بر طبق آیات قرآن کریم، پیامبران الهی مسائل اصولی و همچنین فروع دین را به فرزندان خود می آموختند؛ عزاداری برای سید و سالار شهیدان از مسائل مهم و اصولی مذهب شیعه است و لازم است با شرکت دادن کودکان در اوان کودکی در مجالس عزاداری مقدمات ایجاد عشق و ارادت به ابی عبدالله الحسین علیه السلام در آنها ایجاد شود.

به مناسبت فرا رسیدن ایام شهادت آقا ابی عبدالله الحسین علیه السلام و انجام همایش شیرخوارگان حسینی، استاد علی میثمی از اساتید حوزه علمیه قم با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید به گفتگو پرداخت.

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم در ابتدای گفتگو خاطرنشان کرد: مراسم شیرخوارگان حسینی یک مراسم آیینی است که به یاد آقا علی اصغر علیه السلام شهید شیرخوار کربلا برگزار می شود.

وی افزود: این مراسم توسط مجمع جهانی شیرخوارگاه حسینی و از سال 1382 شروع به کار کرد و کم کم گسترده شد تا جایی که هزاران شهر و ده ها کشور را فراگرفته است.

استاد میثمی در ادامه بیان کرد: از قدیم نیز بر سرِ دست گرفتنِ نوزادان انجام می شده است؛ این حرکت، به یاد طلب کردنِ آب، توسط آقا ابی عبدالله الحسین علیه السلام برای طفل شیرخوارش است از این رو از قدیم الایام گهواره درست می کردند و لالایی می خواندند؛ اما در سال های اخیر این مراسم با شکوهِ بیشتر و وسیع تر انجام می گردد؛ مادران، فرزندان شیرخوار و کودکان خود را به این مراسم می برند و آنها را با آقا ابی عبدالله الحسین علیه السلام آشنا می سازند.

وی تأکید کرد: مراسم شیرخوارگان حسینی که تعظیم شعائر اسلامی و ترویج یاد و مظلومیت آقا ابی عبدالله الحسین علیه السلام است، دارای جنبه های تربیتی است.

این استاد حوزه علمیه قم خاطرنشان کرد: یکی از نعمت های بزرگی که خداوند به امت شیعه و جامعه اسلامی داده است، آن است که در طول سال، ایام اللهی وجود دارد که مردم در آن ایام دچار تغییر و تحول می گردند و یک فرصت بی نظیر تربیتی برای همه پیدا می شود؛ مانند ایام سوگواری و اربعین و یا ماه رمضان، بعثت و غدیر که البته مهمترین آنها دهه اول محرم است.

وی در این رابطه اضافه نمود: ما هر اندازه که بتوانیم با برنامه ریزی دقیق تری فضای سازنده تری در این ایام به وجود آوریم، بهره تربیتی بیشتری می توانیم داشته باشیم؛ خصوصا برای کودکان این مطلب دارای اهمیت بیشتری است.

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: در اصطلاح می گویند: دوران کودکی، دورانِ ریشه دواندنِ صفت ها است؛ یعنی هر چه که در دوران کودکی با گوشت و پوست کودک عجین و آمیخته بشود، در مابقی عمر این ریشه در حدّ توانش رشد می کند.

وی ضمن اشاره به برپایی همایش شیرخوارگان حسینی افزود: ایام محرم و خصوصا همایش شیرخوارگان، فرصت بسیار مناسبی است و با استفاده از این فرصت می توانیم ارتباط عاطفی و معنوی بین فرزندان خودمان و سید و سالار شهیدان شکل دهیم؛ اینکه بچه ها را در این امر شرکت دهیم و مثلا لباس سیاه بر تنِ آنها بپوشانیم، می تواند در ایجاد علقه و ریشه دارتر کردنِ این ارتباط، تأثیر بیشتری بگذارد.

استاد علی میثمی خاطرنشان کرد: باید گفت اصولا یکی از وظایف والدین تربیت درست است؛ وقتی به روایات نگاه می کنیم، می بینیم که نسبت به تربیت فرزند صالح و اهمیت آن تأکیدات فراوان شده است.

وی در همین زمینه اضافه نمود: تربیت یعنی یک مجموعه روش ها و راهکارها که از اول تولد به کار گرفته می شود تا انسان در مسیر صحیح رشد و ترقی قرار می گیرد و در پرتو این این آموزش ها بتواند خود را از انحرافاتی نجات بدهد و به سعادت، کمال و نجات دست یابد؛

وی خاطرنشان کرد: این امر یکی از وظایف اصلی پدر و مادر است که سودش هم به خودِ پدر و مادر می رسد و باید گفت ولد صالح یکی از نعمت های بزرگ است.

روایات درباره لزوم تربیت صحیح فرزند:

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم در ادامه به بیان برخی از روایات در زمینه تربیت فرزند پرداخت:

پيامبر اکرم صلّی الله علیه و آله فرمودند:

«اِنَّ الْوَلَدَ الصّالِحَ رَيْحانَةٌ مِنْ رَياحينِ الْجَنَّةِ»؛ (فرزند شايسته، گُلى از گل هاى بهشت است.) (الكافي : 6/3/10.)

پیامبر اکرم صلى الله عليه و آله فرمودند: «الوَلَدُ الصّالِحُ رَيحانَةٌ مِن اللّه، قَسَمَها بَينَ عِبادِهِ.» (فرزند شايسته، دسته گلى است از جانب خداوند كه ميان بندگانش قسمت مى كند.) (الكافي : 6/2/1.)

پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم فرمودند: «مِن سَعادَةِ الرّجُلِ الوَلَدُ الصّالِحُ .» (از خوشبختى مرد، داشتن فرزند شايسته است.)  (بحار الأنوار: 104/98/67.)

پیامبر اکرم صلى الله عليه و آله فرمودند: «مَرَّ عيسَى بنُ مَريمَ عليه السلام بِقَبرٍ يُعَذَّبُ صاحِبُهُ ، ثُمّ مَرَّ بهِ مِن قابِلٍ فإذا هُو لَيسَ يُعَذَّبُ ، فقالَ : يا رَبِّ ،مَرَرتُ بهذا القَبرِ عامَ أوَّلَ و هُو يُعَذَّبُ ، و مَرَرتُ بهِ العامَ و هُو لَيسَ يُعَذَّبُ ! فأوحَى اللّه ُ جلَّ جلالُهُ إلَيهِ : يا رُوحَ اللّه ِ ، قَد أدرَكَ لَهُ وَلَدٌ صالِحٌ فأصلَحَ طَريقا و آوى يَتيما ، فغَفَرتُ لَهُ بِما عَمِلَ ابنُهُ» )عيسى بن مريم بر گورى گذشت كه صاحب آن عذاب مى كشيد. سال بعد نيز بر همان گور گذشت و ديد ديگر عذاب نمى شود. عرض كرد: پروردگارا! پارسال از اين گور عبور كردم و صاحبش عذاب مى شد و امسال كه از آن مى گذرم ديگر عذاب نمى كشد؟ خداوند، جلّ جلاله، به او وحى فرمود : اى روح اللّه ! فرزند صالحى از او بزرگ شد و راهى را درست كرد و يتيمى را سرپرستى نمود و من او را براى آنچه اين فرزندش انجام داد آمرزيدم. (وسائل الشيعة : 11/560/2.)

امام امیرالمؤمنین علیه السلام فرمودند:

«الوَلَدُ الصّالِحُ أجمَلُ الذِّكرَينِ.» (فرزند صالح، زيباترين يادگار نيك است.) (غرر الحكم: 1665)

امام امیرالمؤمنین علیه السلام فرمودند: «ما سَألتُ ربِّي أولادا نُضْرَ الوَجهِ و لا سَألتُهُ وَلَدا حسَنَ القامَةِ ، و لكنْ سَألتُ ربِّي أولادا مُطِيعِينَ للّه وَجِلِينَ مِنهُ ؛ حتّى إذا نَظَرتُ إلَيهِ و هُو مُطيعٌ للّه قَرَّت عَيني.» (من از پروردگار خود، نه فرزندانى زيبا رو خواستم و نه فرزندى خوش قد و قامت، بلكه از پروردگارم فرزندانى خواستم كه فرمانبردار خدا باشند و از او بترسند تا وقتى به او نگاه كردم و ديدم از خداوند فرمان مى برد شاد شوم.) (بحار الأنوار: 104/98/66.)

امام صادق علیه السلام از قول رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: «مِيراثُ اللّهِ عَزَّ و جلَّ مِن عَبدِهِ المؤمنِ وَلَدٌ يَعبُدُهُ مِن بَعدِهِ. ثُمّ تَلا أبو عبدِ اللّهِ عليه السلام آيةَ زَكرِيّا: «هَبْ لِي مِن لَدُنْكَ وَلِيّا يَرِثُنِي و يَرِثُ مِنْ آلِ يَعْقُوبَ» (ميراث خداوند عزّ و جلّ از بنده مؤمنش فرزندى است كه پس از مرگ او، خدا را عبادت كند . حضرت صادق عليه السلام سپس آيه زكريّا را تلاوت كرد: «از جانب خود به من وليّى (جانشينى) ببخش كه از من ارث برد و از خاندان يعقوب [نيز] ارث برد».)

امام صادق علیه السلام فرمودند: «مِيراثُ اللّهِ مِن عَبدِهِ المؤمنِ وَلَدٌ صالِحٌ يَستَغفِرُ لَهُ.» (ميراث خدا از بنده مؤمنش، فرزند صالحى است كه براى او آمرزش بطلبد.)

این استاد حوزه علمیه قم بعد از بیان روایاتی در زمینه فرزند صالح، خاطرنشان کرد: اگر کسی فرزند صالح بخواهد، از همان کودکی باید تلاش کند و این ایام بهترین فرصت برای تربیت فرزند است؛ چون در این دوران حسّ تقلیدی و تربیتی در سطح بسیار بالایی است؛  ما هستیم که فکر می کنیم بچه نمی فهمد، خیر! بچه می فهمد. وقتی در فضای معنوی مانند شیرخوارگان حسینی قرار می گیرد، فرزند با تمام وجودش آن را درک می کند؛ اگر چه زبان ندارد که بیان کند؛ فرزند در این ایام و در آن مراسم معنوی، مورد عنایت بیشتر آقا ابی عبدالله الحسین علیه السلام قرار می گیرد.

وی افزود: گاهی والدین خیال می کنند که شروع تربیت فرزند، نه از کودکی، بلکه از نوجوانی است. حضرات معصومین علیهم السلام بر تربیت از کودکی تأکید داشته اند.

استاد میثمی در این رابطه به حدیثی نبوی اشاره نمود که در ارشاد القلوب ص 235 از قول رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم آمده است: «مَن رَبّی صَغِیراً حَتَی یَقُولُ لااِلهَ اِلاّ اللّه لَمْ یُحَاسِبهُ اللّهُ»؛ (هر کس فرزندش را از کودکی تربیت کند تا او بتواند بگوید لا اله الا الله، خداوند از این والدین حساب نمی کشد.)

وی در همین زمینه اضافه نمود: در این حدیث، به کلمه توحید اشاره گردید و می دانیم که امامت و ولایت هم در ادامه توحید است.

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم در ادامه به کلامی از امیرمؤمنان علیه السلام اشاره نمود که در نامه 31 به فرزند خود می نویسند: «...وَ إِنَّمَا قَلْبُ الْحَدَثِ کَالْأَرْضِ الْخَالِیَةِ مَا أُلْقِیَ فِیهَا مِنْ شَیْ‌ءٍ قَبِلَتْهُ فَبَادَرْتُکَ بِالْأَدَبِ قَبْلَ أَنْ یَقْسُوَ قَلْبُکَ وَ یَشْتَغِلَ لُبُّکَ...»

(قلب نوجوان چونان زمین کاشته نشده، آماده پذیرش هر بذرى است که در آن پاشیده شود. پس در تربیت تو شتاب کردم، پیش از آن که دل تو سخت شود، و عقل تو به چیز دیگرى مشغول گردد...)

آیات در زمینه لزوم تربیت صحیح فرزند:

استاد علی میثمی در بخش دیگری از این گفتگو به بیان آیاتی از قرآن کریم پرداخت که به لزوم تربیت صحیح فرزند اشاره دارد:

«يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا قُوا أَنْفُسَكُمْ وَأَهْلِيكُمْ نَارًا وَقُودُهَا النَّاسُ وَالْحِجَارَةُ عَلَيْهَا مَلَائِكَةٌ غِلَاظٌ شِدَادٌ لَا يَعْصُونَ اللَّهَ مَا أَمَرَهُمْ وَيَفْعَلُونَ مَا يُؤْمَرُونَ» (ای کسانی که ایمان آورده‌اید، خود را با خانواده خویش از آتش دوزخ نگاه دارید، چنان آتشی که مردم (دل‌ سخت کافر) و سنگ (خارا) آتش ‌افروز اوست و بر آن دوزخ فرشتگانی بسیار درشت‌ خو و دل‌ سخت مأمورند که هرگز نافرمانی خدا را (در اجرای قهر و غضب حق) نخواهند کرد و آنچه به آنها حکم شود انجام دهند.) (تحریم: 6)

وی در رابطه با این آیه شریفه، ضمن اشاره به اینکه عرب به سپر می گوید: «وقایه»، خاطرنشان کرد: آیا پدر و مادر مؤمن، نباید نسبت به تربیت اسلامی کودکشان اهتمام داشته باشند؟

این استاد حوزه علمیه قم در ادامه به آیات دیگری از قرآن کریم اشاره نمود: پیامبران الهی در منش ها و گویش هایشان همواره کودکان و فرزندان خود را با اصول و فروع دینی آشنا می کنند.

وی در زمینه آیات مربوط به آشنا کردن پیامبران الهی، فرزندان خود را نسبت به اصول دین، به این آیات الهی اشاره نمود:

«وَإِذْ قَالَ لُقْمَانُ لِابْنِهِ وَهُوَ يَعِظُهُ يَا بُنَيَّ لَا تُشْرِكْ بِاللَّهِ ۖ إِنَّ الشِّرْكَ لَظُلْمٌ عَظِيمٌ» (و (یاد کن) وقتی که لقمان در مقام پند و موعظه به فرزندش گفت: ای پسر عزیزم، هرگز شرک به خدا نیاور که شرک بسیار ظلم بزرگی است.) (لقمان: 13)

«وَوَصَّىٰ بِهَا إِبْرَاهِيمُ بَنِيهِ وَيَعْقُوبُ يَا بَنِيَّ إِنَّ اللَّهَ اصْطَفَىٰ لَكُمُ الدِّينَ فَلَا تَمُوتُنَّ إِلَّا وَأَنْتُمْ مُسْلِمُونَ» (بقره: 132)

استاد علی میثمی در ادامه این بخش به بیان آیه 132 از سوره طه اشاره نمود که در آن به آموزش فروع دین توسط پیامبر الهی به فرزند خود اشاره شده است:

«وَأْمُرْ أَهْلَكَ بِالصَّلَاةِ وَاصْطَبِرْ عَلَيْهَا لَا نَسْأَلُكَ رِزْقًا ۖ نَحْنُ نَرْزُقُكَ وَالْعَاقِبَةُ لِلتَّقْوَىٰ» (تو اهل بیت خود را به نماز و طاعت خدا امر کن و خود نیز بر نماز و ذکر حق صبور باش، ما از تو روزی (کسی را) نمی ‌طلبیم بلکه ما به تو (و دیگران) روزی می ‌دهیم، و عاقبت نیکو مخصوص (اهل) پرهیزکاری و تقواست.) (طه: 132)

استاد علی میثمی در بخش پایانی گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید، بعد از بیان این آیات خاطرنشان کرد: آیا برای شیعه اقامه عزای بر سیدالشهدا یکی از اصول مذهب ما نیست؟ آیا دین ما مدیون اقامه عزای بر سیدالشهدا صلوات الله علیه نیست؟ از این رو لازم است تا تربیت را از کودکی آغاز کنیم و از همان کودکی آنها را با ابی عبدالله الحسین علیه السلام آشنا سازیم. شاعر چه خوب سروده است:

من غم و عشق حسین با شیر از مادر گرفتم

وی در کلام پایانی بیان کرد: این مراسم شیرخوارگان حسینی محلّ خوبی است تا مسائل معنوی و محبت و عشق به ابی عبدالله الحسین علیه السلام در دل مادر و کودک رسوخ پیدا کند. ان شاء الله که این مراسم هر سال بهتر و با شکوه تر و وسیع تر از سال قبل برگزار گردد./270/260/20/