استاد علیرضا رحیمی‌نژاد از اساتید حوزه علمیه قم، در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید، به تبیین ابعاد مختلف معنوی و اجتماعی ماه مبارک رمضان پرداخت و آن را فرصتی بی‌نظیر برای سلوک الی الله و زمینه‌سازی برای ظهور دانست.

/270/260/21/

استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم با اشاره به فرا رسیدن ماه مبارک رمضان اظهار داشت: ماه رمضان صرفاً یک ماه عبادی نیست، بلکه یک کارگاه جامع انسان‌سازی است. خداوند متعال در این ماه، سفره ای گسترده از رحمت و مغفرت گسترانیده و راه را برای یک تحول اساسی درونی هموار کرده است. رسول خدا صلی الله علیه وآله وسلم به امت خود فرمودند: «فاسئلوا الله ربّكم بنيّاتٍ صادقةٍ وقلوبٍ طاهرةٍ أن يُوَّفقكم لصيامه وتلاوة كتابه. فإنّ الشقىّ مَن حرم غفران الله عزّ وجلّ فى هذا الشهر العظيم». یعنی با نیت‌ها و دل‌هایی پاک از خداوند طلب توفیق برای روزه و تلاوت قرآن نمایید که کسی که از مغفرت خداوند محروم بماند، در حقیقت شقاوتش کامل است.

کارشناس دینی افزود: یکی از رموز اصلی موفقیت در این سفر معنوی، توجه به سحرها و شب‌زنده‌داری است. اگر کسی بخواهد به مقامات عالی برسد، چاره‌ای جز انس با سحرگاهان ندارد. وی در این زمینه به آموزه‌های عرفانی و عملی اولیای الهی اشاره کرد و گفت: به فرموده مرحوب آیت الله حق شناس: «تا از راه #شب‌زنده‌داری وارد نشوی، غیرممکن است که بتوانی سفر الی الله بکنی. تمام اولیا و علمای اعلام و بزرگان دینی، اهل شب‌زنده‌داری بودند. همت کن تا سحرها بیدار باشی. اگر هم حال نداری که نماز بخوانی، چایی بخور. به بیداری سحر عادت کن.» در روایت داریم که پروردگار در سحرها به قلوبی که بیدارند نظر می‌کند و این نگاه، سرآغاز تمام خیرات است.

استاد رحیمی‌نژاد ابراز داشت: روزه‌داری فقط امساک از خوراکی‌ها نیست، بلکه یک دوره تمرین برای درک مفاهیم عمیق‌تر انسانی و الهی است. حکیم فرزانه، آیت‌الله العظمی جوادی آملی در کتاب حکمت عبادات به ظرایفی از این مطلب اشاره دارند. ایشان فرموده‌اند: در بعضی از روایات فضیلت روزه آمده است: "روزه بگیرید، تا گرسنه شوید و درد گرسنگان را بچشید". اما این به زبان ما سخن گفتن، و از قدم‌های اولیه است وگرنه چرا باید بگذاریم کسی گرسنه باشد و خودمان همیشه سیر باشیم؟ در قیامت عده‌ای واقعاً گرسنه هستند، غذا می‌خورند ولی هرگز سیر نمی‌شوند، همان طور که در دنیا هرگز سیر نمی‌شدند. چون حس آز و طمع تمام شدنی نیست، در آخرت هم به صورت "هلْ مِن مزيد" ظهور می‌کند.

وی یادآور گردید: پیام مهم دیگر این است که در این ماه باید به فکر گرسنگی و تشنگی قیامت باشیم. این نگاه، عبادت را از یک عادت روزمره به یک مسئله حیاتی و سرنوشت‌ساز تبدیل می‌کند. ماه رمضان پلی است به سوی آن جهان و ما را متوجه می‌کند که اگر اینجا خود را نسازیم، آنجا جای جبران نیست.

استاد حوزه علمیه قم تصریح کرد: در کنار خودسازی فردی، ماه رمضان فرصتی برای تجدید میثاق با امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف است. انتظار فرج، یک مفهوم زنده و پویاست و رمضان بهترین زمان برای تقویت این روحیه است. در احادیث متعددی از معصومین علیهم السلام، خصوصاً حضرت بقیه الله الاعظم (عجل الله تعالی فرجه الشریف) بر این موضوع تأکید شده که «ما بر اوضاع شما احاطه کامل داریم و هیچ چیز از احوال شما بر ما پوشیده نیست و نسبت به لغزش‌هایی که به شما اصابت می کند؛ آگاهی داریم». این آگاهی امام از حال ما، مسئولیت ما را سنگین‌تر می‌کند.

وی تأکید کرد: یک سنت بسیار زیبا و پرمعنا در فرهنگ شیعه وجود دارد که در این ماه باید بیش از پیش به آن توجه کنیم و آن بلند شدن به احترام نام مبارک "قائم" است. وقتی نامِ قائم گفته می‌شود، جانِ ما بلند می‌شود. در سنت عشق مهدوی، این تنها یک عادت نیست، بلکه یک خیز وجودی است. امام صادق (علیه السلام) فرمودند: «برای آن حضرت غیبتی طولانی است… و این لقب، یادآور دولت حقه او و نشانه‌ای از درد غربت ایشان است. هر کس که با این لقب، یار دلش را یاد کند، امام (عجل الله تعالی فرجه الشریف) با نگاهی مملو از رحمت و محبت به او نگاه می‌کند.» این «قیام»، صرفاً حرکتی فیزیکی نیست؛ بلکه اعلام وفاداری، بازگویی انتظار و طلب فرج است.

استاد رحیمی‌نژاد با اشاره به ابعاد اجتماعی ماه رمضان خاطرنشان کرد: این ماه، ماه ترک عادات ناپسند و تقویت اراده است. ما باید از وصایای بزرگان در این زمینه بهره بگیریم. به عنوان نمونه، از وصایای مکتوب مرحوم حضرت آیت الله سید شهاب الدین مرعشی نجفی به فرزندشان این است که ایشان سفارش می‌کنند به اندیشیدن در کتاب خدا، زیارت اهل قبور برای عبرت گرفتن، و کم کردن معاشرت‌های بی‌نتیجه. ایشان می‌فرمایند: «و کم کردن معاشرت و همنشینی، زیرا معاشرت در این زمان هم منع دارد و هم خطر. و کم انجمنی است که خالی از بهتان و غیبت در حق مومنین و عیب‌جویی و تحقیر و ضایع کردن حقوق و برادری آنان باشد...» این سفارش‌ها برای امروز ما که درگیر فضای مجازی و همنشینی‌های بی‌حساب هستیم، بسیار حیاتی است.

وی در بخش دیگری از سخنان خود به نشانه‌های عظمت این ماه در پرورش انسان‌های وارسته اشاره کرد و گفت: اگر کسی در این ماه خود را واقعاً بسازد، آثار آن در وجودش ماندگار می‌شود. ما نمونه‌های عینی از این انسان‌های ساخته شده را در تاریخ داریم. شهید محمدرضا شفیعی نمونه‌ای از این انسان‌هاست. پیکر این شهید پس از شهادت آنچنان تازه و معطر باقی مانده بود که صدام به سربازان خود دستور داد پیکرش را در برابر آفتاب قرار دهند تا بپوسد! و وقتی این کار نیز به سرانجام نرسید دستور داد بر روی پیکر این شهید اسید بپاشند! که با این کار نیز آسیبی به بدن شهید نمی رسد و جسد تازه و معطر این شهید بعد از گذشت 16 سال به وطن بازگشت. اینها نشان می‌دهد که اگر انسان به خدا وصل شود، قوانین طبیعت به فرمان او درمی‌آید و این همان برکتی است که روزه و عبادت برای انسان به ارمغان می‌آورد.

این کارشناس دینی در پایان تأکید کرد: شیعه منتظر، در عصر غیبت، همیشه «آماده قیام» است—نه تنها برای بلند شدن از جای خود به احترام امام، بلکه برای قیام به حق در سراسر جهان. هر بار که نام قائم گفته می‌شود، باید به خود یادآوری کنیم که من در انتظار فرمان او نیستم... من خودم باید امروز، سرباز عدالت او باشم. از این رو، بلند شدن از جا، هم تعظیمی عبادی است و هم آمادگی‌ای انقلابی؛ هم اظهار محبت است و هم تعهدی عملی به ساختن جهانی که «قائم» برایش قیام خواهد کرد. از خداوند می‌خواهیم توفیق درک این ماه و عمل به وظایف آن را به همه ما عنایت فرماید.