به مناسبت شهادت امام علی بن موسی  الرضا علیهما السلام، استاد ناصر ابراهیمی از اساتید حوزه علمیه قم، با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره  ای اساتید به گفتگو پرداخت.

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم در ابتدای گفتگو خاطرنشان کرد: سلام بر تو اى امام هشتم، اى فرزند پيامبر و على، اى پاره تن فاطمه اى جگر گوشه حضرت موسى بن جعفر، و اى امامى كه هر لحظه دل هاى ما به شوق ديدار حرم مطهّرت مى تپد، سلام بر تو اى على بن موسى الرضا، و سلام بر پدارن بزرگوارت و فرزندان پاك و معصومت.

وی افزود:  امام رضا (ع)، توحید را منشأ سعادت و نجات از عذاب معرفی می‌ کنند، اما پذیرش ولایت اهل بیت را شرط اساسی برای ورود به دایره‌ توحید می‌ دانند.

استاد ابراهیمی در ادامه  بیان کرد: حرکت حضرت امام رضا (ع) به سمت خراسان و حضور آن حضرت در ایران منشاء آثار و برکات زیادی برای این سرزمین شد. حدیث مشهوری که حضرت رضا (ع) در ضمن این سفر بیان فرمودند که تفسیرها و تقریرهای زیادی از این حدیث انجام شده و بازخوانی آن و مروری بر محتوای آن خالی از لطف نیست.

وی اضافه نمود: حضرت امام رضا (ع) در حرکت از مدینه به مرو، به شهر نیشابور رسیدند. شیعیان درخواست یادگار کردند. امام «حدیث سلسلة الذهب» را  بیان فرمودند. معنای آن سلسله‌ طلایی است چون راویان این حدیث، ائمه معصومین (ع) هستند. حضرت فرمودند: از پدرم موسی بن جعفر (ع) شنیدم که از پدران بزرگوارم [در حدیث، همه را نام برده‌ اند] به نقل از رسول خدا از جبرئیل نقل کردند که خداوند فرمود: «لا الهَ الّا الله حِصنِی فَمَن دَخَلَ حِصنِی اَمِنَ مِن عَذابِی» توحید حصار و حصن امن من است، پس هرکس در مقام توحید قرار گیرد از عذاب من در امان است.

این استاد حوزه علمیه قم خاطرنشان کرد: در زمان امام رضا (ع)، فرقه‌ های مختلفی به نام اهل بیت، فعالیت می‌ کردند که در تاریخ به ثبت رسیده است که از جمله آن واقفیه (که در امامت امام کاظم توقف کردند)، اسماعیلیه (شش امامی بودند و اسماعیل فرزند امام صادق را بعنوان امام هفتم پذیرفتند)، زیدیه (چهار امامی بودند)، غُلات (درباره اهل بیت غلوّ می ‌کردند) و فرقه منحرف صوفیه است.

وی افزود:  در آن زمان مقابله امام رضا (ع) با این فرقه ‌ها سبب شد تا بعد از ایشان فرقه دیگری شکل نگیرد. پس هرکسی ولایت و امامت امام رضا (ع) را پذیرفته باشد، عملا به امامت همه امامان بعد از ایشان تا امام زمان (عج) اعتقاد دارد و شیعه دوازده امامی است.

استاد ناصر  ابراهیمی در ادامه بیان کرد: چرا زیارت امام رضا (ع) از دیگر زیارات بالاتر است؛ در پاسخ باید گفت در تاریخ، گروه ها و فرقه‌ های مختلفی از شیعه منشعب شده ‌اند. مانند: چهار امامی، شش امامی (اسماعیلیه)، هفت امامی (واقفیه) و ... که اعتقادشان به امامت ناقص است. همگی به امامت امام علی، امام حسن و امام حسین اعتقاد دارند. به همین جهت، زیارت امام حسین عمومیت دارد. اما در تاریخ، کسانی که امامت و ولایت حضرت رضا را قبول کرده ‌اند، در پذیرش امامت تا امام دوازدهم دچار انشعاب نشده و شیعه دوازده امامی نام گرفته‌ اند. از این رو در روایت، خواص نام برده می ‌شوند. این خواص، معرفتی هستند؛ نه جمعیتی.

 وی اضافه نمود: حضرت امام هشتم که رضا بود مصداق و مظهر اتمّ بالاترین قسم رضایت بوده؛ یعنی او هیچ خواسته ای غیر از خواسته خداوند نداشته و اراده و مشیت او فانی در اراده خداوند بوده است. و به همین جهت آن حضرت را «رضا» می نامند

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم خاطرنشان کرد: نقل شده که اما م رضا (ع)  فرمودند: مؤمن‌ واقعى نیست‌، مگر آن‌ که‌ سه‌ خصلت‌ در او باشد: سنتى‌ از پروردگارش‌ و سنتى‌ از پیامبرش‌ و سنتى‌ از امامش‌. اما سنت‌ پروردگارش‌، پوشاندن‌ راز خود است‌، اما سنت‌ پیغمبرش‌، مدارا و نرم‌ رفتارى‌ با مردم‌ است‌، اما سنت‌ امامش‌ صبر کردن‌ در زمان‌ تنگدستى‌ و پریشان‌ حالى‌ است‌.

 وی افزود: اما كنيه آن حضرت أبوالحسن، و أبوعلى بود. بعض القاب آن بزرگوار عبارت است از: سراج الله، نور الهدى، قرّة عين المؤمنين، رضا، رضىّ، فاضل، صابر، وفىّ، صديق. كه معانى اين القاب عبارت است از: چراغ پروردگار، نور هدايت و راهنمايى، نور چشم مؤمنان، راضى به رضاى خداوند، بخشنده، بردبار، با وفا، دوست. و همچنين پيامبر خدا (ص) او را عالِم آل محمّد (ص) ناميد.

استاد ناصر ابراهیمی در ادامه  بیان کرد: علّت شهادت حضرت رضا عليه السلام در يك كلمه، ترس مأمون و عباسيان از نفوذ معنوى آن حضرت در بين مردم بود، وقتى كه مأمون با ولايتعهدى نتوانست آن امام بزرگوار را آن طور كه بايد و شايد كنترل كند، از راه هاى مختلف براى شكستن مقام آن بزرگوار در بين مردم وارد شد، و در همه آنها خود شكست خورد و به مقصود خويش نرسيد، به عنوان مثال افراد و سران مذاهب را جمع مى كرد كه با حضرت بحث كنند، و آن بزرگوار را در بين مردم خفيف كنند كه حضرت امام رضا عليه السلام همه آنها را مجاب مى فرمود، و مشروح اين مناظرات در كتاب پر ارزش عيون اخبار الرضا (عليه السلام) آمده است.

وی اضافه نمود: از طرف ديگر اقبال مردم به حضرت رضا عليه السلام حسادت مأمون را برمى انگيخت، كه نمونه اين اقبال و ارادت شركت جمعيت بسيار در نماز عيد آن حضرت است كه مأمون در بين راه آن بزرگوار را برگرداند و نگذاشت كه آن امام بلند مرتبه نماز را اقامه كند. و از جانب ديگر سعايت شديد عباسيان و اطرافيان مأمون، او را واداشت كه حضرت را مسموم نموده و به شهادت برساند

این استاد حوزه علمیه قم در پایان گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید خاطرنشان کرد: قرآن کریم می فرماید: إِنَّ اللَّهَ وَمَلَائِكَتَهُ يُصَلُّونَ عَلَى النَّبِيِّ ۚ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا صَلُّوا عَلَيْهِ وَسَلِّمُوا تَسْلِيمًا ﴿٥٦﴾ همانا خدا و فرشتگانش بر پیامبر درود و رحمت می فرستند. ای اهل ایمان! بر او درود فرستید و آن گونه که شایسته است، تسلیم او باشید.

/270/260/21/