انجام عمل تخریب قبور ائمه توسط وهابیت، به افکار بنیان گذارشان ابن تیمیه بر می گردد؛ شخصیتی که با شفاعت، توسل جستن، ایجاد بناء بر قبور و اموری از این قبیل مخالفت می کرد.

به مناسبت نود و هفتمین سالگرد تخریب جنة البقیع، در سال 1344 هجری قمری، استاد محمد حسین فاضل از اساتید حوزه علمیه قم، با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید، به گفتگو پرداخت.

وی افزود: این جنایت بزرگ، توسط وهابیت و به پشتوانه آل سعود صورت گرفته است و با این عمل، داغ فراموش نشدنی بر دل مسلمان ها، به ویژه شیعیان و محبّین اهل بیت علیهم السلام گذاشتند و این کار انصافا یک جنایت بزرگی بود.

این استاد حوزه علمیه قم در زمینه علل انجام چنین عمل شنیعی توسط وهابیت خبیث، خاطرنشان کرد: انجام این عمل توسط وهابیت، به افکار بنیان گذارشان ابن تیمیه بر می گردد؛ شخصیتی که با شفاعت، توسل جستن، ایجاد بناء بر قبور و اموری از این قبیل مخالفت می کرد.

وی اضافه نمود: این امور نیز از نظر وهابیت شرک است و به منزله بت پرستی تلقی شده و آن را حرام می دانند و چنانچه بنایی بر قبوری ساخته شود، تخریب آن را واجب می پندارند.

استاد فاضل خاطرنشان کرد: روی این اعتقاد سخیف، دست به چنین جنایتی زدند و قبور اولیای خدا را در مکه و مدینه و در سرزمین عراق و جاهای دیگر تخریب کردند و اموال آنجا را به تاراج بردند.

این استاد حوزه علمیه قم در ادامه به دلایل وهابیت برای انجام چنین کارهایی پرداخت و افزود: دلیل اول آنها ادعای اجماع است که می گویند: بنای بر قبور به اجماع، بدعت و مساوی با شرک و بت پرستی است.

وی به برخی از روایات مورد استناد آنها اشاره کرد و افزود: روایتی در صحیح مسلم آمده است: «93 - (969) حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، - قَالَ يَحْيَى: أَخْبَرَنَا، وَقَالَ الْآخَرَانِ: - حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ حَبِيبِ بْنِ أَبِي ثَابِتٍ، عَنْ أَبِي وَائِلٍ، عَنْ أَبِي الْهَيَّاجِ الْأَسَدِيِّ، قَالَ: قَالَ لِي عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ: أَلَا أَبْعَثُكَ عَلَى مَا بَعَثَنِي عَلَيْهِ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ؟ «أَنْ لَا تَدَعَ تِمْثَالًا إِلَّا طَمَسْتَهُ وَلَا قَبْرًا مُشْرِفًا إِلَّا سَوَّيْتَهُ» صحيح مسلم (2/ 666)

مضمون روایت می گوید: علی بن ابی طالب [علیه السلام] به من فرمود: آیا نمی خواهی تو را به امری اعزام کنم، امری که رسول خدا صلی الله علیه [و آله] و سلم مرا به آن امر اعزام کرده چه بود؟ هیچ تصویری نماند مگر آنکه آن را محو کنی و هیچ قبر بلندی نماند مگر آنکه آن را مساوی و برابرسازی.
 

استاد فاضل خاطرنشان کرد: حدیث باید از لحاظ سند و دلالت درست باشد و معارض هم نداشته باشد اما از نظر رجالی چند تن از راویان آن، مدلّس هستند و ثقه نیستند و از طرفی هم تنها ابی الهیاج هست که در مورد تخریب، این روایت را نقل کرده است؛

وی افزود: اگر این قضیه وجود خارجی می داشت، باید همگان نقل می کردند؛ چگونه فقط ابی الهیاج این قضیه را نقل کرده است!

این استاد حوزه علمیه بعد از بیان اشکال سندی، در ادامه خاطرنشان کرد: دلالت این روایت هم دارای خدشه است.

این استاد حوزه علمیه به «سویته» در عبارت «ولا قبرا مشرفا الا سویته» پرداخت و افزود: «مستوی» با «مسطح» متفاوت است و معنای یکسانی ندارند. مسطح یعنی یک چیز هموار باشد؛ یعنی چیزی که برجستگی دارد را هموار کنیم؛ اما «سوّته» و «استوا» و «مستوی» در مقابل چیزی است که اگر چه ارتفاع دارد اما دارای ناهمواری ناهمگونی و نابرابری است.

وی افزود: «مشرف» به چیزی می گویند که ارتفاع و بلندی دارد؛ بر فرض اینکه پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم فرموده باشد: «و لا قبرا مشرفا الا سویته» اما مقصود این می شود که «هیچ قبری را نگذارید، مگر اینکه مستوا و برابر شود و درحدّ استوا قرار بدهید.» که این کلام به این معنا نیست که قبرها را ویران کنید.

استاد فاضل خاطرنشان کرد: منظور این روایت آن است که قبرهایی که به صورت ناهمگون و ناموزون بر سرشان خاک ریخته است، به صورت مسطح و مستوا قرار بگیرند و روی آن قبر باید هموار شود.

وی افزود: معروف است در خطّه شیعه و اهل سنت در دفن اموات تفاوت هایی هست؛ در دوران قدیم که البته اکنون هم این رسم وجود دارد، قبرهای خود را به صورت ماهی پشتی قرار می دادند. خاک ها را بر روی قبر می ریزند تا آنکه مانند کوهان شتر یا پشت ماهی می ماند و به عبارت دیگر بر روی قبر تلّی از خاک قرار می گیرد که به این شکل در می آید.

این استاد حوزه علمیه قم درباره مقصود پیغمبر صلی الله علیه و آله و سلم بیان کرد: قبرها را به این شکل قرار ندهید بلکه برابر کنید و برجستگی ها را کنار بزنید تا برابر شود.

وی در ادامه خاطرنشان کرد: مقصود اشتباه آن است که قبر را هم سطح با زمین قرار بدهید. آن مقدار از قبر را که میت اشغال کرده است را برداریم تا با زمین مسطح شود.

استاد محمد حسین فاضل تأکید کرد: این فهم از روایت، مخالف اجماع مورد نظر علما است. باید قبر انسان، مخصوصا مؤمن، از زمین مقداری برجستگی پیدا کند اما روی آن باید مساوی و برابر باشد.

وی اضافه نمود: از این رو اگر هم این چنین روایتی را امیرالمؤمنین علیه السلام از پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم بیان کرده باشند، مقصود، آن است که روی قبر را به صورت هموار و برابر در بیاورید و نه آنکه بنای بر روی قبر را از بین ببرند.

این استاد حوزه علمیه در ادامه خاطرنشان کرد: اگر مماشات هم کنیم و بگوییم منظور پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم از این حدیث منفرد آن باشد که قبر را با زمین برابر سازیم، دیگر منظور، آن نخواهد بود که بنای بر روی قبر را از بین ببریم.

وی افزود: روایات دیگری هم هست، مبنی بر اینکه نباید قبرها را گچ کاری و محکم کاری و تعمیر کنید اما محکم ترین دلیلی که در این رابطه دارند، همین روایت است که بیان شده است.

استاد فاضل در ادامه به دلیل دیگر آنها، یعنی اجماع بر حرمت بنای بر قبور اشاره کرد و در این زمینه خاطرنشان کرد: علمای وهابی مدعی هستند همه فقها اجماع دارند بر اینکه نباید بنا بر قبر باشد.

وی به دلیل سوم علمای وهابی برای تخریب بنای بر قبور اشاره کرد که می گویند: در قرآن نیامده است که باید بر سر مزار مؤمنان بنا گذاشته شود بلکه آنچه در قرآن داریم در مورد مساجد است و نه مشاهد؛ مخالفت آنها با شیعه در آن است که شیعه مشاهد مشرفه بنا می کند.

این استاد حوزه علمیه قم خاطرنشان کرد: وهابیت با حرم ها و صحن هایی که برای ائمه اطهار علیهم السلام ساخته شده، مشکل دارند؛ آنها می گویند: در قرآن آیه ای نداریم که به این مشاهد اشاره ای داشته باشد و از این رو آیه ای بر تعمیر و ساختن مشاهد مشرفه دلالت ندارد.

وی در ادامه بیان کلام آنها افزود: در قرآن داریم: «و أقیموا وجوهکم»؛ در سوره اعراف، آِیه 29 می بینیم: «قُلْ أَمَرَ رَبِّي بِالْقِسْطِ وَ أَقِيمُوا وُجُوهَكُمْ عِنْدَ كُلِّ مَسْجِدٍ وَ ادْعُوهُ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ كَما بَدَأَكُمْ تَعُودُونَ» یعنی موقع نمازخواندن، صورت های خودتان را بر روی «مساجد» بگذارید؛ و نگفت مثلا روی «مشهد» بگذارید.

 استاد فاضل اضافه نمود: علمای وهابی می گویند: قرآن کریم در مورد تعمیر مساجد این آیه شریفه را دارد: «إِنَّما يَعْمُرُ مَساجِدَ اللَّهِ مَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَ الْيَوْمِ الْآخِرِ وَ أَقامَ الصَّلاةَ وَ آتَى الزَّكاةَ وَ لَمْ يَخْشَ إِلَّا اللَّهَ فَعَسى‏ أُولئِكَ أَنْ يَكُونُوا مِنَ الْمُهْتَدِينَ:  سوره (توبه، 18)

وی در تنقیح کلام آنها افزود: آنچه که داریم در رابطه با تعمیر مساجد است و نه تعمیر مشاهد مشرفه.

این استاد حوزه علمیه قم در بیان خلاصه دلایل وهابی ها در این موضوع، خاطرنشان کرد: آنها برای علت تخریب بناها به چند روایت استناد می کنند که یک روایت، روایت ابی الهیاج است؛ مورد دیگر اجماع علما بر تخریب بناها است؛ و مورد آخر این که در مورد بنای بر قبرها در قرآن آیه ای ذکر نشده است.

استاد محمد حسین فاضل از اساتید حوزه علمیه قم در بخش دیگری از این گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید، به بیان دلایل مسلمان ها برای ساخت و تعمیر بناها بر قبور بزرگان خود پرداخت و در اولین قسمت از پاسخ خود، به اجماع علمای عامه و شیعه مبنی بر جواز بنای بر قبور اشاره نمود.

وی ضمن بیان اقسام اجماع به قولی و عملی، خاطرنشان کرد: اجماع عملی از اعتبار بالاتری نسبت به اجماع قولی برخوردار است.

وی افزود: اگر آنها در تخریب قبور، اجماع قولی را مطرح می کنند، ما بر اساس سیره سلف، به اجماع عملی متمسک می شویم.

این استاد حوزه علمیه قم اضافه نمود: این امر تنها اختصاص بر مسلمان ها ندارند بلکه تمام نحله ها و ادیان دیگر هم به بزرگان سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و ملی خود احترام می گذارند و حتی برای برخی از آنها بناهای یادبودی ساخته می شود. از این رو شاهد هستیم که هم قبل از اسلام این سیره برقرار بوده است و هم بعد از اسلام برقرار مانده است؛

استاد فاضل به بناهای ایجاد شده بر قبور انبیای الهی در شام، اردن، فلسطین، ایران و دیگر سرزمین ها اشاره کرد و افزود: انبیای الهی دارای قبور و بناهایی بر روی آن بوده اند که قرن ها است که این بناها حفظ شده است؛ و در زمان تابعین هم این قبور وجود داشته و هیچ یک از تابعین قصد بر تخریب آنها را نداشته است.

وی بر این اساس خاطرنشان کرد: پس دلیل اول ما سیره عملی و سیره مستمره بین مسلمین و غیر مسلمانان است که بزرگان خود را تکریم می کردند؛ از جمله تکریم آنها، این بود که بناهایی را بر روی قبرها بنا می کردند و در صورت نیاز این بناها را تعمیر می کردند.

این استاد حوزه علمیه قم دومین دلیل مسلمانان برای ساخت بنا بر روی قبور بزرگان را اینگونه بیان کرد: داشته های معنوی و تمدنی هر ملت، قوم و هر طائفه ای، داشته هایی است که از گذشتگان خود به ارث برده اند.

وی خاطرنشان کرد: اگر به دنیای مسیحیت بروید، می بینید که انجیل و مسیح و حضرت مریم به افسانه تبدیل شده است. زیرا معلوم نیست که محل ولادت حضرت عیسی یا حضرت مریم کجاست و حضرت مریم در کجا از دنیا رفت؛ کتاب مقدسشان هم تحریف شد و انجیل اصلی وجود ندارد.

استاد فاضل در مورد اسلام اضافه نمود: بر عکس؛ در اسلام  افتخار می کنیم که تمام آثار مذهبی و دینی ما مشخص است؛ محل تولد پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم، محلی که وحی بر ایشان نازل شد، مدفن ایشان، همه اینها مشخص است.

وی تأکید کرد: اگر قرار باشد این آثار از بین برود، تیشه به ریشه خود می زنیم و آثار تمدنی خود را از بین می  بریم؛ علائم دینی خود را نابود می کنیم و هیچ اصلی این را اجازه نخواهد داد؛ از این رو دلیل دوم «حفظ آثار» است. ما باید داشته های خود را حفظ کنیم.

این استاد حوزه علمیه قم در ادامه به دلیل سوم برای جواز بناها و تعمیر قبور اولیای خداوند متعال اشاره نمود: اگر چه شاید آیه مشخصی برای جواز ساخت بنا بر قبور را نداشته باشیم؛ اما جواز این امر را می توان از عمومیت برخی از آیات استنباط نمود؛

وی در این زمینه به آیه 32 از سوره مبارکه حج اشاره کرد: «ذلِكَ وَ مَنْ يُعَظِّمْ شَعائِرَ اللَّهِ فَإِنَّها مِنْ تَقْوَى الْقُلُوبِ» (اين است [برنامه‏هاى حج و حدود و مقرّرات خدا] و هر كس شعاير خدا را بزرگ شمارد، بدون ترديد اين بزرگ شمردن ناشى از تقواى دل‏ها است.) (32)

استاد فاضل بعد از بیان این آیه شریفه خاطرنشان کرد: حفظ و تعمیر بارگاه ها از مصادیق شعائر الهی است.

وی در ادامه به آیاتی از سوره نور اشاره کرد: «اللَّهُ نُورُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ مَثَلُ نُورِهِ كَمِشْكاةٍ فِيها مِصْباحٌ الْمِصْباحُ فِي زُجاجَةٍ الزُّجاجَةُ كَأَنَّها كَوْكَبٌ دُرِّيٌّ يُوقَدُ مِنْ شَجَرَةٍ مُبارَكَةٍ زَيْتُونَةٍ لا شَرْقِيَّةٍ وَ لا غَرْبِيَّةٍ يَكادُ زَيْتُها يُضِي‏ءُ وَ لَوْ لَمْ تَمْسَسْهُ نارٌ نُورٌ عَلى‏ نُورٍ يَهْدِي اللَّهُ لِنُورِهِ مَنْ يَشاءُ وَ يَضْرِبُ اللَّهُ الْأَمْثالَ لِلنَّاسِ وَ اللَّهُ بِكُلِّ شَيْ‏ءٍ عَلِيمٌ: فِي بُيُوتٍ أَذِنَ اللَّهُ أَنْ تُرْفَعَ وَ يُذْكَرَ فِيهَا اسْمُهُ يُسَبِّحُ لَهُ فِيها بِالْغُدُوِّ وَ الْآصالِ».

(خدا نور آسمان‏ها و زمين است وصف نورش مانند چراغدانى است كه در آن، چراغ پر فروغى است، و آن چراغ در ميان آبگينه بلورينى است، كه آن قنديل بلورين گويى ستاره تابانى است، [و آن چراغ‏] از [روغن‏] درخت زيتونى پربركت كه نه شرقى است و نه غربى افروخته مى‏شود، [و] روغن آن [از پاكى و صافى‏] نزديك است روشنى بدهد گرچه آتشى به آن نرسيده باشد، نورى است بر فراز نورى خدا هر كس را بخواهد به سوى نور خود هدايت مى‏كند، و خدا براى مردم مثل‏ها مى‏زند [تا حقايق را بفهمند] و خدا به همه چيز داناست. (35) [اين نور] در خانه‏هايى است كه خدا اذن داده [شأن و منزلت و قدر و عظمت آنها] رفعت يابند و نامش در آنها ذكر شود، همواره در آن خانه‏ها صبح و شام او را تسبيح مى‏گويند. (36)

وی افزود: این آیه کریمه بحث خیلی مفصلی دارد که به صورت واضح و آشکار وجود اولیای خدا را در بر می گیرد؛

این استاد حوزه علمیه اضافه نمود: این آیه شریفه وجود خدای متعال را مانند چراغ پرفروغ معرفی می کند؛ این چراغ باید جایگاهی داشته باشد؛ جایگاه نور، خانه هایی است که اولیای خدای تبارک و تعالی صبحگاهان و شامگاهان خدا را تسبیح می گویند.

وی خاطرنشان کرد: به واسطه این نورِ خدای تبارک و تعالی که همان هدایت الهی است، آثار و برکات وجود خدای متعال توسط انبیای الهی و رهبران الهی برای مردم بازگو می شود و آن آثار، هدایت مردم را به دنبال دارد؛

استاد محمد حسین فاضل در همین رابطه بیان کرد: خداوند تعالی و تبارک است که اجازه فرموده تا به واسطه انوار الهی، بیت های این اولیای الهی ارتفاع و عزت بگیرد.

وی اضافه نمود: اگر چه منظور از ارتفاع، ارتفاع فیزیکی نیست اما با ارتفاع فیزیکی نمادی از آن ارتفاع معنوی و حقیقی جلوه گر می شود.

وی در ادامه خاطرنشان کرد: در این زمینه آیات و روایات دیگری هم وجود دارد که می توان به آنها استناد کرد؛

این استاد حوزه علمیه به دلیل دیگر برای جوازِ ساختنِ بنا بر قبور، یعنی مودت نسبت به ذی القربی پرداخت و در این راستا به آیه 23 از سوره مبارکه شوری اشاره نمود: «ذلِكَ الَّذِي يُبَشِّرُ اللَّهُ عِبادَهُ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ قُلْ لا أَسْئَلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْراً إِلَّا الْمَوَدَّةَ فِي الْقُرْبى‏ وَ مَنْ يَقْتَرِفْ حَسَنَةً نَزِدْ لَهُ فِيها حُسْناً إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ شَكُورٌ» (اين است چيزى كه خدا آن را به آن بندگانش كه ايمان آورده و كارهاى شايسته انجام داده‏اند، مژده مى‏دهد. بگو: از شما [در برابر ابلاغ رسالتم‏] هيچ پاداشى جز مودّت نزديكان [يعنى اهل بيتم‏] را نمى‏خواهم. و هر كس كار نيكى كند، بر نيكى‏اش مى‏افزاييم يقيناً خدا بسيار آمرزنده و عطاكننده پاداش فراوان در برابر عمل اندك است.) (23)

وی در این زمینه خاطرنشان کرد: مودت نسبت به ذی القربی، شامل ساختن بنا بر قبور آنها هم می شود؛ در ذیل این آیه کریمه روایاتی هست که می توان به عنوان شاهد از آنها استمداد کرد.

استاد محمد حسین فاضل در ادامه به عنوان دلیل آخر، به آیه 21 از سوره مبارکه کهف اشاره کرد: «وَ كَذلِكَ أَعْثَرْنا عَلَيْهِمْ لِيَعْلَمُوا أَنَّ وَعْدَ اللَّهِ حَقٌّ وَ أَنَّ السَّاعَةَ لا رَيْبَ فِيها إِذْ يَتَنازَعُونَ بَيْنَهُمْ أَمْرَهُمْ فَقالُوا ابْنُوا عَلَيْهِمْ بُنْياناً رَبُّهُمْ أَعْلَمُ بِهِمْ قالَ الَّذِينَ غَلَبُوا عَلى‏ أَمْرِهِمْ لَنَتَّخِذَنَّ عَلَيْهِمْ مَسْجِداً»

(و اين‏گونه [مردم آن شهر را به وسيله آن سكه قديمى‏] از حال آنان آگاه كرديم تا بدانند كه وعده خدا [در برانگيختن مردگان در روز قيامت‏] حق است و در برپا شدن قيامت هيچ ترديدى نيست. هنگامى كه [كاشفانِ غار] ميان خودشان در كار آنان نزاع و ستيز داشتند، پس [يك گروه‏] گفتند: ساختمانى به روى [جايگاه‏] آنان بنا كنيد [تا از ديده‏ها پنهان بمانند] البته پروردگارشان به آنان داناتر است. ولى آنان كه بر كارشان [نسبت به اصحاب كهف‏] پيروز شدند، گفتند: به يقين مسجدى بر روى [جايگاه‏] آنان بنا خواهيم كرد.) (21)

وی افزود: بنای باشکوهی برای یادبود و یادگاری ساخته می شود که هر کس در آنجا حضور می یابد، به یاد آنها می افتد، مسجدی باید بنا کنیم تا زوّار و گردشگرانی که می آیند، کسانی که دین خدا را ترویج می دهند، در این مکان حضور یابند؛  

این استاد حوزه علمیه قم در ادامه خاطرنشان کرد: خداوند متعال این ماجرا را از زبان عده ای نقل می کند و نقد هم نمی کند، این امر را به فطرت انسان ها واگذار می کند و نقدی هم نمی کند؛ اینکه نقد نمی کند، دلیل بر این است که بناء بر قبور اشکالی ندارد.

وی اضافه نمود: در مورد سیره عملی در همان فترت هشتاد ساله بین دو دوره حکومت وهابیت شاهد آن هستیم که مزار ائمه بقیع بازسازی می شود و اهل سنت که غالب آن مردم منطقه را تشکیل می دادند این مکان را تخریب نکردند؛ 

استاد محمد حسین فاضل، در ادامه این گفتگوی صمیمانه با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید، به مسأله تقابل یا تعامل با جوانان وهابیت و آل سعود پرداخت و خاطرنشان کرد: آموزه های دین ما، قرآن و حدیث و روش پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله وسلم در ابتدا بر تعامل استوار است؛

وی افزود: دین و مذهب ما اهل تقابل نیست؛ اگر راهی وجود داشته باشد، بر تقابل اقدام نمی کنیم؛ اما اگر این راه نشد، که راه وهابیت اینگونه است؛ اگر صلاح بدانیم، تقابل را در پیش می گیریم و امروز صلاح نیست؛ چرا که ما در اقلیت هستیم؛

این استاد حوزه علمیه به اعاظم بزرگی اشاره کرد که با قلم خود، به تشیع خدمات بزرگی را ارزانی داشتندَ؛ بزرگانی چون: صاحب عبقات الانوار، صاحب الغدیر، صاحب احقاق الحق.

وی در ادامه بر این مسأله تأکید کرد: ولی این زمینه و امکان در حال حاضر برای تقابل وجود ندارد؛ در حال حاضر باید فرهنگ سازی کرد.

وی در همین راستا افزود: چند روز قبل در استان غزنی، 6 یا 7 نفر را زنده زنده سوزاندند؛ در شفاخانه ای در کابل، مادری را در حال زایمان به رگبار بستند.

استاد محمد حسین فاضل خاطرنشان کرد: عمل ما در حال حاضر دفاعی است؛ مصلحت ما شیعیان این اقتضا را دارد؛ زمانی که صدام به کویت حمله کرد، یکی از نمایندگان مجلس این بیان را داشت که ایران را وارد جنگ کند، به بهانه ای که حرم های ما از دست رفت.

وی افزود: در ایام حاضر وظیفه ما این است که به آیه 60 از سوره مبارکه انفال عمل کنیم: «وَ أَعِدُّوا لَهُمْ مَا اسْتَطَعْتُمْ مِنْ قُوَّةٍ وَ مِنْ رِباطِ الْخَيْلِ تُرْهِبُونَ بِهِ عَدُوَّ اللَّهِ وَ عَدُوَّكُمْ وَ آخَرِينَ مِنْ دُونِهِمْ لا تَعْلَمُونَهُمُ اللَّهُ يَعْلَمُهُمْ وَ ما تُنْفِقُوا مِنْ شَيْ‏ءٍ فِي سَبِيلِ اللَّهِ يُوَفَّ إِلَيْكُمْ وَ أَنْتُمْ لا تُظْلَمُونَ» (و در برابر آنان آنچه در قدرت و توان داريد از نيرو [و نفرات و ساز و برگ جنگى‏] و اسبان ورزيده [براى جنگ‏] آماده كنيد تا به وسيله آنها دشمن خدا و دشمن خودتان ودشمنانى غير ايشان را كه نمى‏شناسيد، ولى خدا آنان را مى‏شناسد بترسانيد. و هر چه در راه خدا هزينه كنيد، پاداشش به طور كامل به شما داده مى‏شود، و مورد ستم قرار نخواهيد گرفت.)

این استاد حوزه علمیه قم در پایان گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید، تأکید کرد: ما مانند عاشورا پیروزیم و آنها رسوا هستند؛ اگر چه امروز از لحاظ عملی آن تعداد لازم را نداریم، اما روزی صالحان پیروز خواهند شد./270/260/42/