رفتاری که حضرت زهرا سلام الله علیها با امیرالمؤمنین علیه السلام داشت، برای زن ها و مردها می تواند الگو باشد؛ وقتی حضرت امیرالمؤمنین سلام الله علیه به حضرت زهرا سلام الله علیها می نگریست، غم و اندوه از ایشان زدوده می شد.

به مناسبت شهادت صدیقه طاهره زهرای مرضیه سلام الله علیها استاد محمد جواد انصاری از اساتید حوزه علمیه قم با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید به گفتگو پرداخت.

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم در ابتدای گفتگو خاطرنشان کرد: ایام شهادت حضرت زهرا سلام الله علیها است؛ این مصیبت عظمی را به بقیة الله الاعظم عجل الله تعالی فرجه الشریف و به همه شیعیان و محبّان آن حضرت تسلیت عرض می کنم.

وی افزود: حضرت زهرا، صدیقه طاهره سلام الله علیها کمالات زیادی داشتند که در کمتر کسی این کمالات یافت می شود. حضرت زهرا سلام الله علیها و حضرت علی سلام الله علیه تقریبا در خیلی از جهات با یکدیگر مشترک بودند.

استاد انصاری در همین زمینه اضافه نمود: هر دو مقام عصمت داشتند؛ هر دو شهید شدند؛ هر دو مقام شفاعت دارند؛ این دو نور مطهر، تنها زن و شوهری در روی کره زمین هستند که معصوم هستند و حقّ هر دو غصب شد.

وی در ادامه بیان کرد: قبر هر دو بزرگوار، مخفی بوده است؛ قبر حضرت زهرا سلام الله علیها که تا اکنون نیز مخفی است و قبر مطهر مولا علی امیرالمؤمنین سلام الله علیه را بعد از یک صد و پنجاه سال در زمان هارون الرشید یافتند.

این استاد حوزه علمیه قم خاطرنشان کرد: حضرت زهرا سلام الله علیها کسی است که پدر بزرگوارشان معصوم، شوهرشان معصوم و فرزندان بزرگوار ایشان نیز معصوم بوده اند.

وی افزود: بیان کمالات حضرت زهرا سلام الله علیها موضوعی نیست که بتوان در یک جلسه و ده جلسه بیان نمود؛ حیا و حجاب در زهرا سلام الله علیها و زندگی ایشان موج می زد؛ زهرا محور عصمت است.

استاد محمد جواد انصاری اضافه نمود: پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلم علاقه زیادی به دخترش زهرا داشت؛ مورخین نوشته اند که اگر می خواست به سفر برود، آخرین کسی که با او خداحافظی می کرد، زهرا بود و اولین کسی که بعد از سفر با او ملاقات می کرد، حضرت زهرا سلام الله علیها بود؛ وقتی که ایشان وارد می شدند؛ پیامبر تمام قد برای آن حضرت بلند می شد و در مقابل ایشان می نشستند؛ مکرر او را می بوسیدند؛ علاقه شدیدی به آن حضرت داشتند.

«قال: حدثنا أبو العباس محمد بن يعقوب قال: حدثني محمد بن إسحاق السقاني قال: حدثنا عثمان بن عمر قال: حدثنا إسرائيل عن ميسرة بن حبيب عن المنهال بن عمر [عمرو] عن عائشة بنت طلحة عن عائشة أنها قالت‏: ما رأيت أحدا كان أشبه كلاما و حديثا من فاطمة برسول الله ص و كانت إذا دخلت عليه رحب بها و قام‏ إليها فأخذ بيدها و قبل يدها و أجلسها في مجلسه و كان رسول الله ص إذا دخل عليها رحبت به و قامت إليه و أخذت بيده فقبلتها» (طبرى آملى، عماد الدين أبي جعفر محمد بن أبي القاسم، بشارة المصطفى لشيعة المرتضى (ط - القديمة) - نجف، چاپ: دوم، 1383 ق؛ ص 253)

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم خاطرنشان کرد: محبت زهرا سلام الله علیها چیزی است که در قبر خیلی به درد انسان می خورد و یکی از چیزهایی که ما شیعیان امید داریم تا بتوانیم از آن بهره مند بشویم، همین محبت اهل بیت صلوات الله علیهم اجمعین، مخصوصا حضرت زهرا سلام الله علیها است.

وی در ادامه بیان کرد: رفتاری که حضرت زهرا سلام الله علیها با امیرالمؤمنین علیه السلام داشت، برای زن ها و مردها می تواند الگو باشد؛ وقتی حضرت امیرالمؤمنین سلام الله علیه به حضرت زهرا سلام الله علیها می نگریست، غم و اندوه از ایشان زدوده می شد.

استاد محمد جواد انصاری اضافه نمود: رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم کارهای خانه را بین آن دو بزرگوار تقسیم کرده بودند؛ کارهای داخل خانه با حضرت زهرا سلام الله علیها و کارهای بیرون از خانه را به حضرت امیرالمؤمنین علیه السلام سپردند. حضرت زهرا سلام الله علیها از این تقسیم کار خیلی راضی بودند.

وی افزود: حضرت زهرا سلام الله علیها از نظر عفت و عصمت عجیب بودند؛ مدتی قبل از وفاتشان به ام سلمه فرمود: من بیمناک هستم که وقتی از دنیا رفتم حجم بدنم پیدا بشود؛ برای حضرت زهرا سلام الله علیها تابوتی ساختند و وقتی ایشان این تابوت را دیدند، خیلی خوشحال شدند. تابوت برای ایشان ساختند که حجم بدنشان پیدا نباشد.

حضرت زهرا سلام الله علیها و خطبه فدکیه

این استاد حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: اولین مدافع ولایت حضرت زهرا سلام الله علیها بود که با تمام وجود از ولایت حمایت کرد و در این راه از هیچ کوششی فرو گذار نکرد. در اجتماع بزرگ مهاجر و انصار در مسجد النبی سخنرانی کرد.

وی اضافه نمود: حضرت زهرا سلام الله علیها در بخشی از خطبه فدکیه فلسفه برخی از احکام را بیان نمود و  فرمود: نماز را خدا وسیله دوری از کبر، زکات را مایه رشد و امامت را مایه نظم ملت اسلام قرار داد.

«... فجعل الله الإيمان تطهيرا لكم من الشرك، و الصلاة تنزيها لكم عن الكبر، و الزكاة تزكية للنفس، و نماء في الرزق، و الصيام تثبيتا للإخلاص، و الحج تشييدا للدين، و العدل تنسيقا للقلوب، و طاعتنا نظاما للملة، و إمامتنا أمانا من الفرقة، و الجهاد عزا للإسلام، و الصبر معونة على استيجاب الأجر، و الأمر بالمعروف مصلحة للعامة، و بر الوالدين وقاية من السخط، و صلة الأرحام منماة للعدد، و القصاص حقنا للدماء، و الوفاء بالنذر تعريضا للمغفرة، و توفية المكاييل و الموازين تغييرا للبخس، و النهي عن شرب الخمر تنزيها عن الرجس، و اجتناب القذف حجابا عن اللعنة، و ترك السرقة إيجابا للعفة، و حرم الله الشرك إخلاصا له بالربوبية، ف «اتقوا الله حق تقاته و لا تموتن إلا و أنتم مسلمون‏» (آل عمران: 102) ....»

استاد محمد جواد انصاری خاطرنشان کرد: حضرت زهرا سلام الله علیها فرمود: امامت باید از طرف خدا منصوب بشود؛ و او بود که شبانه به درِ خانه مهاجر و انصار می رفت و از آنها طلب یاری می نمود.

حضرت زهرا سلام الله علیها و انفاق لباس عروسی

وی افزود: در سخاوت عجیب بود تا آنجا که در شب عروسی خودشان پیراهن مخصوص عروسی را به سائل داد و فرمود: خدای تعالی در قرآن کریم فرموده است: «لن تنالوا البرّ حتی تنفقوا ممّا تحبون»

ملبوبی در الوقایع و الحوادث آن سخاوت عظیم را اینگونه بیان می کند: نقل شده که پیامبر اکرم صلی‌ الله ‌علیه ‌و ‌آله ‌و سلّم در عروسی فاطمه زهرا سلام‌ الله‌ علیها یک دست پیراهن نو به دخترش داده بود تا در شب عروسی بپوشد. هنگامی که موکب عروس رهسپار خانه حضرت علی علیه‌ السّلام بود، زن سائلی پیش آمد و در برابر عروس اظهار احتیاج نمود. فاطمه سلام‌ الله ‌علیها که در آن وقت دو پیراهن داشت: یکی کهنه و دیگری نو، به مصداق آیه «لن تنالوا البر حتی تنفقوا مما تحبون» (آل عمران: 92) هرگز به نیکی دست نمی ‌یابید و از نیکان نمی ‌شوید، مگر اینکه از آنچه دوست می‌ دارید، انفاق کنید. پیراهن نو را به فقیر بخشید. فاطمه علیهاالسلام مظهر تقوا و ایثار بود و همراهان را به دور خود جمع کرد و بی درنگ «لباس عروسی» را از تن در آورد و به آن زن فقیر بخشید. حضرت با این عمل، دیگری را برخود مقدم داشت. این عمل وی به قدری جالب بود و این فداکاری، به اندازه ‌ای بزرگ است که تاکنون تاریخ نتوانسته نمونه ‌ای از آن را در خاطره خود ثبت نماید. آری، زهرای اطهر با همان لباس معمولی به خانه شوهر رفت و سند ایثار در چهره درخشان زندگی اش ثبت گردید. (الوقایع و الحوادث، ملبوبی، ج ۴، ص۱۸۶)

حضرت زهرا سلام الله علیها و گردنبند پر برکت

این استاد حوزه علمیه قم در ادامه بیان از سخاوت و انفاق حضرت زهرا سلام الله علیها بیان کرد:

حضرت امام صادق علیه السلام از طریق پدرش از جابر بن عبداللَّه انصارى نقل مى کند که بعد از خواندن نماز عصر در کنار پیامبر صلى اللَّه علیه و آله نشسته بودیم ناگهان پیرمردى وارد شد و عرض کرد: یا رسول اللَّه! گرسنه ام سیرم کن، عریانم بپوشان، فقیرم کمکم کن.

پیامبر خدا صلى اللَّه علیه و آله فرمودند: برادر عرب! من چیزى در اختیار ندارم که تو را کمک کنم، ولى تو را به سراغ کسى مى فرستم که خدا و پیامبر را دوست دارد و خدا و پیامبر نیز او را دوست دارند، او کسى است که با مال و جان ایثار مى کند. «یؤثر اللَّه على نفسه.» هم اکنون برو به سراغ خانه فاطمه...

عرب به همراه بلال به منزل فاطمه علیهاالسلام رفت، (در این تاریخ منزل او در کنار خانه پیامبر صلى اللَّه علیه و آله بود، بعد از سلام و مدح اهل بیت علیهم السلام وضع خود و دیدار با پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم را به اطلاع آن بانو رسانید. (در این حدیث آمده است که فاطمه و على علیهم السلام مانند خود پیامبر خدا صلى اللَّه علیه و آله سه روز بود که گرسنه بودند و چیزى در اختیار نداشتند، و پیامبر الهى آگاهانه از این وضع، مرد عرب را به سراغ فاطمه علیهاالسلام فرستاد.) حضرت زهرا علیها السلام نخست پوستى که بر روى آن مى خوابیدند به عرب داد و گفت جز این در خانه چیزى نداریم، ولى عرب آن را نگرفت و پس داد.

سپس فاطمه علیها السلام دست به گردنبند برد که یادگار و هدیه دختر حمزه سیدالشهداء بود، آن را به عرب داد و فرمود: بگیر، آن را بفروش مشکل خود را برطرف کن. عرب گردنبند را گرفت و شادمان خانه امیدش را ترک گفت و به حضور پیامبر صلى اللَّه علیه و آله رسید و پس از سخنانى سرانجام عمار یاسر آن را خرید و در عوض بیست دینار و دویست درهم، یک دست لباس و یک رأس مرکب داد و اعرابى فقیر را خوشحال نمود... عمار گردنبند را به خانه آورد، آن را به عطر معطر ساخت و در برد یمانى گذاشت و تحویل غلامش داد و فرمود: «غلام! این گردنبند را به پیامبر صلى اللَّه علیه و آله تحویل ده، تو را نیز به آن حضرت بخشیدم.»

غلام به حضور پیامبر صلى اللَّه علیه و آله رسید و جریان را به عرض آن بزرگوار رسانید، رسول خدا نیز فرمود: همین گردنبند را به فاطمه علیها السلام برسان و تو را به فاطمه بخشیدم. غلام به در خانه فاطمه علیهاالسلام آمد و پس از عرض ادب و سلام گفت: اى دختر پیامبر این گردنبند را پدرت مرحمت کرد و مرا به تو بخشید.

فاطمه علیها السلام گردنبند را گرفت و غلام را در راه خدا آزاد کرد. در این هنگام غلام خندید و گفت: چه گردنبند با برکتى؟! گرسنه را سیر کرد، عریان را پوشاند، فقیرى را غنى ساخت، برده اى را آزاد کرد و خود به صاحب اصلیش برگردانید. (بحارالانوار، ج ۴۳، ص ۵۶، ح ۵۰- به نقل از: طبرى آملى، عماد الدين أبي جعفر محمد بن أبي القاسم، بشارة المصطفى لشيعة المرتضى (ط - القديمة) - نجف، چاپ: دوم، 1383 ق. ص 137؛ جلاء العیون شبر، ج ۱، ص ۱۴۴؛ عوالم، ج ۱۱، ص ۱۸۴(

حضرت زهرا سلام الله علیها و سوره «هل أتی...»

استاد محمد جواد انصاری در ادامه گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید خاطرنشان کرد: آیات زیادی در شأن حضرت زهرا سلام الله علیها وارد شده است؛ از جمله سوره «هل أتی ...» که در رابطه با بیماری حسن و حسین سلام الله علیهما است. وقتی این دو نور دیده حضرت زهرا سلام الله علیها بیمار شدند، نذر کردند که اگر این دو عزیز شفا یافتند، سه روز روزه بگیرند.

حسنین علیهما السلام شفا یافتند؛ حضرت زهرا سلام الله علیها، امیرالمؤمنین علیه السلام، حسنین علیهما السلام و فضه خادمه سه روز روزه گرفتند؛ ولی آن طعامی که تهیه کرده بودند، یعنی چند تکه نان را، در شب اول به مسکینی دادند، در شب دوم به یتیمی عطا کردند و در شب سوم به اسیری دادند.

در همین مورد سوره «هل أتی» نازل شد.

حضرت زهرا سلام الله علیها و حدیث کساء

استاد محمد جواد انصاری خاطرنشان کرد: یکی دیگر از احادیثی که ما را به عظمت حضرت زهرا سلام الله علیها می رساند، حدیث کساء است. پروردگار عالم این بانوی مکرمه را محور قرار می دهد و می فرماید:

«فقال الله عز و جل: يا ملائكتي، و يا سكان سمواتي، إني ما خلقت سماء مبنية، و لا أرضا مدحية، و لا قمرا منيرا، و لا شمسا مضيئة، و لا فلكا يدور، و لا بحرا يجري، و لا فلكا تسري، إلا في محبة هؤلاء الخمسة الذين هم تحت الكساء.

فقال الأمين جبرائيل: يا رب، و من تحت الكساء؟

فقال عز و جل: هم أهل بيت النبوة و معدن الرسالة، و هم‏ فاطمة و أبوها و بعلها و بنوها» (بحرانى اصفهانى، عبد الله بن نور الله، عوالم العلوم و المعارف والأحوال من الآيات و الأخبار و الأقوال (مستدرك سيدة النساء إلى الإمام الجواد - ايران ؛ قم، چاپ: اول، 1413 ق. ص933)

وی در کلام پایانی خاطرنشان کرد: خداوند ان شاءالله به همه ما توفیق بدهد که بتوانیم آن راهی که اهل بیت عصمت و طهارت مشخص کرده اند، بپیماییم که عاقبت بخیری از تبعیت از آن بزرگواران است.

/270/260/20/