اگر کسی ذوق داشته باشد و بر روی این مساله وقت بگذارد و نسبت به آن یک تخمینی زند، می بیند جمعیتی که در دعاهای عرفه که در سراسر شهرهای این کشور و برخی از نقاط جهان برگزار می شود را جمع زند، می بیند که عدد اینها قطعا از عدد حجاج بیت الله الحرام هم بیشتر است

استاد علی خادم زاده در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید گفت: ماه ذی الحجه به عنوان آخرین ماه سال قمری از عظمت ویژه ای برخوردار است و مناسبت های مختلف و مهمی در اول، وسط و آخر این ماه با عظمت وجود دارد، مخصوصا دهه اول از ماه ذی الحجه که یکی از تفاسیر «والفجر ولیال عشر» همین دهه اول ماه ذی الحجه است همچنین ایام معدودات که در آیه 28 سوره مبارکه حج ذکر شده است طبق برخی از تفاسیر همین دهه اول ماه ذی الحجه است.

وی افزود: روایات فراوانی وجود دارد که نشان می دهد عبادت و کارهای نیک و کارهای خیر در این دهه اول ماه ذی الحجه از ثواب و عظمت ویژه ای برخوردار است بنابراین باید قدر این دهه اول ماه ذی الحجه را بدانیم یکی از مناسبت های مهمی که در این دهه اول ماه قرار دارد، روز عرفه یعنی نهم ذی الحجه است روز عرفه مناسبت های مختلفی دارد البته در نزد ما مهم ترین مناسبت روز عرفه مناجات با خدای عزوجل است که واقعا روز عرفه روز مناجات و تضرع در پیشگاه حضرت باری تعالی است.

این استاد حوزه علمیه قم بیان داشت: دومین مناسبت روز عرفه شهادت جناب مسلم بن عقیل و هانی بن عروه در کوفه است که این مساله هم یادآور یکی از مهم ترین قصه های دردناک صدر اسلام است سومین مناسبت مهمی که برای روز عرفه ذکر کرده اند سدالابواب است، عده ای از اصحاب رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم که حجره هایی کنار مسجد پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم داشتند از طرف حضرت حق مامور شدند که درهایی که از حجره هایشان به سمت مسجد باز می شود را ببندند مگر دربی که از حجره امیرالمومنین علیه السلام به سمت مسجد باز می شود.

وی اضافه کرد: طبق نقل هایی هم که در کتاب های شیعه و هم در کتاب های اهل سنت آمده است درِ حجره امیرالمومنین علیه السلام استثنائا در مسجد نبوی باز بود و این قصه در روز عرفه در سال دوم یا سوم هجری واقع شده است همچنین مناسبت های دیگری را هم برخی از کتاب ها نقل کرده اند که قبول توبه حضرت آدم ابوالبشر و تولد جناب ابراهیم خلیل الله و تولد جناب عیسی بن مریم و همچنین نزول تورات بر داوود نبی در این روز بوده است پس روز عرفه با این مناسبت ها یک روز ویژه در سال است و باید بیش از پیش برای این روز اهمیت قائل شویم. مرحوم محدث قمی رضوان الله تعالی علیه در وقایع الایامشان روز عرفه را از اعیاد عظیمه معرفی کرده اند و می فرمایند هر چند ظاهرا اسم عید بر این روز نهاده نشده است اما حقیقتا این روز یکی از اعیاد عظیمه اسلامی است بنابراین باید توجه ویژه ای به این روز داشته باشیم.

استاد خادم زاده بیان داشت: ما نباید شب عرفه را کمتر از روز عرفه بدانیم یعنی وقتی ما به کتاب های دعا مراجعه می کنیم، می بینیم از دعاها و اعمالی که برای شب عرفه نقل شده است، می توانیم پی به عظمت این شب بسیار بزرگ بریم که در روایات هم آمده است که توبه در شب عرفه مقبول است و عبادت در شب عرفه اجر صد و هفتاد سال عبادت را دارد، دعای مفصلی هم با این مقدمه نقل شده است که «اللهم یا شاهد کل نجوی و موضع کل شکوی» که در این شب خوانده شود بنابراین شب عرفه را هم نباید از دست داد.

وی خاطرنشان کرد: برای روز عرفه چند عمل در کتاب های دعا ذکر شده است اولین این اعمال غسل کردن است و استحباب غسل در روز عرفه نشان از اهمیت ویژه این روز دارد دومین عمل مهم و بسیار پر تاثیر روز عرفه زیارت حضرت سید الشهدا اباعبدالله الحسین علیه السلام است و سومین عمل دو رکعت نماز بعد از نماز عصر و قبل از خواندن دعا است که این عمل هم بسیار پر فضیلت است، چهارمین عمل روز عرفه دعا کردن است، مطلق دعا که هر کس می تواند به هر زبانی و با هر دعایی با خدای عزوجل راز و نیاز داشته باشد از این روز بهره مند می شود منتهی دعاهایی که برای این روز نقل و ذکر شده و مشهور است اول دعای عرفه سیدالشهدا علیه السلام است و بعد از آن دعای چهل و هفتم صحیفه سجادیه است.

این استاد حوزه علمیه قم گفت: مجموعه تراث شیعی یک مجموعه بی نظیر است نمونه اش همین دعای عرفه است، درست است که مشهورترین دعاها دعای سیدالشهداء علیه السلام در روز عرفه است اما ما نباید در کنار این دعا از دعاهای دیگری که هم از رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم و هم از امام صادق، امام کاظم و از امام رضا علیهم السلام نقل شده است غفلت ورزیم خصوصا برای ما شاگردان مکتب امام صادق علیه السلام چون اینها میراث شیعه هستند و نباید غبار غربت بر روی این ادعیه بنشیند خیلی خوب است که ما در کنار دعای عرفه امام حسین علیه السلام که مانند خورشیدی می درخشد به این دعاهای دیگر که مانند ستارگانی در کنار این خورشید هستند هم توجه داشته باشیم بخش مهمی از این دعاها را مرحوم علامه مجلسی در بحار الانوار جلد نود و هشت کتاب اعمال السنین و الشهور و الایام ذکر کرده اند.

وی افزود: حقیقتا مهم ترین دعا در روز عرفه همان دعای سید الشهدا علیه السلام است اما بعد از دعای امام حسین علیه السلام به میزان یک صفحه ادامه دعا وجود دارد که این چنین آغاز می شود «الهی انا الفقیر فی غنای و کیف لا اکون فقیرا فی فقری» الی آخر در مورد این یکی دو صفحه پایانی انظاری وجود دارد، مرحوم علامه مجلسی در جلد نود و هشت صفحه 227 بحارالانوار نظر مبارکشان این است که این دعا به دعای عرفه سیدالشهدا علیه السلام اضافه شده است البته این دعا حتما حاوی نکات منفی و بدی نیست اما چون یکی از افتخارات تشیع دقت و محافظت بر احادیث بوده است این دقت را هم باید لحاظ کنیم.

استاد خادم زاده بیان داشت: علامه مجلسی می فرمایند سیاق و محتوای این دعا با بقیه کلمات اهل بیت علیهم السلام متفاوت است و این دو صفحه پایانی را یا جناب سید ابن طاووس خودشان اضافه کردند و یا دیگران بعد از نوشتن اقبال سید بن طاووس در کتاب ایشان تصرف کردند و این چند جمله را نوشته اند اما در هر صورت در مورد اصل دعا از نظر کمیت و کیفیت اگر نگوییم در میان دعاهای شیعه بی نظیر است، حداقل کم نظیر است.

وی اضافه کرد: دورنمای کلی این دعا توحید و خداشناسی است یعنی حقیقتا دعای عرفه سید الشهداء علیه السلام یکی از بزرگترین دلایل اثبات حقانیت شیعه در برابر اتهامات وهابیت است وهابیتی که شیعیان را متهم به شرک می کند اگر در کوچک ترین بخش از فرازهای فراوان این دعا تامل کند، می بیند که شیعه اعم از رهبران شیعه و پیروان ائمه علیهم السلام بهترین و مهم ترین موحدان بر روی کره زمین هستند بنابراین اگر ما مجموعه مجالسی که در روز عرفه مشغول همین دعای سید الشهدا علیه السلام هستند را از نظر تعداد و کمیت جمع زنیم هیچ مراسمی از مراسمات جهان اسلام به پای آن نمی رسد.

این استاد حوزه علمیه قم در انتهای سخنانش گفت: اگر کسی ذوق داشته باشد و بر روی این مساله وقت گذارد و نسبت به آن یک تخمینی زند، می بیند جمعیتی که در دعاهای عرفه که در سراسر شهرهای این کشور و برخی از نقاط جهان برگزار می شود را جمع زند، می بیند که عدد اینها قطعا از عدد حجاج بیت الله الحرام هم بیشتر است یعنی عده ای از حاجیان اسلام که در بزرگترین مجمع جهان اسلام یعنی حج حاضر هستند عددشان از نظر کمیت به دعاخوان های دعای عرفه نمی رسد اما از نظر کیفیت وقتی که این دعا را که نگاه کنیم، می بینیم از اول تا آخر آن درس توحید و خداشناسی است بنابراین ما باید از دعای عرفه سیدالشهدا جهت ابطال توهمات و اتهاماتی که وهابیت به شیعه می زنند کمال استفاده را داشته باشیم. خداوند ان شاء الله به همه ما توفیق عنایت کند که از میراث بی نظیر روایات و ادعیه ائمه علیهم السلام خصوصا دعای عرفه سید الشهدا علیه السلام بیش از پیش بهره مند شویم./20/21/260