نیاز به وحدت در امت اسلامی از مبرم ترین و مهم ترین نیازهایی است که در طول تاریخ وجود داشته است مخصوصا امروزه که با این اوضاع و احوال خطرات بزرگی جهان اسلام را تهدید می کند که شاید به جرات بتوان گفت با این وسعت و با این شدت و حدت بی سابقه بوده است.

استاد سید مسعود نجم الهدی در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید گفت: ضمن تبریک ولادت اشرف کائنات وجود مقدس رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم و تبریک ایام با سعادت هفته وحدت هفته ای که به ابتکار بنیان گذار جمهوری اسلامی ایران حضرت امام خمینی رحمة الله علیه مطرح شد نکاتی را در مورد وحدت بیان می کنم.

وی افزود: به نظر می آید با توجه به موقعیت امروز جهان اسلام و امت اسلامی این نکات مورد اهمیت باشد بحث ضرورت وحدت در هر جامعه ای بدیهی تر از آن است که نیاز به تبیین، توضیح و اثبات داشته باشد هر جامعه ای برای حفظ کیانش در مقابله با خطرات مختلف یکی از مهم ترین و اساسی ترین نیازهایش بحث وحدت است. نیاز به وحدت در امت اسلامی از مبرم ترین و مهم ترین نیازهایی است که در طول تاریخ وجود داشته است مخصوصا امروزه که با این اوضاع و احوال خطرات بزرگی جهان اسلام را تهدید می کند که شاید به جرات بتوان گفت با این وسعت و با این شدت و حدت بی سابقه بوده است.

این استاد حوزه علمیه قم بیان داشت: نیاز مسلمین به وحدت اسلامی و اتفاق نظر از مهم ترین و اساسی ترین و مبرم ترین نیازها است درد مهم و اساسی جهان اسلام ریشه در کینه های تاریخی میان مردم مسلمان و فرق اسلامی دارد. امروزه دست های آشکار و پنهان دشمنان و به خصوص استکبار جهانی به سرکردگی آمریکا و اسرائیل و دیگر قدرت های بزرگ مخالف اسلام در تعمیق اختلاف و شکاف در پیکره امت اسلامی کاملا مشخص و قطعی است و این مساله آشکارا و در بسیاری از مواقع همراه با برنامه های دراز مدتی است که در پدید آوردن وهابیت که یک فرقه دست ساخته استعمار انگلستان است نقش اساسی داشته است که ثمره عملی و میوه ناپاکش را در فرقه داعش می بینیم که امروز به جان پیکره اسلام افتاده است که این اختلافات بزرگ و مشکلات بزرگی که امروز شاهد آن هستیم را پدید آورده است.

وی اضافه کرد: امروزه شاید بیش از گذشته و حتی بیش از دهه های قبل ضرورت بحث وحدت به چشم می آید و به نظر می آید که تمام بزرگان و خواص و صاحب نظران و علما از فرق مختلف اسلامی باید برای ایجاد وحدت اهتمام جدی داشته باشند تا ریشه های اختلاف و تفرقه ای که ثمرات نامطلوبش را امروز می بینیم رفع کنند که اگر این درمان نشود در آینده شاهد مشکلات شدیدتری خواهیم بود.

استاد نجم الهدی بیان داشت: بعضا خطایی در بحث مفهوم وحدت اسلامی به ذهن می آید که شاید از اوایل انقلاب مقدس اسلامی که امام عزیز امت این ابتکار را به خرج دادند که اختلاف منابع شیعی و سنی در تاریخ ولادت وجود مقدس رسول گرامی اسلام صلی الله علیه و آله و سلم را هفته وحدت اعلام کردند این مساله بروز پیدا کرد که بسیاری عامدا یا جاهلا درک نادرستی از بحث نظریه اتحاد امت اسلامی را القا کردند و گمان شد که مقصود از این نظریه کنار گذاشتن اصول اعتقادی و غیر اعتقادی فرق اسلامی است که قطعا این سخن درست نیست. نه منطقی است که مذاهب اسلامی و فرقه های مختلف اسلامی بخواهند اعتقادات و باورهای قلبیشان را کنار گذارند و نه عملی است.

وی خاطرنشان کرد: اتحاد مردم و فرق اسلامی به معنای تمرکز بر مشترکات و با هم بودن در برابر دشمنانی است که اساس و ریشه اسلام را هدف قرار دادند و اتحاد در برابر آنها هم منطقی و هم عملی است شاید در بین خواص و در بین گذشتگانمان و علمای سلف شنیده باشیم که فرقه های مختلف و مشخصا شیعه و سنی اختلافشان به این شدتی که الان در پیکره جامعه می بینیم نبوده است.

این استاد حوزه علمیه قم بیان داشت: در برخی از مدارس علمیه بعضا هم فقه شیعه و هم فقه اهل تسنن تدریس می شده است، هم طلاب شیعه تحصیل و تعلم می کردند و هم طلاب اهل سنت و اینها در کنار هم بودند و حتی با هم مباحثاتی داشتند و این مساله تجربه ای عملی است که می شود علی رغم اختلاف در بسیاری از دیدگاه ها تمرکز در مشترکات داشته باشیم و طبیعی است که بین مذاهب مختلف و مشخصا شیعه و سنی اختلاف نظر باشد و باید این اختلاف نظرها را در لابه لای مباحثات و مباحث صحیح و در مواجهه نظری بر اساس اصول اخلاقی و اسلامی مطرح کنیم.

وی تاکید کرد: به نظر می آید برای رفع و درمان این اختلافاتی که امروز هست و برای جلوگیری از شکاف های بیشتر بین فرق اسلامی باید چند اصل بنیادین رعایت شود که اولین آنها تمرکز بر اصول اخلاق اسلامی و انسانی است که بسیار مهم است متاسفانه شاهد آن هستیم که بعضا در مواجهه ها چه در گفتمان های کلامی و چه در نوشتارها رعایت اصول اخلاقی نمی شود و این مطلب خلاف مبانی اسلامی است خداوند متعال به پیغمبر اولوالعزمش جناب موسی علیه السلام و پیامبر دیگرش هارون دستور می دهد «فقولا له قولا لینا» بروید و با فرعون با لطافت و نرمی صحبت کنید که این مطلب هم مبنای اخلاقی و هم مبنای عقلانی دارد.

استاد نجم الهدی بیان داشت: عقلانیت اقتضا می کند در مواجهه با یکدیگر اصول اخلاقی را رعایت کنیم که باعث کینه و عداوت های بیشتر نشود اگر در مواجهه ها و مباحثه ها اصول اخلاقی رعایت نشود خود همین باعث می شود که حرف حق مهجور بماند و حرف منطقی و صحیح ناپیدا شود و طرف مقابل از همان ابتدا در خودش احساس عداوت شدیدتری کند و حاضر نباشد در مقابل حق سرفرود بیاورد که ریشه اش در مواجهه نادرست و کلام نادرست کسی است که حرف حقی داشته است اما لحن بیان مناسبی نداشته است به نظر می رسد که تمرکز بر اخلاق و رافت و محبت یکی از اساسی ترین پیش نیازها برای رسیدن به وحدت اسلامی است.

وی افزود: اولیای ما هم همین روش را در مقابل مخالفین و حتی در مقابل کافرین و کفار و ملحدین داشتند دعوت مصلحانه و مشفقانه اصل بسیار مهمی است که مخصوصا ما حوزویان و مروجین اسلام باید آن را نصب العین خودمان قرار دهیم امر دومی که در این زمینه وجود دارد عقلانیت و بصیرت و موقعیت شناسی است، عقل اقتضا می کند که بعضی از حرف های حق هم در بعضی از موقعیت ها گفته نشود.

این استاد حوزه علمیه قم بیان داشت: بصیرت و موقعیت شناسی و دشمن شناسی لازمه وحدت است این که بنده کلام حقی را بگویم و دشمن از آن استفاده کند و علیه کیان اسلام از آن بهره گیرد نه منطقی و نه شرعی است هر چند آن حرف ظاهرا درست و بر طبق حقیقت بیان شود. تمرکز بر قرآن و اهل بیت علیهم السلام اصل بنیادین سومی است که همه فرق اسلامی و کسانی که واقعا مسلمان هستند فارغ از برخی از فرقه های وهابی که ما حقیقتا آنها را مسلمان نمی بینیم و خود برادران اهل سنت هم آنها را سنی نمی بینند باید نسبت به آن التزام داشته باشیم. امت اسلامی باید تمرکز کارش بر روی قرآن و اهل بیت علیهم السلام باشد چون ما شاهد آن هستیم که اهل بیت علیهم السلام مورد تکریم و احترام همه امت اسلامی هستند و قرآن کریم هم فصل الخطاب میان همه مسلمانان است.

وی اضافه کرد: آیات شریفه سوره طه داستان حضرت موسی را بیان می کند در آن چهل روزی که جناب موسی به کوه طور رفت و برادرش هارون را در جای خود گذاشت، بنی اسرائیل به گوساله پرستی سوق پیدا کردند بعد از مراجعت حضرت موسی در آیات 90 تا 95 این سوره گفتگو و عتاب و خطابی مطرح می شود که حضرت موسی نسبت به جناب هارون داشتند.

وی افزود: در آیه 92 و 93 سوره طه این گفتگو چنین بیان شده است: «ما منعک اذ رایتهم ضلوا» چه چیزی تو را منع کرد آن زمانی که دیدی آنها به گمراهی و گوساله پرستی رفتند «أفعصیت امری» آیا از دستور من نافرمانی کردی، بنابر اعتقاد ما شیعیان تمام انبیا الهی از عصمت برخوردارند و جناب هارون هم بنابر همین عقیده معصوم هستند اما این عتاب و خطاب و این برخورد فیزیکی که حضرت موسی علیه السلام با جناب هارون در منظر مردم داشتند نشان گر ناراحتی نبی خدا از مشرک شدن عده ای از امتش و عدم واکنش جناب هارون به این گمراهی است.

استاد نجم الهدی بیان داشت: قرآن در این جا سخنی زیبا دارد که تحلیل این آیه هم زیبا است و هم ضرورت دارد جناب هارون می فرماید: «یابن أم لا تأخذ بلحیتی و لا برأسی» برادرم این گونه با من برخورد نکن محاسن من را نگیر «انی خشیت ان تقول فرقت بین بنی اسرائیل» می گوید اگر من با شدت با این مردم برخورد نکردم در مواجهه با گرایش به گوساله پرستی آنها ترس این را داشتم که تو بگویی «فرقت بین بنی اسرائیل» که من باعث افتراق بین بنی اسرائیل شده باشم.

وی افزود: جناب هارون می خواست بیان کند که اگر من به جد با آنها برخورد می کردم بنی اسرائیل دو گروه می شدند و مومن و کافر به جان هم می افتادند ترس از جنگ و نزاع و اختلافات شدید و مفاسدی که پشت سر این اختلافات پدید می آمد این فکر را در من ایجاد کرد که مبادا تو برگردی و اعتراض کنی که چرا بین بنی اسرائیل اختلاف انداختی «و لم ترقب قولی» و به قول من موسی توجه نکردی که گفتم بنی اسرائیل را حفظ کن.

این استاد حوزه علمیه قم گفت: نکته قابل تعمقی در این آیه وجود دارد، این قدر حفظ وحدت در یک جامعه و یک امت اهمیت دارد که حتی جناب هارون گرایش به گوساله پرستی که در یک زمان خاص در بنی اسرائیل به وجود آمد را تحمل کردند تا حضرت موسی علیه السلام بازگردند تا این مساله اختلاف ایجاد نکند، این آیات به نظر بسیاری از محققین و بزرگان بهترین و گویاترین دلیل بر اهمیت وحدت در بین امت اسلامی است که از آن می توان این برداشت را کرد که حتی ما در بسیاری از مواقع باید نسبت به برخی از انحرافات و امور صبر پیشه کنیم که این مساله نشانگر عقلانیت و بصیرت می باشد همان طور که صبر جناب هارون نشانگر بصیرت ایشان بود.

وی افزود: در رابطه با این آیات توجه به این نکته مهم است که حضرت موسی علیه السلام موقعیت متفاوتی نسبت به جناب هارون در میان امت خود داشتند جناب هارون اگر با این انحراف مقابله می کرد به خوبی می دانست نتایج این مقابله چیزی به جز دو دستگی و تفرقه و ایجاد اختلاف در بین بنی اسرائیل و حتی خراب کردن زمینه های اصلاح حضرت موسی علیه السلام نیست.

وی خاطرنشان کرد: در بسیاری از مواقع می بینیم که برخی ظاهرا از سر خیرخواهی و دفاع از حق مع الاسف عملکرد و برخوردها و سخنانی را دارند که ضربه بر اصل و اساس اسلام می زند و امروز به نظر می آید که داعش که میوه پلید آن درخت ناپاک وهابیت است که به دست استعمار پیر انگلیس ایجاد شده است از چنین ضربه هایی که بر اصل و اساس اسلام زده می شود بهره برداری می کند.

استاد نجم الهدی اظهار داشت: رافت و محبت بزرگان ما حتی در مواجهه هایی که علمای شیعه و سنی با هم داشتند بسیار درس آموز است آنها اجازه ذره ای بی احترامی نسبت به بقیه فرق اسلامی را به خود نمی دادند آن گفتمانی که تحت عنوان شب های پیشاور چاپ شده است اخلاق را در طرفین این گفتمان نشان می دهد که سخنشان را به صورت کاملا منطقی بیان می کردند در عین حال نهایت ادب را نسبت به طرف مقابل رعایت می کردند.

وی در انتهای سخنانش بیان داشت: امیدواریم بتوانیم در نظر و عمل پیرو اسلام راستین و پیرو عملی سنت پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم و اهل بیت عصمت و طهارت علیهم السلام باشیم و این سنت را درست درک کنیم و بدان عمل کنیم که ان شاءالله زمینه ای باشد برای استقبال از وجود مقدس امام عصر سلام الله علیه و امیدواریم که در ظهور آن عزیز و مصلح عالم تعجیل شود./260/43/20