در حدیث امام حسن عسکری علیه السلام می بینیم در ردیف نمازهای واجب و مستحب زیارت اربعین هم وارد شده است از این مساله استفاده می شود که همان طور که نماز عصاره قرآن و ستون دین و شریعت است عصاره محبت به عترت و اهل بیت علیهم السلام هم در زیارت اربعین تجلی می کند.

استاد محمد باقر ساعی ور در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید گفت: مباحثی که در رابطه با اربعین مطرح است از چند منظر قابل بحث است، از منظر تاریخی باید این بررسی صورت گیرد که در فاصله عاشورا سال 61 تا بیستم صفر همان سال چه حوادثی در تاریخ روی داده است و در کتب تاریخی این مباحث چگونه مطرح شده است؟ آیا زیارت جابر بن عبدالله انصاری و اسرای اهل بیت علیهم السلام در اولین سال اربعین حسینی به کربلا رسیدند یا در دومین سال به این مکان رسیدند؟ آیا امکان سفر چهل روزه از کوفه تا شام وجود دارد یا نه؟ آیا اسرا در کوفه مدتی را در زندان ماندند یا نماندند؟

وی افزود: سوالات دیگری هم در این باره مطرح است: آیا این کاروان را از مسیر وادیة الشام بردند یا از مسیر سلطانی؟ آیا این اسرا از مسیر متعارف به شام برده شدند یا از بیراهه؟ آیا بعد از کسب تکلیف از یزید این اسرا را به سمت شام فرستادند یا بدون کسب تکلیف فرستادند؟ آیا سر امام حسین علیه السلام همراه با اسرا رفت یا این که ابن زیاد زودتر آن را فرستاد؟ مباحث تاریخی زیادی تا در فاصله عاشورا تا اربعین مطرح است که نکات تحقیقی زیادی می طلبد و باید بررسی های دقیقی در این رابطه صورت گیرد تا این مسائل روشن شود.

این استاد حوزه علمیه قم بیان داشت: نکته دوم در این باره است که اربعین بحث حدیثی و فقهی هم دارد در این باره حدیثی مطرح است که زیارت اربعین را از علائم مومن به حساب آورده اند یعنی در احادیث ما آمده است که مومن پنج علامت دارد که یکی از آن علامت ها نماز پنجاه و یک رکعت است که هفده رکعت از آن واجب است و باقی آنها نوافل است، زیارت اربعین و انگشتر به دست راست کردن و سجده بر خاک و بسم الله الرحمن الرحیم را بلند گفتن هم از دیگر علامات مومن بر شمرده است در این حدیث منظور از مومن شیعه است و به عبارت دیگر این حدیث در مقام بیان صفات و ویژگی های شیعیان است.

وی اضافه کرد: در حدیث امام حسن عسکری علیه السلام می بینیم در ردیف نمازهای واجب و مستحب زیارت اربعین هم وارد شده است از این مساله استفاده می شود که همان طور که نماز عصاره قرآن و ستون دین و شریعت است عصاره محبت به عترت و اهل بیت علیهم السلام هم در زیارت اربعین تجلی می کند.

استاد ساعی ور اظهار داشت: نکته سوم در مورد محتوای زیارت اربعین است که می بینیم در روز اربعین امام حسین علیه السلام را هم از راه دور و هم از نزدیک می شود زیارت کرد این زیارتنامه را امام صادق علیه السلام به صفوان جمال املا نموده اند که دارای تعابیر بلندی نسبت به هدف امام حسین علیه السلام و لعن و تبری از دشمنان و شناخت چهره منافقان است. در این زیارت اعلام همراهی با امام حسین علیه السلام با عبارت «فمعکم معکم لا مع عدوکم» بیان می شود و به عبارتی این زیارت تجدید میثاق با اهل بیت علیهم السلام و امام حسین علیه السلام است.

وی خاطرنشان کرد: در قسمت دیگری از این زیارت می خوانیم «و بذل مهجته فیک لیستنقذ عبادک من الجهالة و حیرة الضلالة» حسین علیه السلام خون خودش را در راه خداوند داد تا بندگان را از دو چیز نجات دهد اول از جهالت و دوم از ضلالت یعنی هدف امام حسین علیه السلام علم دادن به جامعه و هدایت جامعه بود، بعضی از اوقات جامعه از جهل ضربه می خورد و گاهی اوقات از حیرت ضلالت بعضی از اوقات انسان راه را می بیند اما اراده ندارد که راهی را که به درستی آن ایمان دارد را دنبال کند پس هم باید به جامعه جرات بخشید و هم به جامعه علم داد.

این استاد حوزه علمیه قم بیان داشت: هدف امام حسین علیه السلام هم شناساندن و راه نشان دادن به جامعه و هم جرات و اراده بخشیدن برای رفتن به راه صحیح است و غایت این راه یافتن در کلمه «لیستنقذ» هویدا است یعنی تنها راه نجات جامعه همین است در عبارت دیگری از این زیارت می خوانیم «و قد توازر علیه من غرته الدنیا» کسانی مقابل تو ایستادند و به همدیگر کمک دادند که دنیا آنها را فریب داده بود و نصیبشان را از دنیا در مقابل یک چیز ارذل و ادنایی فروختند.

وی در انتهای سخنانش افزود: نکته چهارم این که در دنیای معاصر راهپیمایی اربعین یک معرفت دهی جهانی است و یک نوع پیام رسانی در مورد اهداف امام حسین علیه السلام است در مورد زیارت پیاده امام حسین علیه السلام که چند سالی است گسترش بیشتری یافته است باید این نکته را بیان کنم که با توجه به دنیای معاصر ما بهترین پیام رسان حریت و آزادگی و بهترین پیام رسان اهداف والای امام حسین علیه السلام همین زیارت است./20/22/260