حضرت آیت الله سبحانی در دومین روز همایش اساتید تفسیر قرآن گفتند: ما نتوانستیم مذهب خود را برای دیگران عرضه کنیم و شرایط اجازه نداده تا شیعه عقیده خود را تبیین کند.

به گزارش خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید، آیت الله العظمی جعفر سبحانی در دومین روز همایش اساتید تفسیر قرآن که در دارالقرآن آیت الله العظمی گلپایگانی رحمةالله علیه برگزار شد، پس از درود بر مؤسس اولین سازمان تفسیر قرآن در حوزه؛ مرحوم آیت الله العظمی گلپایگانی، از وارثان ایشان خواستند تا راه ایشان را ادامه دهند و مجله رسالة القرآن که قبلا منتشر می‌شده را تعقیب و نشر آن را از سر گیرند.

مرجع عالیقدر تشیع موضوع مجلس را بداء در قرآن کریم قرار دادند و عنوان کردند: بداء در عقیده شیعه مقام بزرگی دارد و بالغ بر 25 رساله در این باب به رشته تحریر درآمده و اعتقاد به بداء از عقاید مسلم و صحیح حدیثی ما است ولی متأسفانه این قضیه در اهل سنت ایجاد حساسیت کرده و اهل سنت آنرا یک عقیده فاسد و با عقاید عقلی ناسازگار می‌پندارند و شیعه را تکفیر می‌کنند، مرحوم شیخ طوسی در تبیان خود از اهل سنت نقل کرده که گروهی از مسلمانان هستند که معتقد به بداء اند ولی مهم نیستند و بر این عقیده‌اند که گاهی خداوند عقیده‌اش عوض می‌شود و حکم را عوض می‌کند، بلخی (متوفی 319 ه.ق) و ابوالحسن اشعری (متوفی 324 یا 330 ه.ق) در کتاب مقالات السلامیین و الاختلاف المسلمین و فخر رازی در تفسیرش این مطلب را آورده و شیخ مفید در عوائد المقالات گفته است که نزاع ما با اهل سنت در قضیه بداء، نزاع لفظی است.

مدرس عالی درس خارج حوزه گفتند: ما نتوانستیم مذهب خود را برای دیگران عرضه کنیم و شرایط اجازه نداد تا شیعه عقیده خود را در بداء بیان کند، اهل سنت ما را در این عقیده تکفیر می‌کنند در حالیکه بعضی از اهل سنت این قضیه را به گونه‌ای دیگر قبول دارند، سیوطی در تفسیر الدر المنثور روایتی را می‌آورد که عباراتش عین عقیده شیعه است، همچنین در قضیه عاق والدین که اهل سنت نیز آنرا قبول دارد.

رئیس موسسه امام صادق علیه السلام ادامه دادند: مطالعه بداء در 2 مقام ثبوت و اثبات مورد بررسی قرار می‌گیرد؛ مقام اول ثبوت است، تغییر سرنوشت با اعمال صحیح یا اعمال بد، شیعه بر خلاف یهود که قائل به تقدیر واحد است معتقد به تعدد تقدیرها است، آیات و روایات فراوانی داریم که بشر می‌تواند سرنوشت خود را عوض کند و ما در سرنوشت‌مان دست‌هایمان بسته نیست، کلید سرنوشت هر شخص در دستان خود اوست، بداء در مقام اثبات مربوط است به انبیاء و اولیاء، حضرت یونس علیه السلام قرار بود تا روز قیامت در شکم ماهی بماند ولی استغفار کرد و سرنوشتش عوض شد.

این مرجع تقلید گفتند: بداء یک عقیده مسلم برای شیعه است و جنبه تربیتی دارد و یکی از ابزارهای تربیتی جامعه است، اگر بداء نباشد افراد گنهکار مأیوس می‌شوند که دیگر تقدیر ما همین است و قابل تغییر نیست ولیکن استغفار، شفاعت و بداء رجا و امید را در دل افراد زنده می‌کند و سبب بازگشتشان از راه خطا می‌شود، صدقه نیز بلا را دفع می‌کند و تقدیر انسان را عوض می کند، پس کلید سرنوشت در دستان ماست و با اعمال نیک و بد سرنوشت هر کس تغییر می‌کند.

در پایان حضرت آیت الله سبحانی ضمن تشکر از برگزار کنندگان این همایش کتاب البداء فی الکتاب و السنة را که نوشته معظم له است معرفی نمودند.

در آغاز این همایش نیز حجت الاسلام و المسلمین سید مرتضی میر کتولی دبیر مجمع عالی تفسیر قرآن کریم به ایراد سخن پرداخت. ایشان با عرض ادب خدمت آیت الله العظمی سبحانی و حجت الاسلام و المسلمین قرائتی گزارشی از فعالیت‌های مجمع عالی تفسیر قرآن ارائه داد.

دبیر مجمع عالی تفسیر قرآن کریم گفت: ما هر سال دو نشست یکی در آغاز سال تحصیلی و دیگری در پایان سال برگزار می‌کنیم که می‌تواند کمک بسزایی در این عرصه داشته باشد، آغاز این راه با  مدرسه عالی تفسیر بود و در ادامه با ایجاد مجمع عالی تفسیر به تکامل رسیدیم و این جریان که از چهار سال پیش آغاز شده با همکاری و همراهی و همفکری مراجع عظام تقلید و اعضای شورای مدیریت حوزه و جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، تاثیر بسزایی در افزایش معارف قرآنی در بین حوزویان داشته است.

حجت الاسلام و المسلمین میر کتولی بیان داشت، ده سال پیش که با حجت الاسلام و المسلمین قرائتی صحبت می‌کردیم 20 تا 30 درس تفسیر بیشتر در حوزه نبود و با شروع مدرسه عالی و مجمع عالی تفسیر قرآن کریم آغاز سال تحصیلی گذشته 240 درس تفسیر قرآن مجید داشتیم و برای اولین بار درس‌نامه تفسیر حوزه منتشر شد و در سایت مرکز مدیریت حوزه قرار گرفت و در حال حاضر بیش از 320 کلاس درس تفسیر و علوم قرآن فعال شده است، دو سال است که تفسیر در پایه‌های 7 تا 10 رسمیت یافته و به عنوان یکی از سه درس اصلی حوزه جایگاه خود را در حیطه مباحثه علمی پیدا کرده است.

وی ادامه داد: برای تفسیر قرآن نظام آموزشی تدوین شده است تا دست طلاب از تفسیر و علوم قرآنی خالی نباشد، دروس آزاد تفسیر در حوزه برگزار می‌شود و آیات احکام و علوم قرآن از هم تفکیک شده است، کارگروه‌های قرائت، تجوید، حفظ، تفسیر ترتیبی و موضوعی و ... تشکیل شده است، دوره‌های پودمانی و کوتاه مدت برای علوم قرآن و قرائت و سبک‌های تفسیری و همچنین اردوهای علمی  تفریحی با استفاده از اساتید زبده و مجرب و صاحب تألیف برگزار می‌شود، از طرف مقام معظم رهبری حساب ویژه‌ای برای مفسران قرآن کریم باز شده که بعد از این هم ادامه خواهد داشت.

دبیر مجمع در پایان سخنانش گفت کاروانی از مراجع و اساتید در این راه در حرکت هستند و جای بقیه علماء و اساتید خالی است.

سخنران دیگر این همایش حجت الاسلام و المسلمین محسن قرائتی بود که با لحن صمیمانه و شیوای خود از مهجور بودن قرآن کریم در بین مردم و جوانان و حتی حوزه‌های علمیه سخن گفت.

استاد و مفسر قرآن گفت: امروز بخش عظیمی از جوانان نماز نمی‌خوانند در حالیکه ما بالغ بر 35 روش برای تشویق و ارشاد جوانان بر این امر داریم، مردم و جوانان خوب هستند فقط ما باید بتوانیم آنان را جذب کنیم، برای جذب و درک بیشتر جوانان باید تفسیر را آسان و روان گفت نه اینکه اقوال و احتمالات را بیان کنیم.

این معلم قرآن ادامه داد: قرآن مهجور است، ماه مبارک رمضان نزدیک است آیا ما برای آن فکری کرده‌ایم؟ سهم تفسیر قرآن در شب قدر چقدر است؟ در بعضی موارد اصلا بحثی از قرآن و تفسیرش نمی‌شود در حالیکه ماه رمضان، ماه نزول قرآن است، چه کنیم قرآن از مهجوریت در بیاید؟ علامه طباطبائی گفت تفسیر باید هر دو سال یکبار عوض شود.

مفسر قرآن کریم گفت: در دانشگاه 130 رشته تحصیلی وجود دارد ما باید 130 رساله علمی بدهیم، خودم حدود 500 روایت در مورد ساخت و ساز پیدا کردم و آنرا دادم تا مورد استفاده قرار گیرد.

وی بیان داشت: نگران حوزه علمیه قم هستم همانطور که نگران حوزه نجف بودم و هستم، سهم قرآن را نه حوزه قم داد نه نجف، اگر این چنین پیش برویم در آینده افرادی تفسیر را از حوزه خواهند گرفت و این بسیار خطرناک است.

در این مراسم که بیست‌مین سالگرد بزرگداشت عالم نستوه آیت الله العظمی سید محمد رضا گلپایگانی رحمةالله علیه و بازگشایی مجدد دار القرآن نیز بود، از سه تن از چهره‌های ارزشمند که سالیان زیادی در تفسیر قرآن زحمت کشیدند تقدیر و قدردانی شد.

حجت الاسلام و المسلمین محسن قرائتی مفسر و معلم قرآن و صاحب تفسیر نور، حجت الاسلام و المسلمین یعقوب جعفری صاحب تفسیر کوثر و حجت الاسلام و المسلمین فاکر میبدی به خاطر 20 سال زحمت در مدیریت مرکز تخصصی تفسیر و کتب تفسیر آیات احکام و تفسیر حج و تفسیر روایی در این مراسم مورد تقدیر قرار گرفتند./220/31/20