استاد محمد مهدی بحرینی زارج از اساتید حوزه علمیه قم در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید به موضوع «سوره مبارکه فتح، امید آفرین، حرکت آفرین» پرداخت.

/270/260/21/

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم، با تبریک حلول ماه مبارک رمضان، اظهار داشت: این ماه مبارک، ماه عزت و سربلندی انسان مؤمن به برکت اتصال به منشأ بی‌نهایت عزت، یعنی خدای متعال و قرآن کریم است.

وی افزود: سوره مبارکه «فتح» سوره‌ای است که رهبر معظم انقلاب مدّ ظلّه نیز در شرایط کنونی جامعه اسلامی، به ویژه با توجه به تقابل جبهه حق با استبداد و استکبار جهانی به سرکردگی آمریکا و رژیم صهیونیستی، بر تلاوت آن تأکید ویژه‌ای دارند.

این استاد حوزه علمیه قم با اشاره به ارتباط عمیق این سوره با حوادث روزگار ما و حقیقت زندگی انسان مؤمن، خاطرنشان کرد: سوره فتح از جهات متعددی قابل تأمل است و می‌تواند انگیزه‌ای قوی برای تلاوت بیشتر و تدبر در مفاهیم والای آن باشد. خود واژه «فتح» به معنای گشایش است و این نکته اساسی را یادآور می‌شود که انسان مؤمن از همان لحظه پذیرش ایمان و در ادامه مسیر پر فراز و نشیب زندگی خود، همواره در مسیر فتح و گشایش قرار دارد.

وی در تبیین مفهوم «فتح مبین» افزود: قرآن کریم در آیه نخست سوره فتح می‌فرماید: «إِنَّا فَتَحْنَا لَکَ فَتْحًا مُبِینًا»؛ یعنی ما برای تو گشایشی آشکار فراهم کردیم. گشایش آشکار، آن پیروزی و گشایشی است که برای همگان، حتی دشمنان و منافقان، قابل مشاهده و انکارناپذیر باشد. اما نباید ذهنمان را به این سمت ببریم که گشایش در زندگی منحصر به امور مادی و ملموس است. حقیقت زندگی مؤمن این است که لحظه به لحظه درهای گشایشی به روی او گشوده می‌شود، اگرچه نتوانیم آن را در قالب عالم ماده تعریف کنیم و به دیگران نشان دهیم.

این کارشناس دینی با اشاره به تاریخ ۵۰ ساله انقلاب اسلامی ایران به عنوان نمونه‌ای عینی از این گشایش‌ها، تصریح کرد: اگر با چشم ظاهر به انقلاب اسلامی بنگریم، شاید برخی در موفقیت‌ها و گشایش‌های آن تردید کنند و به مشکلات اقتصادی یا نظامی اشاره نمایند. اما حقیقت این است که این حرکت عظیم، گشایشی بی‌نظیر در مسیر جامعه ایمانی و شیعی ایجاد کرد. انقلاب اسلامی هزاران راه نوین را پیش روی این امت گشود و سبب شد که پس از ۵۰ سال، وزن و تأثیرگذاری شیعه در معادلات جهانی به گونه‌ای بی‌سابقه افزایش یابد و مکتب اهل بیت (علیهم‌السلام) به عنوان یک وزنه تعیین‌کننده در جهان مطرح شود. همه این دستاوردها، مصداقی از فتح و گشایش است، هرچند اثبات مادی و تبلور کامل آن در قالب «فتح مبین» نیازمند صبر و انتظار کشیدن برای تحقق وعده‌های بزرگتر است.

استاد بحرینی تأکید کرد: نکته بسیار حائز اهمیت در سوره فتح، انرژی مثبت بی‌نظیری است که به انسان منتقل می‌کند. صرف شنیدن واژه «فتح» و «گشایش»، آرامش و امیدی وصف‌ناپذیر در دل ایجاد می‌کند. سراسر آیات این سوره مملو از این انرژی مثبت است؛ آن‌چنان که انسان با تلاوت و تأمل در آن، احساس سبکی و قدرت عجیبی می‌کند. از هنگامی که مقام معظم رهبری بر تلاوت این سوره تأکید کردند، بازخوانی مجدد آن با نگاه دقیق‌تر، این حقیقت را آشکارتر ساخت که این سوره، مالامال از الطاف و انرژی‌های الهی برای قلب مؤمن است.

وی یادآور گردید: در ماه مبارک رمضان که ماه تلاوت قرآن است، خود را موظف می‌دانم که هر روز این سوره را با تدبر بخوانم و به دیگران نیز توصیه می‌کنم تا حتماً در برنامه تلاوت روزانه خود، سوره فتح را بگنجانند و لااقل به مفاهیم ترجمه آن توجه کنند. آیاتی چون «هُوَ الَّذِی أَنْزَلَ السَّکِینَةَ فِی قُلُوبِ الْمُؤْمِنِینَ» (او کسی است که آرامش را در دل‌های مؤمنان نازل کرد) و «وَ لِلَّهِ جُنُودُ السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضِ» (و لشکریان آسمان‌ها و زمین از آن خداست) و «وَ یَنْصُرَکَ اللَّهُ نَصْرًا عَزِیزًا» (و خدا تو را با نصرتی پرارج و شکست‌ناپذیر یاری کند)، همگی سرشار از بشارت، امید و زنده‌دلی هستند و نگاه انسان را به کلی دگرگون می‌کنند.

این استاد حوزه علمیه قم  با بیان تفاوت امید کاذب و امید محرّکه، خاطرنشان کرد: امید مورد اشاره قرآن، یک امید راکد و خواب‌آور نیست که انسان پس از شنیدن آن به خیال خوش بنشیند. بلکه امیدی است پویا و محرک که به انسان قدرت حرکت و تلاش مضاعف می‌دهد. وقتی خداوند می‌فرماید «لشکریان آسمان‌ها و زمین از آنِ اوست و در اختیار تو قرار می‌دهد»، معنایش این نیست که دست روی دست بگذاریم. بلکه به این معناست که چنان حرکتی انجام دهیم که این لشکریان غیبی در مسیر ما به یاری‌مان بشتابند. این نگاه، انسانی را که خود را در محضر چنین قدرتی می‌بیند، متحول می‌کند و به او شوق و انگیزه‌ای وصف‌ناپذیر برای اقدام می‌بخشد.

استاد بحرینی گفت: به نظر می‌رسد تأکید رهبر معظم انقلاب بر تلاوت سوره فتح نیز ناظر به همین ویژگی‌هاست؛ فضایی آرامش‌بخش و در عین حال پرتحرک و امیدآفرین. در ماه رمضان که فرصت بیشتری برای انس با قرآن داریم، باید علاوه بر تلاوت، وقتی را نیز به تدبر اختصاص دهیم. تدبر به این معنا نیست که حتماً زمان زیادی صرف کنیم. می‌توان روزانه تنها چند دقیقه، یک آیه را انتخاب کنیم، ترجمه آن را بخوانیم و سپس خود را در قالب آن آیه قرار دهیم. برای مثال، در آیه «وَلِلَّهِ جُنُودُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ» از خود بپرسیم: «من در این داستان کجایم؟ آیا از جنود خدا هستم؟ اگر نیستم، چگونه می‌توانم آن‌ها را به سوی خود جلب کنم؟» این تطبیق عملی آیه با زندگی، همان تدبری است که خروجی آن، انرژی و تحولی شگرف در مسیر زندگی خواهد بود.

وی با اشاره به آیه «وَ یَنْصُرَکَ اللَّهُ نَصْرًا عَزِیزًا» ابراز داشت: «عزیز» به معنای نایاب و منحصر به فرد است. یعنی نصرت الهی، نصرتی تک‌نسخه‌ای و بی‌نظیر است که با هیچ نصرت دیگری قابل قیاس نیست. اگر انسان با تدبر در این آیات، بتواند با این مفاهیم بلند ارتباط برقرار کند، نوع نگاهش به زندگی کاملاً دگرگون می‌شود و تأثیر و تأثراتش در زندگی مادی نیز به کلی عوض می‌شود. من پس از اینکه تلاوت این سوره را با این نگاه آغاز کردم، لذتی وصف‌ناپذیر و حس‌های مثبتی را تجربه کرده‌ام که قابل توصیف نیست. این لذت‌ها، ادراکی و تجربی هستند و هر کس باید خود وارد این میدان شود تا این احساسات ناب الهی را در وجود خویش احساس کند.