمِينَ‏ وَ صَلَاحُ الدُّنْيَا وَ عِزُّ الْمُؤْمِنِينَ إِنَّ الْإِمَامَةَ أُسُّ الْإِسْلَامِ النَّامِي وَ فَرْعُهُ السَّامِي ...

الْإِمَامُ يُحِلُّ حَلَالَ اللَّهِ وَ يُحَرِّمُ حَرَامَ اللَّهِ وَ يُقِيمُ حُدُودَ اللَّهِ وَ يَذُبُّ عَنْ دِينِ اللَّهِ وَ يَدْعُو إِلَى سَبِيلِ رَبِّهِ‏ بِالْحِكْمَةِ وَ الْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ وَ الْحُجَّةِ الْبَالِغَةِ الْإِمَامُ كَالشَّمْسِ الطَّالِعَةِ الْمُجَلِّلَةِ بِنُورِهَا لِلْعَالَمِ وَ هِيَ فِي الْأُفُقِ بِحَيْثُ لَا تَنَالُهَا الْأَيْدِي وَ الْأَبْصَارُ الْإِمَامُ الْبَدْرُ الْمُنِيرُ وَ السِّرَاجُ الزَّاهِرُ وَ النُّورُ السَّاطِعُ وَ النَّجْمُ الْهَادِي فِي غَيَاهِبِ الدُّجَى‏ وَ أَجْوَازِ الْبُلْدَانِ وَ الْقِفَارِ وَ لُجَجِ الْبِحَارِ الْإِمَامُ الْمَاءُ الْعَذْبُ عَلَى الظَّمَإِ وَ الدَّالُّ عَلَى الْهُدَى وَ الْمُنْجِي مِنَ الرَّدَى الْإِمَامُ النَّارُ عَلَى الْيَفَاعِ‏ الْحَارُّ لِمَنِ اصْطَلَى بِهِ وَ الدَّلِيلُ فِي الْمَهَالِكِ مَنْ فَارَقَهُ فَهَالِك»‏ (الكافي (ط - الإسلامية)؛ ج‏ 1؛ ص200)

وی افزود: به برکت امام است که مسلمان ها عزیز می شوند و عزت می یابند؛ امام مایه پیشرفت اسلام می گردد؛ باید دانست که اسلام منهای ائمه اطهار علیهم السلام، اسلام آل سعود و القاعده و امثال آنها خواهد شد؛ کسانی که جنگ های نیابتی را تحمیل کردند و اسلام را نیز زیر سؤال  بردند.

استاد توکل اکبرنژاد خاطرنشان کرد: بعد از درک مقام امامت، توسط آیات و روایات، به این روایت از امام رضا علیه السلام اشاره کنیم؛ آنجا که به نقل از رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم می فرماید:

«عَلِيُّ بْنُ مُوسَى الرِّضَا علیه السلام بِإِسْنَادِهِ عَنِ النَّبِيِّ صلی الله علیه و آله و سلم قَالَ: إِذَا كَانَ يَوْمُ الْقِيَامَةِ لَا يَزُولُ الْعَبْدُ قَدَماً عَنْ قَدَمٍ حَتَّى يُسْأَلَ عَنْ أَرْبَعَةِ أَشْيَاءَ عَنْ‏ عُمُرِهِ‏ فِيمَا أَفْنَاهُ وَ عَنْ شَبَابِهِ فِيمَا أَبْلَاه وَ عَنْ مَالِهِ مِنْ أَيْنَ اكْتَسَبَهُ وَ فِيمَا ذَا أَنْفَقَهُ وَ عَنْ حُبِّنَا أَهْلَ الْبَيْتِ» روز قيامت بنده قدم از قدم برنمى ‏دارد تا اينكه چهار سؤال از وى می ‌شود: از عمرش كه در چه سپرى ساخته؟ و جوانيش در چه راهی صرف كرده؟ و از مالش كه از كجا آورده و به چه مصرفی رسانده؟ و از دوستى‏ ما اهل‏ بيت‏. (شعيري، محمد بن محمد، جامع الأخبار(للشعيري) - نجف، چاپ: اول، بى تا؛ ص 175)

وی اضافه نمود: اگر این حدیث را در نظر می گرفتیم، دیگر پول شویی ها و یک شبه میلیاردر شدن ها و احتکارها و کم فروشی ها و گران فروشی ها برچیده می شد.

این استاد حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: در قیامت از حبّ اهل بیت علیهم السلام نیز پرسیده خواهد شد؛ امیر مؤمنان علیه السلام می فرماید:

«مَن أحَبَّنا فَليَعمَل بَعَمَلِنا ، وَليَستَعِن بِالوَرَعِ ، فَإِنَّهُ أفضَلُ مايُستعانُ بِهِ في أمرِ الدُّنيا وَالآخِرَةِ» هر كه ما را دوست دارد، بايد به كردار ما عمل كند و از پارسايى مدد گيرد؛ چرا كه آن، بهترين مددكار در امر دنيا و آخرت است. (الخصال: 614/10 عن أبي بصير ومحمّدبن مسلم عن الإمام الصادق عن آبائه عليهم السلام، تحف العقول: 104)

استاد اکبرنژاد افزود: عزت اسلام به امام است؛ اگر آل سعود و طالبان و القاعده را می بینیم، در نبودِ آب زلال است که اینگونه اند. هر ضربه ای که می بینیم، از عدم باور به امام و امامت است.

/270/260/21/