در نحوه معرفی و بیان شخصیت ایشان آیاتی است که نشان می دهد که شهر هم به خاطر وجود رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم مقدس می شود: «لا اقسم بهذا البلد و انت حل بهذا البلد» خداوند متعال در آیه دیگری می فرماید: «لعمرک لفی سکرتهم یعمهون» به هیچ جانی در قرآن کریم قسم خورده نشده است جز جان رسول مکرم اسلام صلی الله علیه و آله و سلم. بعضی از کارهای خداوند به خاطر خشنودی رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم بوده است «و لنولینک قبلة ترضاها» ما این کار را کردیم تا تو راضی شوی، این آیات به صورت مستقیم یا غیر مستقیم عظمت رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم را نشان می دهد.

استاد محمد باقر ساعی ور در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید گفت: بهترین معرف این شخصیت الهی قرآن است قرآن کریم در آیاتی مستقیم یا غیر مستقیم ایشان را معرفی کرده است. برخی از آیات مقامات، تقوا، اوصاف، مناقب ایشان را معرفی نموده است و این عناوین را در مورد ایشان به کار برده است نبی، رسول، خاتم النبیین، رسول الله، مصدق، شاهد، مبشر،  نذیر، داعی، سراج، منیر، شهید، بشیر، منذر، موکل این عناوین هم به جهت معرفی ایشان است و هم این که شئونات ایشان را بیان کرده است پس معرف رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم کلام الله است. نوع ارتباطی که خداوند با رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم در این آیات برقرار نموده است اسراری را برای ما روشن می کند.

وی افزود: در نحوه معرفی و بیان شخصیت ایشان آیاتی است که نشان می دهد که شهر هم به خاطر وجود رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم مقدس می شود: «لا اقسم بهذا البلد و انت حل بهذا البلد» خداوند متعال در آیه دیگری می فرماید: «لعمرک لفی سکرتهم یعمهون» به هیچ جانی در قرآن کریم قسم خورده نشده است جز جان رسول مکرم اسلام صلی الله علیه و آله و سلم. بعضی از کارهای خداوند به خاطر خشنودی رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم بوده است «و لنولینک قبلة ترضاها» ما این کار را کردیم تا تو راضی شوی، این آیات به صورت مستقیم یا غیر مستقیم عظمت رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم را نشان می دهد.

این استاد حوزه علمیه قم بیان داشت: در آیاتی از قرآن کریم داریم که نه تنها دعای آن حضرت بلکه حالت انتظاری پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم هم مورد اجابت قرار گرفته است اما در مورد باقی پیامبران مشاهده می کنیم که در پاره ای از مواقع نه تنها دعای ایشان بلکه برخی از سوالات انبیا هم اجابت نمی شود بلکه به طور مثال به نوح پیامبر بیان می شود: «انه لیس من اهلک» یا به موسای کلیم گفته می شود: «لن ترانی» اما مشاهده می کنیم که در آیات به حالت انتظاری نه حالت گفتاری و قولی پیامبر هم اجابت نسبت داده شده است «قد نری تقلب وجهک فی السماء».

وی اضافه کرد: در برخی از آیات قرآن کریم مشاهده می کنیم که حتی بدون درخواستی از جانب پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم هم مورد اجابت قرار می گیرند مثل این آیه که می فرماید: «الم نشرح لک صدرک» این آیات نشان می دهد که عظمت رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم در پیشگاه خداوند حتی نسبت به انبیا دیگر هم بالاتر است.

استاد ساعی ور اظهار داشت: تنها پیامبری که به درخواست خدا آن هم به خاطر رحمت به امتش از امتش درخواست اجر می کند پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم است «قل لا اسئلکم علیه اجرا الا المودة فی القربی» همین پیامبر در آیه دیگری می فرماید: «ما سئلتکم من اجر فهو لکم». در بعضی از آیات نسبت به برخی از انبیا داریم که بیان می کنند: «قال یا قوم لیس بی سفاهة» وقتی انبیا برای هدایت قومشان مبعوث شدند همه که قول پیامبران را قبول نمی کردند بلکه متهمشان می کردند خداوند به این پیامبران دستور می دهد که پاسخ آنها را بدهند اما نسبت به رسول خدا خود خدا متکفل این مساله می شوند «ما انت بنعمة ربک بمجنون» تو به واسطه نعمت پروردگارت مجنون نیستی «ما ضل صاحبکم و ما غوی» این مسائل نشان می دهد که خداوند متعال عهده دار جواب نسبت به پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم هستند.

وی خاطرنشان کرد: یکی از مباحث مهمی که در قرآن کریم بیان شده است گستره رسالت پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم است و این که آیا دین نبوی فقط برای عصر خود و قوم خودش بوده است یا این که برای تمام اعصار و همه سرزمین ها بوده است در مورد این مطلب عمومیتی از آیات قرآن استفاده می شود.

این استاد حوزه علمیه قم بیان داشت: موضوعاتی که برای رسالت نبی اکرم صلی الله علیه و آله و سلم آمده است قلمرو موضوعی رسالت و جامعیت دین را نشان می دهد که فقط مربوط به مباحث اخلاقی نیست بلکه مباحث اکتسابی و خانوادگی را نیز شامل می شود و همه شئونات بشر در زندگی دنیوی و اخروی که به هدایت آنها مربوط می شود را نیز شامل می شود، قلمرو دوم قلمرو زمانی است که ما می بینیم که آیات قرآن موعد رسالت را تا قیامت معرفی می کنند که این مطلب جاودانگی و جامعیت رسالت آن حضرت را می رساند و سومین گستره قلمرو مربوط به مکان است که «یا ایها الناس» و «للعالمین» است این هم سه قلمرویی است که مباحث مهم دین شناسی و رسالت شناسی پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم را معرفی می کند.

وی تاکید کرد: این که پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم می فرمایند: «انما بعثت لأتمم مکارم الاخلاق» که ظاهر قضیه این است که آن حضرت فقط رسالت اخلاقی داشته اند و سایر رسالت ها را نداشته اند و ظاهرا این حدیث حصر را می رساند اما این حدیث به این شکل در منابع شیعی نیست ما در منابع شیعی «انما بعثت» نداریم بلکه «بعثت لمکارم الاخلاق و محاسنها» داریم و این یعنی یکی از اهداف رسالت پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم رسالت اخلاقی ایشان است اما فقط در این مطلب منحصر نیست.

استاد ساعی ور اظهار داشت: اگر این حدیث با انما آغاز شده بود هم نشان دهنده حصر اضافی است نه حصر حقیقی و این آیه بیان نمی کند که فقط شان من این است بلکه می خواهد بیان کند آن قدر شان اخلاقی مهم است که انگار شان من فقط این است و این مطلب با توجه به آیات دیگری که شئون رسالت را در تمام گستره مسائل غیر اخلاقی بیان می کند روشن می شود مسائلی که مربوط به اقتصاد و سیاست و مجازات مجرمین و سایر احکام و مواردی است که در آیات و روایات هم بیان شده است.

وی افزود: یکی از نکات دیگری که در معرفی قرآن نسبت به پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم قابل تامل است این است که بیان می شود پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم بنده خدا و عدالت خواه است «امرت لاعدل بینکم» که هم نشان دهنده فضیلت رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم است و هم این که گستره دین را نشان می دهد در آیات دیگر قرآن کریم به پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم امر به تهجد شده است چون مسئولیت تربیت انسان ها را به عهده دارد و به مقدار مسئولیتش باید شرح صدر و وسعت روح داشته باشد به همین خاطر نماز شب بر پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم واجب شده است چون رسالت شرح صدر می خواهد.

این استاد حوزه علمیه قم بیان داشت: خداوند متعال نسبت به بعثت سایر انبیا برای قومشان بیان می شود «اخوکم» اما در مورد پیامبر می فرماید: «رسولا منکم» و این مطلب نشان دهنده نزدیکی پیامبر به قومش است، این مهربانی و ملاطفت آن قدر در پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم جلوه گر بود که خداوند متعال می فرماید: «انک لعلی خلق عظیم» شما دارای خلق عظیم و محبت بی نظیر هستید و صبر و تحمل توصیف ناپذیری دارید، عفو و گذشت بی بدیلی دارید «خلق عظیم» شما باعث شده است مردم اطراف شما جمع شوند «فبما رحمة من الله لنت لهم».

وی اضافه کرد: آیه 33 سوره انفال بیان می کند ما دو نوع امان داریم که یکی امان ناشی از استغفار است و امان دیگر ناشی از وجود عنصری و مادی و بدنی پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم است اگر پیامبر در میان شما وجود عنصری داشته باشد به شما بلا نمی دهیم در آیه 107 سوره انبیا می فرماید: «و ما ارسلناک الا رحمة للعالمین» که بیان می کند پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم علاوه بر رسالت جهانی رحمت جهانی هم دارند و برای رشد تمامی انسان ها و رشد تمامی عالم فرستاده شده اند

استاد ساعی ور در انتهای سخنانش اظهار داشت: خداوند متعال هیچ وقت اسم پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم را مورد خطاب قرار نمی دهند بلکه می فرمایند: «یا ایها الرسول» و «یا ایها النبی» چون خداوند متعال به مردم چنین دستوری داده است به این دستور عمل می کند. شناخت رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم در آیات قرآن کریم نسبت به مناقب ایشان و شئوناتی که خداوند برای ایشان ذکر کرده است نشان می دهد که پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم سید المرسلین و خاتم النبیین و خلیفة الله الاعظم در زمین می باشند./20/20/260