استاد صبرآمیز مطرح کرد؛

قصیده بهاریه سعدی شیرازی

استاد اکبر صبر آمیز در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید بیان داشت: «عید» از «عود» و به معنای «برگشت» است؛ ما به جای قبلی خودمان برمی گردیم. ان شاء الله به ایام کودکی برگردیم و حالت خداجویی پیدا کنیم.

 

وی در ادامه به عنوان تبرک  تیمّن به بیان روایتی از آقا امام رضا علیه السلام اشاره نمود: «سجده شکر بعد از نماز، خلل نماز را از بین می برد.»

 

استاد اکبر صبرآمیز اضافه نمود: اگر نماز ما کوتاهی داشته باشد، سجده شکر برطرف می کند و نماز را مقبول می نماید. خوب است که بعد از نماز سه مرتبه در سجده بیان کنیم: «شکرا لله، شکرا لله، شکرا لله».

 

وی در ادامه بیان کرد: آقا امام زمان علیه السلام می فرماید: «سجده شکر از لازم  ترین سنت ها و واجب ترین سنت ها است.

«أحمد بن علي بن أبي طالب الطبرسي في الإحتجاج عن محمد بن عبد الله بن جعفر الحميري عن صاحب الزمان علیه السلام أنه كتب إليه يسأله عن سجدة الشكر بعد الفريضة فإنّ بعض أصحابنا ذكر أنّها بدعة فهل يجوز أن يسجدها الرجل بعد الفريضة و إن جاز ففي صلاة المغرب هي بعد الفريضة أو بعد الأربع ركعات النافلة

فأجاب علیه السلام: سجدة الشكر من‏ ألزم‏ السنن‏ و أوجبها و لم يقل إن هذه السجدة بدعة إلا من أراد أن يحدث في دين الله بدعة فأما الخبر المروي فيها بعد صلاة المغرب و الاختلاف في أنها بعد الثلاث أو بعد الأربع فإن فضل الدعاء و التسبيح بعد الفرائض على الدعاء بعد النوافل كفضل الفرائض على النوافل و السجدة دعاء و تسبيح فالأفضل أن يكون بعد الفرض و إن جعلت بعد النوافل أيضا جاز» (شيخ حر عاملى، محمد بن حسن، وسائل الشيعة - قم، چاپ: اول، 1409 ق؛ ج ‏6؛ ص 490)

 

این استاد حوزه علمیه قم افزود: خوب است که انسان گاه در شب تسبیح به دست بگیرد و به خاطر کارهای خوبی که در طول روز انجام داده است، الحمد لله بگوید.

 

وی افزود: ما چند عید داریم؛ یکی از اعیاد، عید فطر است که مسلمان ها را از غیر مسلمان ها جدا می کنند؛ چه اینکه کفار عید فطر ندارند.

دومین عید، عید قربان است که مسلمان های حاجی از غیر حاجی ها جدا می شوند و البته شیعه و سنی همه در آن مشترک هستند؛

عید سوم، عیدالله الاکبر، عید غدیر است و در این عید، شیعیان از غیر شیعیان جدا می شوند. عید بزرگی است و روزه گرفتن در آن روز، ثواب دهر را دارد و بزرگترین عید است.

عید چهارم، عید جمعه ها است؛ عید شیعیان دوازده امامی است؛ چون شیعیان خالص می شوند، سالی 52 عید جمعه داریم.

عید پنجم از این اعیاد بالاتر است: «کل یوم لا تعصی فیها الله فهو عید»؛ هر روزی که بگذرد و در آن روز خدا معصیت نشود، آن روز عید است.

 

استاد اکبر صبرآمیز در ادامه خاطرنشان کرد: شعری است که منسوب به امام امیرالمؤمنین علیه السلام است که البته برخی بر آن، افزوده اند:

ليس العيد لمن لبس الفاخرة             انما العيد لمن اءمن عذاب الاخرة،

ليس العيد لمن لبس الجديد                انما العيد لمن امن من الوعيد،

ليس العيد لمن لبس الرقيق               انما العيد لمن عرف الطريق

لیس العید لمن تبخّر بالعود               انما العید لمن تاب و لا یعود

لیس العید لمن نصب الکدور                        انما العید لمن سعد بالمقدور

لیس العید لمن تزیّن بزینة الدنیا         انما العید لمن تزوّد بالتقوی

لیس العید لمن رکب المتایا               انما العید لمن ترک الخطایا

لیس العید لمن بسط البساط               انما العید لمن جاوز الصراط

 

این استاد حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد:

هر که از پل بگذرد خندان بود                      زیر پل منزلگه رندان بود

 

استاد اکبر صبرآمیز در ادامه گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید خاطرنشان کرد: سعدی شیرازی قصیده ای بهاری دارد که بیست و پنجمین قصیده او در دیوان شعرش است و به راستی می توان عنوان کرد که شاهکار ادبیات است.

 

 

بامدادی که تفاوت نکند لیل و نهار                خوش بود دامن صحرا و تماشای بهار

 

وی در همین زمینه خاطرنشان کرد: گفته اند، منظور از بامدادان اذان صبح است که نه شب است و نه روز؛ برخی نیز گفته اند، منظور از بامدادان صبح عید نوروز است که تعادل ربیعی است و شب و روزش مساوی است؛ چون در زمستان شب خیلی بلند می شود. سی خرداد، روز است که خیلی بلند می شود و نوروز در آن میانه است.

 

صوفی از صومعه گو خیمه بزن بر گلزار       که نه وقتست که در خانه بخفتی بیکار

بلبلان وقت گل آمد که بنالند از شوق             نه کم از بلبل مستی تو، بنال ای هشیار

 

وی در همین زمینه افزود: چرا مساجد خداوند ندارند، مگر خداوند خانه ندارد، مگر مسجد خانه خدا نیست؟ چرا مسجدها به این اندازه خالی است؟

آفرینش همه تنبیه خداوند دلست                   دل ندارد که ندارد به خداوند اقرار

این همه نقش عجب بر در و دیوار وجود        هر که فکرت نکند، نقش بود بر دیوار

کوه و دریا و درختان همه در تسبیح‌ اند         نه همه مستمعی فهم کنند این اسرار

خبرت هست که مرغان سحر می‌ گویند           آخر ای خفته سر از خواب جهالت بردار

 

استاد اکبر صبرآمیز در ادامه این بیت خاطرنشان کرد:

این خروس سحری مشت پری هیچ نیست                    از سرِ شب تا سحر ذکر خدا می کند

حدیثی از رسول مکرم اسلام صلی الله علیه و آله و سلم است که می فرماید: سه صوت است که خداوند متعال آن صداها را دوست می دارد؛ صدای خروس و صدای کسی که قرآن می خواند و صدای استغفار کنندگان در سحرگاه.

«من الفردوس قال النبي صلی الله علیه و آله و سلم: ثلاثة أصوات يحبها الله عز و جل صوت‏ الديك‏ و صوت الذي يقرأ القرآن و صوت‏ المستغفرين بالأسحار» (طبرسى، حسن بن فضل، مكارم الأخلاق - قم، چاپ: چهارم، 1412 ق/ 1370 ش؛ ص 313)

هر که امروز نبیند اثر قدرت او                                غالب آنست که فرداش نبیند دیدار

تا کی آخر چو بنفشه سر غفلت در پیش                      حیف باشد که تو در خوابی و نرگس بیدار

 کی تواند که دهد میوه ی الوان از چوب؟                   یا که داند که برآرد گل صد برگ از خار

وقت آنست که داماد گل از حجله ی غیب                    به در آید که درختان همه کردند نثار

آدمی‌ زاده اگر در طرب آید نه عجب                          سرو در باغ به رقص آمده و بید و چنار

باش تا غنچه ی سیراب دهن باز کند                         بامدادان چو سر نافه ی آهوی تتار

مژدگانی که گل از غنچه برون می ‌آید                        صد هزار اقچه بریزند درختان بهار

باد گیسوی درختان چمن شانه کند                             بوی نسرین و قرنفل بدمد در اقطار

ژاله بر لاله فرود آمده نزدیک سحر                          راست چون عارض گلبوی عرق کرده ی یار

باد بوی سمن آورد و گل و نرگس و بید                     در دکان به چه رونق بگشاید عطار؟

خیری و خطمی و نیلوفر و بستان افروز                     نقش هایی که درو خیره بماند ابصار

ارغوان ریخته بر دکه خضراء چمن                          همچنانست که بر تخته ی دیبا دینار

این هنوز اول آزار جهان ‌افروزست                           باش تا خیمه زند دولت نیسان و ایار

شاخه ها دختر دوشیزه ی باغ‌ اند هنوز                      باش تا حامله گردند به الوان ثمار

عقل حیران شود از خوشه ی زرین عنب                    فهم عاجز شود از حقه ی یاقوت انار

بندهای رطب از نخل فرو آویزند                               نخلبندان قضا و قدر شیرین کار

تا نه تاریک بود سایه ی انبوه درخت                         زیر هر برگ چراغی بنهند از گلنار

سیب را هر طرفی داده طبیعت رنگی                         هم بر آن گونه که گلگونه کند روی نگار

شکل امرود تو گویی که ز شیرینی و لطف                  کوزه ‌ای چند نباتست معلق بر بار

هیچ در به نتوان گفت چو گفتی که به است                 به از این فضل و کمالش نتوان کرد اظهار

حشو انجیر چو حلواگر استاد که او                           حبّ خشخاش کند در عسل شهد به کار

آب در پای ترنج و به و بادام روان                           همچو در زیر درختان بهشتی انهار

گو نظر باز کن و خلقت نارنج ببین                            ای که باور نکنی فی‌الشجرالاخضر نار

پاک و بی ‌عیب خدایی که به تقدیر عزیز                    ماه و خورشید مسخر کند و لیل و نهار

پادشاهی نه به دستور کند یا گنجور                           نقشبندی نه به شنگرف کند یا زنگار

 

استاد اکبر صبرآمیز در ادامه این بیت خاطرنشان کرد: قرآن با «مالک» شروع می شود، با «ملک الناس» خاتمه می یابد و در میانه هم داریم که «عند ملیک مقتدر»؛ به این ترتیب، خداوند هم  مالک است و هم ملیک و مَلِک است.

 

چشمه از سنگ برون آید و باران از میغ                    انگبین از مگس نحل و در از دریا بار

 

وی در ادامه این بیت ضمن اشاره به معنای «نحل» به «زنبور»، به روایتی اشاره نمود: «کونوا کالنحل و لا تکونوا کالنمل»

 

نیک بسیار بگفتیم درین باب سخن                            و اندکی بیش نگفتیم هنوز از بسیار

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم در ادامه به دو آیه از آیات قرآن کریم اشاره نمود: قرآن می فرماید:

«وَ إِنْ تَعُدُّوا نِعْمَةَ اللَّهِ لا تُحْصُوها إِنَّ اللَّهَ لَغَفُورٌ رَحيم‏» (نحل: 18)

«وَ آتاكُمْ مِنْ كُلِّ ما سَأَلْتُمُوهُ وَ إِنْ تَعُدُّوا نِعْمَتَ اللَّهِ لا تُحْصُوها إِنَّ الْإِنْسانَ لَظَلُومٌ كَفَّارٌ» (ابراهیم: 34)

 

تا قیامت سخن اندر کرم و رحمت او                          همه گویند و یکی گفته نیاید ز هزار

آن که باشد که نبندد کمر طاعت او                            جای آنست که کافر بگشاید زنّار

نعمتت بار خدایا ز عدد بیرونست                              شکر انعام تو هرگز نکند شکرگزار

این همه پرده که بر کرده ی ما می‌ پوشی                   گر به تقصیر بگیری نگذاری دیار

ناامید از در لطف تو کجا شاید رفت؟                         تاب قهر تو نیاریم خدایا زنهار

فعل هایی که ز ما دیدی و نپسندیدی                           به خداوندی خود پرده بپوش ای ستار

 

استاد اکبر صبرآمیز در همین زمینه اضافه نمود: آیت الله بهجت رضوان الله علیه ذکرِ «یا ستار» را بیان می کرد که گناهان مردم را نبیند؛ و الا اجازه نمی داد که کسی از کوچه ایشان عبور کند؛ چه برسد به اینکه از پیش ایشان زانو بزنند و التماس دعا داشته باشند.

 

سعدیا راست روان گوی سعادت بردند                        راستی کن که به منزل نرود کجرفتار

حبذا عمر گرانمایه که در لغو برفت                           یارب از هر چه خطا رفت هزار استغفار

درد پنهان به تو گویم که خداوند منی                         یا نگویم که تو خود مطلعی بر اسرار

 

این استاد حوزه علمیه قم بعد از پرداختن به این قصیده بهاری سعدی شیرازی خاطرنشان کرد: خوب است که گاه شعر خوانده شود، چه اینکه روایت داریم که برخی از شعرها حکمت دارند.

«إن‏ من‏ الشعر لحكمة و إن من البيان لسحرا» (ابن بابويه، محمد بن على، من لا يحضره الفقيه - قم، چاپ: دوم، 1413 ق؛ ج ‏4؛ ص 379)

استاد اکبر صبرآمیز در ادامه گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید خاطرنشان کرد: آیت الله فاضل تبریزی داستانی را برای من تعریف کرده است: یکی از چوپان ها در کشوری افریقایی به چوپانی می رفت؛ درختی را پیدا کرد که مانند آناناس بود؛ سرش را که می بریدند، نیم ساعت آرام آرام می سوخت؛ بعد از آن در خود فرو می رفت و از بین می رفت.

عده ای گفتند: خوب است که این درخت ذخیره شود برای آن ایام که نفت و گاز و انرژی های دیگر تمام شد. چه اینکه شاعر می گوید: هر چیز که خوار آید، روزیش به کار آید

اسم آن درخت را «ثمرة النور» گذاشتند.

برای این مرد چوپان افریقایی که این درخت مهم را پیدا کرد، مراسمی به عنوان قدردانی ترتیب دادند و دقایق طولانی به تشویق او پرداختند؛ بعد از آنکه تشویق ها به اتمام رسید، یک نفر از بین جمعیت به تشویقی از نو پرداخت. او را مورد بازخواست قرار دادند؛ او در جواب گفت: علت این تشویق جدید، برای تشویق خدا، قرآن مجید و پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم است. چرا که در آیات پایانی سوره یس می فرماید:

الَّذي جَعَلَ لَكُمْ مِنَ الشَّجَرِ الْأَخْضَرِ ناراً فَإِذا أَنْتُمْ مِنْهُ تُوقِدُونَ (80)

أَ وَ لَيْسَ الَّذي خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ بِقادِرٍ عَلى‏ أَنْ يَخْلُقَ مِثْلَهُمْ بَلى‏ وَ هُوَ الْخَلاَّقُ الْعَليمُ (81)

إِنَّما أَمْرُهُ إِذا أَرادَ شَيْئاً أَنْ يَقُولَ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ (82)

فَسُبْحانَ الَّذي بِيَدِهِ مَلَكُوتُ كُلِّ شَيْ‏ءٍ وَ إِلَيْهِ تُرْجَعُونَ (83)

 

استاد صبرآمیز در ادامه بیان کرد: دانشمندان چیزی را ایجاد نمی کنند، کشف می کنند و مردم کف می زنند. دانشمندان یا کشف می کنند و یا تبدیل و ترکیب می نمایند. هیچ کس هیچ چیز را از عالم عدم ایجاد نمی کند.

هیچ کس بی اذن او در ملک او                    بر نیفزاید به سر یک تار مو

دانشمندان یا کشف می کنند یا ترکیب می نمایند؛ کسی که ایجاد می کند، خداوند است.

/270/260/21/

د, 01/02/1400 - 21:42