استاد سید علی حسینی آملی از اساتید برجسته حوزه علمیه قم، در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید، به موضوع «روزه و تأثیر آن در زندگی مؤمنانه» پرداخت و با استناد به آیات قرآن و روایات اهل بیت علیهم السلام، نقش این فریضه الهی را در ایجاد حضور قلب، تثبیت اخلاص و مدیریت زندگی بر اساس اعتقادات دینی تبیین کرد.

استاد درس خارج حوزه علمیه قم با اشاره به آیه شریفه «کُتِبَ عَلَیْکُمُ الصِّیَامُ کَمَا کُتِبَ عَلَى الَّذِینَ مِن قَبْلِکُمْ لَعَلَّکُمْ تَتَّقُونَ» اظهار داشت: روزه بر شما واجب شده است تا به تقوا و پرهیزگاری برسید. تقوا به معنای حضور و پروا داشتن است. انسان در غیاب ممکن است دست به کارهایی بزند، اما در حضور حیا می‌کند و خویشتن‌داری نشان می‌دهد. روزه ما را به حضور الهی می‌رساند.

مفسّر قرآن کریم افزود: حضرت زهرا سلام‌الله علیها در خطبه معروف خود می‌فرمایند: خداوند روزه را واجب کرد تا اخلاص در وجود شما تثبیت شود. در زندگی روزمره، انسان فراز و نشیب‌های زیادی دارد؛ گاهی ذکر می‌گوید، گاهی دچار غفلت می‌شود. اما روزه باعث می‌شود حضور توحیدی در انسان تداوم یابد و اخلاص در وجودش پایدار بماند.

وی با اشاره به حدیث نبوی که فرمودند: «مَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ مُخْلِصًا دَخَلَ الْجَنَّةَ»، ابراز داشت: از پیامبر صلی الله علیه و آله پرسیدند معنای اخلاص چیست؟ حضرت فرمودند: «أَن تَحجُزُهُ عَمَّا حَرَّمَ اللَّهُ»؛ یعنی لا اله الا الله تو را از آنچه خدا حرام کرده بازدارد. اعتقاد باید در عمل خود را نشان دهد. لا اله الا الله باید جلوی گناه، رشوه، ربا، نگاه نامحرم و غیبت را بگیرد.

استاد حسینی آملی یادآور گردید: گاهی در جمعی حضور داریم که به خاطر شخص خاصی نمی‌توانیم حرفی بزنیم، اما از حضور خدا غافلیم. روزه به ما می‌آموزد که خدا را در همه حال حاضر و ناظر ببینیم؛ آنچنان که اگر حتی ذره‌ای غذا از لای دندان بیرون آید، از فرو بردن آن پرهیز کنیم.

وی با تمثیل این موضوع تصریح کرد: اگر کسی عمداً یک لقمه نان بخورد، روزه باطل می‌شود و کفاره سنگینی بر عهده دارد. اما اگر از لای دندان غذای بسیار کوچکی وارد فضای دهان شود و فرو دهد، همان حکم را دارد. اینجا نه پلیسی هست و نه مأموری، فقط خداست که ناظر است. روزه انسان را به این مرحله از حضور می‌رساند.

استاد حسینی آملی تأکید کرد: روزه تمرین عالی برای ادراک حضور الهی است. این ادراک هم دنیای ما را مدیریت می‌کند و هم برای عالم پس از مرگ، نورانیت به ارمغان می‌آورد. خداوند «نُورُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ» است و پیامبر مأموریت یافت مردم را از ظلمات به این نور بیرون آورد.

وی با اشاره به اینکه دنیا مزرعه آخرت است، خاطرنشان ساخت: هرچه از نورانیت الهی در این دنیا کسب کنیم، حاصل عمر ما برای شب اول قبر است. شب اول قبر برای کسانی تاریک است که نتوانستند نور الهی را با خود ببرند. اما کسانی که با ولایت اهل بیت علیهم السلام ارتباط برقرار کردند، به وطن حقیقی خود می‌روند و غریب نیستند.

استاد درس خارج حوزه با بیان اینکه روزه روح و روان انسان را ملکوتی می‌کند، افزود: نشانه این تحول آن است که انسان از عبادت لذت می‌برد. کسی که از غذا و شربت لذت می‌برد، روزه‌دار از ترک آنها لذت می‌برد. از بیداری سحر و تلاوت قرآن آرامش می‌یابد. این طمأنینه نتیجه الهی شدن جان است.

وی با استناد به حدیث قدسی «الصَّوْمُ لِی وَ أَنَا أَجْزِی بِهِ» اظهار داشت: سایر عبادات به نعمت‌های بهشتی وعده داده شده‌اند؛ حورالعین، میوه‌ها، گوشت پرندگان و باغ‌های بهشتی. اما روزه‌دار را مستقیماً به ضیافت الهی دعوت کرده‌اند. جزای روزه‌دار خود خداست؛ چون در آن مقام، غیر از خدا چیزی نیست.

مفسّر قرآن کریم با اشاره به روایت «صُومُوا تَصِحُّوا» تصریح کرد: روزه علاوه بر فواید معنوی، فواید مادی نیز دارد. طب جدید نیز به استراحت دستگاه گوارش تأکید دارد. همچنین روزه انسان را به یاد گرسنگان و تشنگان می‌اندازد. در روایات داریم که با گرسنگی و تشنگی خود، گرسنگی و تشنگی قیامت را به یاد آورید.

استاد حسینی آملی با اشاره به جنایات غزه یادآور گردید: امروز هزاران نفر در غزه از گرسنگی و کمبود دارو جان می‌دهند. روزه به ما می‌فهماند که محرومیت یعنی چه و همدردی با مستضعفان چه معنایی دارد.

وی در ادامه به تفاوت نگاه به عبادت پرداخت و گفت: برخی فقط برای فرار از جهنم عبادت می‌کنند، اما جهنم و بهشت برای مؤمن حقیقی، همین امروز در زندگی حاضر است. خداوند می‌فرماید: «إِنَّ جَهَنَّمَ لَمُحِیطَةٌ بِالْکَافِرِینَ». هم‌اکنون برخی زندگی‌شان جهنمی است و برخی بهشتی. گروهی ابلیس زندگی‌شان را مدیریت می‌کند و گروهی امام زمان علیه السلام.

استاد حسینی آملی با تمثیل امیرالمؤمنین علیه السلام که مردم را به سه دسته عالم ربانی، متعلم راه نجات و همج رعاع (مردم بی‌سر و پا) تقسیم می‌فرمایند، افزود: انسان ممکن است تحصیلات عالی داشته باشد اما زندگی‌اش غیربهداشتی و غیرالهی باشد. مهم این است که زندگی ما قرآنی باشد؛ در بازار، مدرسه، خانه، لباس پوشیدن و معاشرت.

وی با اشاره به اغتشاشات اخیر و آتش زدن مساجد توسط برخی، تأکید کرد: دشمن به خوبی دریافته که مسجد محور زندگی مؤمنان است. در اغتشاشات، بیشترین حملات به مساجد بود. برخی در سوئد قرآن آتش زدند و دنیای اسلامی به خروش آمد، اما اینجا مساجد آتش زده شد و متأسفانه برخی بازماندگان برای آتش‌زنندگان مجلس ترحیم گرفتند و آنان را شهید نامیدند.

استاد حسینی آملی با بیان اینکه مسجد زندگی ما را بالانس و هموار می‌کند، خاطرنشان ساخت: مسجد باید در همه ابعاد زندگی ما حضور داشته باشد؛ در مزرعه، مدرسه، بازار و روابط خانوادگی. مسجد برای ما مدرسه و محور زندگی است.

وی با ذکر نمونه‌ای از ایثار اصحاب سیدالشهدا علیه السلام، به روایت آن یار باوفا اشاره کرد که در برابر تیرباران دشمن، تا پایان نماز امام حسین علیه السلام سپر بلای ایشان شد و پس از شهادت، با نگاه رضایت‌آمیز امام به دیدار حق شتافت. همچنین به لحظه وداع امام با قمر بنی‌هاشم اشاره کرد که عباس علیه السلام نه از زخم‌های خود، بلکه از تنهایی امام پس از خود گریست.