اگر سه محور اساسی تخصصی سازی حوزه ها در تمام شاخه های علوم انسانی، پژوهش محوری و فرامذهبی بودن حوزه ها را از مکتب امام صادق علیه السلام دریافت کنیم و آن را در جامعه خودمان جاری و ساری کنیم و مسئولین حوزه هم در این زمینه تلاش کنند یک مقدار به مکتب ایشان نزدیک خواهیم شد.

استاد سید موسی موسوی در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید گفت: شهادت امام صادق علیه السلام و رئیس مکتب تشیع را خدمت تمام شیفتگان و شیعیان واقعی و مخلص حضرت و خدمت بقیة الله الاعظم و امیرالمومنین علیهما السلام تسلیت عرض می کنم. در خصوص سیره حضرت صادق علیه السلام و ابعاد زندگی ایشان منظرهای مختلفی قابل بحث و گفتگو است.

وی افزود: در خصوص اهل بیت علیهم السلام زندگی فردی و اجتماعی و عبادی و سایر ابعاد زندگی آنها قابل بررسی است. سیره آموزشی و تربیتی حضرت صادق علیه السلام چگونه بوده است تا بتوانیم از این سیره در ابعاد مختلف نظام آموزشی و تربیتی خود استفاده کنیم.

این استاد حوزه علمیه قم بیان داشت: در خصوص نظام آموزشی عصر امام صادق علیه السلام چند نکته عرض می کنم ایشان در این نظام چند محور را مدنظر داشتند و اگر حوزه علمیه ما بخواهد آن پویایی لازم را داشته باشد و تحول مناسبی در آن اتفاق افتد به نظر می رسد این محورها را باید رعایت کند. اولین محوری که در سیره حضرت صادق علیه السلام و در نظام آموزشی ایشان بود، تخصص گرایی بود.

وی اضافه کرد: در زمان حضرت صادق علیه السلام کرسی های درس و بحث متعددی برگزار می شد و شاگردان حضرت صادق علیه السلام با توجه به استعدادهایی که داشتند در درس ها و بحث ها شرکت می کردند به این معنا که یک سری بحث ها و مباحثی در حوزه کلام بود که شاگردان کلامی حضرت صادق علیه السلام در آن شرکت می کردند. حضرت صادق علیه السلام تخصصا کرسی فقه و تفسیر و مباحث عقلی را داشتند و حتی حضرت صادق علیه السلام در حوزه طب و پزشکی هم کرسی های درس و بحث مجزایی داشتند.

استاد موسوی اظهار داشت: حضرت صادق علیه السلام برای تخصصی سازی استعداد یابی می کردند و این گونه نبود که هر کسی بخواهد در هر تخصصی شرکت کند، ایشان استعدادهای افراد را می سنجیدند و با توجه به استعدادهای آنها به آنها تعلیم می دادند و لذا به نظر می رسد اگر بخواهیم امروزه در حوزه علمیه خودمان از این الگوی ارزشمند بهره گیریم باید کمک کنیم تا طلبه هایی که از پایه های اول تا ششم تحصیل می کنند استعدادشان شکوفا شود و معلوم شود در چه رشته ای و چه تخصصی می خواهند پیش روند.

وی افزود: چند وقت پیش جلسه ای با طلاب مقدمات داشتم و حالت سردرگمی در آنها مشاهده کردم آنها نمی دانستند که چه کاری را باید در آینده انجام دهند البته بحث استعداد یابی در میان طلاب مقدمات به معنای ورود تخصصی به بعضی از حوزه ها از همان ابتدا نیست و این طلبه ها نیازمند طی کردن بعضی از مقدمات هستند اما اگر طلبه ای استعدادش در علوم عقلی است یا مثلا در کلام است چه لزومی دارد در پایه های بالاتر در فقه و اصول معطل شود.

این استاد حوزه علمیه قم بیان داشت: مشهور است که حضرت صادق علیه السلام به فراخور زمان خودشان در هر عرصه ای متخصص تربیت می کردند باید به این نکته توجه کنیم که فراخور زمان ما چیست؟ آیا فراخور زمان ما این است که فقط حوزه های اخلاق و تربیت و کلام و اینها را داشته باشیم نه بلکه باید در تمام حوزه های علوم انسانی تخصص داشته باشیم و به صورت تخصصی بتوانیم از آنها استفاده کنیم.

وی اضافه کرد: سیره حضرت صادق علیه السلام ابعاد مختلفی دارد یکی از محورهای دیگری که در سیره ایشان مشاهده می کنیم فرامذهبی بودن مکتب حضرت صادق علیه السلام است، ایشان این گونه نبودند که در مکتب خودشان صرفا تشیع را آموزش دهند و آنها را تحت تعلیم قرار دهند، امام صادق علیه السلام فرامذهب بودند و ممحض در بحث تشیع نبودند، ما باید بتوانیم در حوزه خودمان فرامذهبی بودن را پیاده کنیم ما باید بتوانیم مذهب خودمان را به سایر مذاهب منتقل کنیم این که فقط در حوزه تمرکزمان در بحث های فقه و اصول خودمان باشد و غافل از بحث های مذاهب دیگر باشیم این اتفاق می افتد که امثال داعشی و تکفیری و افکار منحرف پدید می آید.

استاد موسوی اظهار داشت: ما باید جلو این افکار منحرف را بگیریم و بتوانیم کرسی های درس و بحثی داشته باشیم که اینها را مورد نقادی قرار دهیم فرامذهبی بودن امام صادق علیه السلام به این معنا است که تخصص ایشان در تمامی مذاهب بود که می توانستند به عنوان یک مدرس برای مذاهب دیگر هم باشند در حال حاضر ما چه میزان از مذاهب دیگر آگاهی داریم حوزه ما به بحث فرا مذهبی بودن کم توجه است و باید بیشتر به آن توجه کند.

وی تاکید کرد: حضرت صادق علیه السلام مکتبشان پژوهش محور بود و این گونه نبود که صرفا یک شاگردی بیاید و در درس ایشان بنشیند و چند صباحی درسش را طی کند و به جهت جمالِ زیبای حضرت صادق علیه السلام در درس ایشان شرکت کند. حضرت به کسانی که به درسشان می آمدند مباحث علمی را واگذار می کردند و شاهدهای عینی زیادی در این رابطه وجود دارد که حضرت صادق علیه السلام از شاگردانشان کارهای پژوهشی می طلبیدند و به آنها در بین مردم بها می دادند که آنها هم بتوانند در جامعه آن کارایی خودشان را داشته باشند و بتوانند ناشر معارف حقه اهل بیت علیهم السلام باشند.

این استاد حوزه علمیه قم در انتهای سخنانش بیان داشت: اگر سه محور اساسی تخصصی سازی حوزه ها در تمام شاخه های علوم انسانی، پژوهش محوری و فرامذهبی بودن حوزه ها را از مکتب امام صادق علیه السلام دریافت کنیم و آن را در جامعه خودمان جاری و ساری کنیم و مسئولین حوزه هم در این زمینه تلاش کنند یک مقدار به مکتب ایشان نزدیک خواهیم شد./20/21/260