استاد مسعود بندار، از اساتید حوزه علمیه قم، در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع ‌رسانی نشست دوره‌ای اساتید، به موضوع چالش‌های تبلیغ در ایام مذهبی همچون ماه مبارک رمضان، محرم و فاطمیه پرداخت.

/270/260/22/

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم با اشاره به برخی گلایه‌ها نسبت به عدم حضور گسترده طلاب در عرصه تبلیغ اظهار داشت: بارها این پرسش مطرح می‌شود که چرا در ایام تبلیغی، بسیاری از طلاب به جای رفتن به شهرها و روستاها، سر کلاس‌های درس می‌نشینند. این نگاه که همه باید به سمت تبلیغ حرکت کنند، نیاز به یک بازنگری عمیق دارد.

این کارشناس دینی با استناد به دیدگاه امام خمینی(ره) مبنی بر دخالت دادن اقتضائات زمان و مکان در اجتهاد، افزود: برای تحلیل این وضعیت باید فراتر از یک نگاه سطحی حرکت کنیم. سوال اصلی این است: آیا هر طلبه‌ای توانایی سخنرانی، ارتباط با اقشار مختلف اعم از پیر و جوان، تحصیل‌کرده و کودک را دارد؟ صرف حضور فیزیکی یک روحانی در یک منطقه کافی نیست؛ اگر یک مبلغ نتواند با مخاطب ارتباط مؤثر برقرار کند، چه بسا حضور او نه تنها جاذبه ایجاد نکند، که دافعه نیز بیافریند.

وی یادآور گردید: یکی از معضلات جدی این است که در بدو ورود به حوزه، نحوه مراوده با مردم، روش سخنرانی و شناخت نیازهای نسل‌های مختلف به طلاب آموزش داده نمی‌شود. در نتیجه، توقع داریم یک طلبه پایه سه یا چهار بدون داشتن آموزه‌های تجربی و دینی لازم، در روستایی دورافتاده موفق عمل کند. این یک توقع بی‌جاست.

استاد بندار تصریح کرد: شرایط اجتماعی، سیاسی و اقتصادی نیز در این میان بسیار تعیین‌کننده است. در شرایط کنونی، وقتی یک طلبه با خانواده‌ای محدود و مستمری ناچیز رهسپار منطقه‌ای می‌شود، اگر حتی خطر جانی هم او را تهدید نکند، تأمین حداقل هزینه‌های معیشتی توسط مردم منطقه برایش میسر نیست. بسیاری از روستاها توانایی تأمین هزینه یک ماه زندگی مبلغ را ندارند و از سوی دیگر، یک طلبه نیز برای گذران زندگی خود ناچار به دریافت حق‌الزحمه است.

وی با اشاره به روایات فضیلت علم که در ابتدای طلبگی بسیار شنیده می‌شود، خاطرنشان کرد: اینکه رسالت طلبه را با رسالت انبیا مقایسه کنیم، نباید به یک کلیشه ذهنی بدل شود که هرکس با هر توانایی وارد میدان شود. از طرفی، برخی رفتارها و رویکردهای سیاسی برخی مبلغان در سال‌های اخیر باعث فاصله گرفتن بخشی از جامعه از روحانیت شده است. مردم اگر بخواهند دین را از اهلش دریافت کنند، خودشان سراغشان می‌روند؛ نیازی نیست که با اصرار، فردی ناآماده را به جمعی تحمیل کنیم که حوصله وعظ و موعظه بدون پشتوانه علمی یا اخلاقی را ندارند.

وی تأکید کرد: عمده طلبه‌هایی که امروز به تبلیغ می‌روند، انگیزه‌های دینی دارند، اما انکار نمی‌توان کرد که برخی نیز به دلیل مسائل مالی عازم مناطقی می‌شوند که پرداخت بیشتری دارد. اما آنچه نگران‌کننده است، اعزام طلاب کم‌تجربه و سن‌پایین به مناطقی است که نیازمند یک مدیر فرهنگی کاربلد هستند. بارها دیده شده که یک منبر کپی‌پیست‌شده یا یک شوخی نسنجیده، مردم را از مسجد دور کرده و آنها حاضرند مسجد را تعطیل بگذارند اما یک روحانی دعوت نکنند.

این استاد حوزه در ادامه به برخورد دوگانه نهادهای فرهنگی با مبلغان اشاره کرد و گفت: گاهی مسئولان رده بالا تأکید می‌کنند که همه به تبلیغ بروند، اما در میدان عمل، نهادهای میانی و محلی نه تنها همکاری نمی‌کنند، که مانع‌تراشی نیز می‌نمایند. برای نمونه، یکی از طلاب برای تبلیغ در زندان‌های مشهد عازم آن شهر شد، اما مسئول محلی نه تنها از او استقبال نکرد، که با تعجب پرسید: تو چرا از قم آمده‌ای؟ این رفتارها دلسردکننده است. من خودم بارها برای دریافت مجوز یا هماهنگی یک اعزام ساده، با موانع اداری و برخوردهای سرد مواجه شده‌ام.