گاهی وقت ها این شبهه پیش می آید که امام حسن مجتبی شجاعت نداشتند فلذا تهمت هایی به ایشان می زدند که ایشان جبان و ترسو بودند؛ در رد این سخنان مطالبی را بیان می کنم: امام مجتبی علیه السلام در کتاب تحف العقول صفحه 226 می فرمایند: «الشجاعة موافقة الأقران و صبر عند الطغیان» شجاعت یعنی پا گذاری در میادین نبرد و دلیری هنگام پیش آمدهای ناگوار پس شجاعت را به دو گونه معنا می کنند و دو شاخه برای شجاعت قائل می شوند، اول پایداری در میادین نبرد و دومین دلیری هنگام پیش آمدهای ناگوار، از این کلام بر می آید که شجاعت امام حسن مجتبی علیه السلام کمتر از ائمه دیگر نبوده است.

استاد حسین فلاح مبارکه در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید گفت: امام حسن مجتبی علیه السلام مثل همه ائمه علیهم السلام که کلهم نور واحد هستند دارای جنبه ها و زمینه های مختلفی از کمال روحی و اخلاقی هستند و راه و رسم و مرام امام حسن مجتبی علیه السلام وسیله رسیدن ما به خدا است.

وی افزود: گاهی وقت ها این شبهه پیش می آید که امام حسن مجتبی شجاعت نداشتند فلذا تهمت هایی به ایشان می زدند که ایشان جبان و ترسو بودند؛ در رد این سخنان مطالبی را بیان می کنم: امام مجتبی علیه السلام در کتاب تحف العقول صفحه 226 می فرمایند: «الشجاعة موافقة الأقران و صبر عند الطغیان» شجاعت یعنی پا گذاری در میادین نبرد و دلیری هنگام پیش آمدهای ناگوار پس شجاعت را به دو گونه معنا می کنند و دو شاخه برای شجاعت قائل می شوند، اول پایداری در میادین نبرد و دومین دلیری هنگام پیش آمدهای ناگوار، از این کلام بر می آید که شجاعت امام حسن مجتبی علیه السلام کمتر از ائمه دیگر نبوده است.

این استاد حوزه علمیه قم بیان داشت: زمان امام مجتبی علیه السلام اقتضا می کرده است که امام حسن علیه السلام با صبر و خویشتنداری، شجاعت خویش را نشان دهند به هر صورت به قول آن شاعر معروف که بیان داشت: «ترویج دین به هر چه زمان اقتضا کند» این کار در زمان امام حسین علیه السلام با جنگیدن و شهادت میسر است و در زمان امام حسن علیه السلام هم ترویج دین به صلح است پس شجاعت را در یک کلام می توانیم این گونه ترجمه کنیم که فرمانبری نیروی خشم آدمی از خرد و عقل او یعنی هر کسی که بتواند از عقلش هنگام خشم فرمانبری کند، شجاع است و رهبر جامعه باید این ویژگی را داشته باشد که در هر زمانی بفهمد که چه وظیفه ای دارد.

وی خاطرنشان کرد: علی علیه السلام می فرماید: «السخاء و الشجاعة غرائز شریفة یضعها الله سبحانه فیمن احبه و امتحنه» سخاوت و شجاعت غرایز شریفه ای هستند که خداوند متعال به دل کسی که دوست دارد و امتحانش کرده باشد عطا می کند، از ویژگی های رهبر جامعه هم شجاعت است که ابتدا او را در این باره امتحان می کنند و سپس این عطایا را در قلب او می گذارند.

استاد فلاح مبارکه اظهار داشت: «الامام یجب ان یکون عالما لا یجهل و شجاعا لا ینکل» امام باید دانشمندی دانا و شجاعی نترس باشد. از امام صادق علیه السلام است:«ثلاثة لا تعرف الا فی ثلاثة مواطن» سه چیز است که شناخته نمی شود مگر در سه موطن «لا یعرف الحلیم الا عند الغضب» انسان کریم و بزرگوار شناخته نمی شود مگر در هنگام غضب «و لا شجاع الا عند الحرب» شجاعت معلوم نمی شود مگر در هنگام جنگ «و لا اخ الا عند الحاجة» و برادری و مروت و دوستی و محبت شناخته نمی شود مگر هنگام نیاز، بحار الانوار جلد 25 صفحه 172.

وی اضافه کرد: از نشانه های شجاعت خردمندانه زیستن است، انسان شجاع عاقل و خردمند است و با کمک عقل خود عمل می کند نه این که به دنبال احساسات خود باشد، انسان شجاع دور اندیش است، علی علیه السلام می فرماید: آفت شجاعت فروگذاشتن دور اندیشی است، عزت نفس هم از نشانه های شجاعت است: «الشجاعة عز حاضر الجبن ذل ظاهر» این سخن از امیر المومنین علیه السلام است که می فرمایند: شجاعت عزتی آماده است و ترس ذلتی آشکار است.

این استاد حوزه علمیه قم بیان داشت: از نشانه های شجاعت بردباری در برابر مشکلات است، امام علی علیه السلام فرمودند: «الصبر الشجاعة» فداکاری در میدان نبرد هم از نشانه های شجاعت است که این خصوصیت هم در وجود مقدس و نازنین امام حسن مجتبی علیه السلام بوده است، امام حسن علیه السلام خردمندانه می زیسته اند، امام از افراط و تفریط دوری می کردند و دوراندیش بودند و برای این که اسلام بماند، تن به صلح دادند، عزت نفس داشتند، عزت نفس را ایشان این گونه معنی می کردند: «إذا أردت عزا بلا عشيرة و هيبة بلا سلطان فاخرج من ذل معصية الله إلى عز طاعة الله‏» هر گاه اراده می کنی عزیز باشی بدون این که عشیره وخویش و قومی داشته باشی و هیبتی داشته باشی بدون این که سلطان و حاکمی داشته باشی «فخرج من ظل معصیة الله» از معصیت خدا دور شو و به سوی عزت و طاعت خدا بیا که عزیز شوی.

وی خاطرنشان کرد: تمام این ویژگی ها در وجود مقدس کریم اهل بیت علیهم السلام بودند، این امام همام هنگام وضو از خوف خدا بدنشان می لرزید و چهره شان زرد می شد، از عظمت خدای سبحان و در آستانه درب مسجد می فرمودند: «الهی ضیفک ببابک یا محسن قد اتاک المسیء فتجاوز عن قبیح ما عندی بجمیل ما عندک یا کریم» این مسائل تماما نشان دهنده عبادت خدا است، عزت نفس که در پرتو طاعت خدا است، در وجود نازنین کریم اهل بیت علیهم السلام است که امام صادق علیه السلام می فرمایند: حسن بن علی عابدترین، زاهدترین و برترین زمانه خویش بودند، هر گاه به حج می رفتند، پیاده می رفتند و گاهی برهنه بودند، اگر یادی از قبر و قیامت می نمودند، گریه می کردند و زمانی که یادی از گذشتن از صراط می کردند، گریه می نمودند.

استاد فلاح مبارکه اظهار داشت: این حدیث از امالی شیخ صدوق صفحه 179 می باشد که جانبازی امام در میدان جمل و صفین زبانزد بوده است: امام حسن مجتبی علیه السلام در جنگ جمل در رکاب پدر و در خط مقدم جبهه بودند و به قلب سپاه دشمن حمله می کردند و بیش از نه هزار نفر از مردم کوفه را به جنگ گسیل داشتند، شتر عایشه را پی کردند در حالی که محمد حنفیه موفق به چنین اموری نشد، علی علیه السلام به محمد حنفیه فرمودند: شرمنده نشو چون او فرزند فاطمه و پیامبر است و تو فرزند علی هستی.

وی در انتهای سخنانش بیان داشت: در مورد تربیت فرزند امام حسن مجتبی علیه السلام می فرمایند: چند چیز لازم است که انسان فرزندش را خوب تربیت کند تا آن فرزند به عنوان سرباز جامعه باشد نه سربار جامعه، اول این که بهتر است آن کودک را احترام کنیم، دوم این که با کودک همبازی شویم و سوم این که نام زیبا برای او انتخاب کنیم و با فرزندان مشورت کنیم و سلام به کودکان کنیم و با عمل به گفته ها و قول هایی که به او داده ایم برای فرزندمان شخصیتی خاص قائل می شویم تا این فرزند احساس شخصیت کند و در آینده به عنوان سرباز جامعه اسلامی و در زمان ما سرباز انقلاب اسلامی که ان شاء الله در کنار رهبری معظم تا زمان ظهور حضرت مهدی عج الله تعالی فرجه الشریف این فرزندان ما به عنوان سرباز امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف باشند./260/