به مناسبت میلاد مسعود ولی عصر و منجی جهان بشریت (ع)، استاد احمد باقریان ساروی از اساتید حوزه علمیه قم در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید به موضوع «امام مهدی (ع) در منابع اهل سنّت» پرداخت.

/270/260/21/

این استاد درس خارج حوزه در ابتدای گفتگو خاطرنشان کرد: امام حسن عسکری علیه السلام در روز هشتم ربیع الاول سال دویست و شصت هجری مسموم از دنیا رفت و پس از او فرزند عزیزش حضرت مهدی حجت بن الحسن علیه السلام به امامت رسید، و از آنجا که اصل وجود مهدی علیه السلام و قیام او در آخر الزمان از موضوعات مورد اتفاق همه فرقه ها و مذاهب اسلامی است، از این رو ارزشمند است که نگاهی به موضوع تولّد امام زمان در منابع اهل سنت داشته و دیدگاه بزرگان و محققان اهل سنت را در این باره بدانیم.

وی افزود: اهل سنّت در باره آمدن امام مهدى عليه ‌السلام و اينكه او از نسل پيامبر صلى‌ الله‌ عليه ‌و ‌آله و از فرزندزادگان على و فاطمه عليهما السلام است اتفاق دارند، ليكن درباره تولّد او و اينكه او پسر امام حسن عسكرى عليه ‌السلام است، و هم اكنون زنده، و در حال غيبت به سر مى‌ برد، اختلاف دارند، اگرچه برخى از آنان طبق روايتى كه خود نقل كرده‌اند آن را نيز باور دارند، ولى برخى از آنان كه تحت تاثير سلفيون قرار گرفته‌اند به رغم روایات و شواهد موجود در منابع اهل سنّت وجود حضرت مهدى عليه‌ السلام را مورد انكار قرار داده‌اند، از اين رو شايسته است رواياتى در باره امام مهدى عليه ‌السلام از منابع اهل سنّت بیان گردد تا چراغ راهى براى حقجويان باشد.

استاد باقریان ساروی اظهار داشت: از پيامبر گرامى اسلام صلى ‌الله ‌عليه ‌و ‌آله در باره آمدن منجى جهان بشريت حضرت مهدى عليه‌ السلام روايات فراوان رسيده است، تا آنجا كه در حدّ تواتر، و موجب يقين مى‌ گردد.

1. وی یادآور گردید: ابن حجر هیثمی نوشته است: ابو القاسم... (م ح م د) حجت، او در هنگام وفات پدرش پنج سال داشت، ولى خدا به او حكمت عطا فرمود، او قاسم منتظَر خوانده مى‌شود، در باره اين نام گفته شد كه او پنهان و از ديدگان غايب شد، و معلوم نشد به كجا رفته است. (الصواعق المحرقه، ص:208(

2. استاد حوزه علمیه قم تصریح کرد: سبط بن جوزى نوشته است: او... (م ح م د) بن حسن بن على بن محمد بن على بن موسى بن جعفر بن محمد بن على بن حسين بن على بن ابو طالب عليه‌السلام، و كنيه او ابو عبد اللّه و أبو القاسم است، جانشين حجّت صاحب زمان، قائم و منتَظر، و تالى، و آخرين امامان است. (تذكرة الخواص، چاپ تهران، ص:363)

3. وی خاطرنشان کرد: شمس الدین ذهبی نوشته است: در سال دویست و پنجاه و شش محمد بن حسن عسکری... که رافضی ها او را با القابی مانند: خلف الحجه، مهدی، منتظر و صاحب الزمان یاد می کنند، به دنیا امد، او آخرین امام از امامان دوازده گانه است. (العِبَر فی خیر من غبر جلد 1 ص 381)

4. استاد باقریان ساروی خاطرنشان کرد: مسعودی در مروج الذهب نوشته است: در سال دویست و شصت [امام حسن عسکری] ابو محمد حسن بن علی بن محمد بن علی بن موسی بن جعفر بن محمد بن علی بن حسین بن علی بن أبی طالب (علیهم السلام) در دوران خلافت معنمد از دنیا رفت، در حالی که سنش بیست و نه سال بود، او پدر هدی منتظر بود. (مروج الذهب ج 4 ص 160)

5. وی بیان کرد: ابن صباغ نوشته است: ابو محمد حسن از خود پسر خود حجّت قائم منتظر دولت حق را بر جاى گذاشته است، و او تولدش و امر امامتش را پنهان نگاه مى‌داشت، چون زمان دشوارى بود، و از سلطان خوف داشته است، سلطان از شيعه جستجو مى‌كرد، و آنان را به زندان مى‌انداخت، و دستگير مى‌كرد، و جعفر بن على برادر او [امام حسن عسكرى عليه‌السلام] مسلط شد، و ارث او را گرفت، و در به زندان انداختن دوستان و پيروانش تلاش كرد، و نزد سلطان از اصحاب او بدگويى كرد، و اين به اين جهت بوده است كه مى‌خواست در جاى برادر خود بنشيند، ولى او را نپذيرفتند، چون اهليت آن را نداشت، او براى اين هدف مال گزافى را هزينه كرد، تا امامت را در اختيار بگيرد، ولى براى او اتفاق نيفتاد، و دو تن نيز او را نپذيرفتند. (الفصول المهمه، ص:274 – 275) و نيز نوشته است: ابن خشاب در كتاب «مواليد الائمه» با سند خود از على بن موسى الرضا عليه‌السلام نقل كرده است كه گفت: «خلف صالح از فرزندان ابو محمد حسن بن على است، و او صاحب زمان قائم مهدى است». و اما نصّ بر امامت او از جانب پدرش پس محمد بن على بن بلال روايت كرده است ابو محمد حسن بن على عسكرى دو سال پيش از وفات خود از خانه بيرون آمد، و به من از جانشين پس از وى خبر داده است، و سپس سه روز پيش از وفات خود بيرون آمد، و به من خبر داد كه جانشين او پسر او است. ابو القاسم محمد حجت بن حسن خالص در نيمه شعبان سال دويست و پنجاه و پنج هجرى در سرّ من راى به دنيا آمد، و نسب او ابو القاسم محمد حجت بن حسن خالص بن على الهادى بن محمد الجواد... و اما مادر او را نرجس بهترين كنيز مى‌خوانند... (الفصول المهمه، ص:277)

6. استاد باقریان اظهار داشت: در يك روايت طولانى كه پيامبر صلى ‌الله‌ عليه ‌و ‌آله در هنگام وفات، دختر خود فاطمه عليها السلام را دلدارى داده است، از جمله فرموده است: «... و دو سبط اين امت از ما [اهل بيت ]هستند، و آن دو، دو پسرت حسن و حسين‌اند، كه سرور جوانان بهشت هستند، و ـ به خداوندى كه مرا به حق به رسالت برانگيخته است سوگند ياد مى‌كنم ـ پدر آن دو از آن دو بهتر است، اى فاطمه! به خداوندى كه مرا به حق برانگيخته است از نسل آن دو [حسن و حسين] است مهدى اين امّت، آنگاه كه دنيا به سبب هرج و مرج در تنگنا قرار بگيرد، و فتنه‌ها پديدار شود، و راه‌هاى رهايى بريده شود، و برخى از آنان بر برخى ديگر شورش كند، و هيچ بزرگى بر كوچك ترحم نكند، و هيچ كوچك بر بزرگ ترحم نكند، پس خداوند عزيز و جليل در آن هنگام كسى را بر مى‌انگيزد كه درب برج و باروى گمراهى و دل‌هاى بسته شده را مى‌گشايد، و در آخر زمان به احياى دين قيام مى‌كند، آن گونه كه من در زمان نخست [صدر اسلام] به آن قيام كرده‌ام، و دنيا را پر از داد مى‌كند، پس از اين كه پر از ستم شده باشد». (تاريخ مدينة دمشق، ج:42، ص:130 با سندى از على بن على هلالى از پدرش، و فرائد المسطين، ج 2، ص 84 ـ 85، حديث 403)

7. وی بیان کرد: از ابوهريره نقل شده است كه گفت: پيامبر صلی الله علیه و آله و سلم  فرمود: «وَ لَوْ لَمْ‌يَبْقَ مِنَ الدُّنْيا اِلاّ يَوْمٌ لَبَعَثَ فيها رَجُلٌ مِنْ اَهْلِ بَيْتى فى اُمَّتى يُوالى، اِسْمُهُ اِسْمى...» (فرائد السمطين، ج 2، ص 318، حديث 916) «اگر از دنيا تنها يك روز باقى بماند خداوند مردى از دودمان مرا بر مى‌انگيزد كه به ولايت مى‌رسد، نام او نام من است...».

8. این استاد حوزه علمیه قم بیان کرد: طبرانى با سند خود از عبد اللّه بن مسعود نقل كرده است كه پيامبر صلی الله علیه و آله و سلم  فرمود: «لا يَذْهَبُ الدُّنْيا حَتّى يَمْلِكَ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ بَيْتى، يُوافِقُ اِسْمُهُ اِسْمى» (المعجم الكبير، ج:10، ص:131، ح:10208 و ص:134، ح:10217 و 10219 و 10220) و در حديث ديگر نظير حديث پيشين در ادامه آمده است: «يَمْلَأُ الاَرْضَ عَدْلاً وَ قِسْطا كَما مُلِئَتْ ظُلْما وَ جَوْرا» (المعجم الكبير، ج:10، ص:133، ح:10215 و ص:134، ح:10218)