استاد احمد دهقان از اساتید حوزه علمیه قم در گفتگو  با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید به موضوع «اهمیت نیمه شعبان» پرداخت.

/270/260/22/

نیمه شعبان و استجابت دعا

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم در ابتدای گفتگو خاطرنشان کرد: در کتاب فضائل الاشهر الثلاثه می خوانیم: «بِهَذَا اَلْإِسْنَادِ قَالَ: سَأَلْتُ عَلِيَّ بْنَ مُوسَى اَلرِّضَا عَلَيْهِ السَّلاَمُ عَنْ لَيْلَةِ اَلنِّصْفِ مِنْ شَعْبَانَ قَالَ هِيَ لَيْلَةٌ يُعْتِقُ اَللَّهُ فِيهَا اَلرِّقَابَ مِنَ اَلنَّارِ وَ يَغْفِرُ اَلذُّنُوبَ فِيهَا قُلْتُ هَلْ جُعِلَ فِيهَا صَلاَةٌ زِيَادَةً عَلَى سَائِرِ اَللَّيَالِي فَقَالَ لَيْسَ فِيهَا شَيْءٌ مُوَظَّفٌ وَ لَكِنْ إِنْ أَحْبَبْتَ أَنْ تَطَوَّعَ فِيهَا بِشَيْءٍ فَعَلَيْكَ بِصَلاَةِ جَعْفَرِ بْنِ أَبِي طَالِبٍ وَ أَكْثِرْ فِيهَا مِنْ ذِكْرِ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ مِنَ اَلاِسْتِغْفَارِ وَ اَلدُّعَاءِ فَإِنَّ أَبِي عَلَيْهِ السَّلاَمُ كَانَ يَقُولُ اَلدُّعَاءُ فِيهَا مُسْتَجَابٌ...؛ ابن فضّال می گويد: از امام رضا عليه‌ السّلام در مورد شب نيمۀ شعبان سؤال كردم، فرمودند: آن شب شبى است كه خدا گردن‌ ها را از آتش دوزخ آزاد مى‌ سازد و گناهان [بزرگ] را در آن شب مى ‌آمرزد. گفتم آيا در آن شب اضافه بر ساير شبها نماز ديگرى قرار داده شده؟ حضرت (ع) فرمود: تكليفى در آن نيست، اما اگر دوست دارى در آن شب عمل مستحبّى بجا آورى، نماز جعفر بن ابی طالب [طيّار] بخوان، و ذكر و یاد خداوند عزّ و جلّ و استغفار و دعا بسيار انجام بده چراکه پدرم مى ‌فرمود: دعا در آن شب [نيمه شعبان] مستجاب است.» (فضائل الأشهُر الثلاثة ج ۱، ص ۴۵)

استاد دهقان افزود: امام صادق عليه السلام فرمود: «كَذِبَ مَنْ زَعَمَ اَنَّهُ يُصَلّى صَلاةَ اللَّيْلِ وَهُوَ يَجُوعُ اِنَّ صَلاةَ اللَّيْلِ تَضْمِنُ رِزْقَ النَّهارَ»؛ دروغ گفته كسى كه گمان كند نماز شب مى خواند و گرسنگى مى كشد؛ زيرا نماز شب غذاى روز را ضمانت مى كند.» (بحارالأنوار، ج87، ص154)

وی ابراز داشت: در کتاب قصص العلماء، حکایتی آمده که عالم ربانی شیخ محمد تقی بهلول می گفتند: «نماز شب، خیر دنیا و آخرت را دارد؛ وقتى می گوییم بخوانید، دلیل هم داریم که خیر دارد؛ مثلا زمانى که ما در مدرسه فیضیّه با بقیه رفقا درس می خواندیم روزگار ما خیلى به سختى می گذشت، یک سال که شب نیمه شعبان مصادف با ایام زمستان بود و هواى قم به حدى سرد بود که آب در چند ثانیه یخ می بست. همان شب نیمه شعبان رفتم در مجلس جشنى که به مناسبت میلاد حضرت مهدی (عج) تشکیل شده بود شرکت کردم و وقتى به مدرسه برگشتم در مدرسه بسته بود و در حرم هم بسته بود وهوا هم که خیلى سرد بود و از طرفى ما هم مقید به خواندن نماز شب بودیم. از این رو جلو در حرم آمدم و در همان جا روى زمین شروع به نماز شب خواندن کردم. نماز که تمام شد، یک مرد ترک زبان جلو آمد و گفت: حرم کى باز می شود؟ گفتم: یکى دو ساعت دیگر. گفت: دوستانم منتظر من هستند که باید بروم شما لطف بفرمایید این شمعها را بگیرید و هر شب جاهایى که از حرم تاریک است از طرف من روشن کنید. من هم شمع ها را گرفتم و بعد آن شخص به من مقدارى پول داد و رفت که وقتى من توجه کردم دیدم ۵۰۰ تومان است که در آن زمان مبلغ قابل توجهى بود به من داده است که با آن ۵۰۰ تومان خیلى ازمشکلات ما حل شد. بله این یک نمونه از خیر دنیا و آخرت نماز شب است.» (قصص‌ العلماء ،ص‌ ۱۹۳)

فضیلت احیاء شب نیمه‌ شعبان

استاد حوزه علمیه قم اظهار داشت: پیامبر اکرم (ص) فرمودند: «من احیا لیلة العید و لیلة النصف من شعبان لم یمت قلبه یوم تموت القلوب؛ هرکس شب عید و شب نیمه شعبان را (با عبادت و عمل صالح)  زنده بدارد، روزی که قلب‌ها همه بمیرند، قلب او نخواهد مرد.» (وسائل الشیعة، ج ۷، ص ۴۷۸)

استاد دهقان تأکید کرد: دو شرط برای استجابت دعا در شب نیمه شعبان، احیاء این شب به عبادت، و همچنین خواندن دعای کمیل است. از امام علی علیه السلام روایت شده است: سوگند به کسی که جان علی در دست قدرت اوست، هیچ بنده‌ای نیست جز اینکه تمام آنچه بر او از نیکی و بدی می ‌گذرد، در شب نیمه شعبان برایش تقسیم می ‌شود تا آخرسال او. هر بنده‌ای که آن شب را به عبادت، احیا کند و دعای حضرت خضر (دعای کمیل) را بخواند، دعای او مستجاب می‌شود.

وی تصریح کرد: شیخ بهائی (ره) در کتاب «سرّ المستتر» آورده و آیت ‌الله سید عبدالکریم کشمیری تاکید می فرمود که در شب نیمه شعبان سه مرتبه سوره یس خوانده شود: مرتبه اول، به نیت طول عمر تا سال آینده؛ مرتبه دوم، به نیت توانگری و رفاه؛ و مرتبه سوم، به نیت رفع بلاها؛ و پس از هر بار تلاوت سوره یس، این دعا را بخواند: «بسم اللّه الرّحمن الرّحيم «يَا ذَا الْمَنِّ لَا مَنَّ عَلَيْكَ يَا ذَا الطَّوْلِ لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ ظَهْرَ اللَّاجِينَ وَ مَأْمَنَ الْخَائِفِينَ وَ جَارَ الْمُسْتَجِيرِينَ إِنْ كَانَ فِي أُمِّ الْكِتَابِ عِنْدَكَ أَنِّي شَقِيٌّ أَوْ مَحْرُومٌ أَوْ مُقْتَرٌ عَلَيَّ رِزْقِي فَامْحُ مِنْ أُمِّ الْكِتَابِ شَقَايَ وَ حِرْمَانِي وَ إِقْتَارَ رِزْقِي وَ اكْتُبْنِي عِنْدَكَ سَعِيداً مُوَفَّقاً لِلْخَيْرِ مُوَسَّعاً عَلَيَّ رِزْقُكَ فَإِنَّكَ قُلْتَ فِي كِتَابِكَ الْمُنَزَلِ عَلَى لِسَانِ نَبِيِّكَ الْمُرْسَلِ صَلَوَاتُكَ عَلَيْهِ وَ آلِهِ «يَمْحُوا اللَّهُ ما يَشاءُ وَ يُثْبِتُ وَ عِنْدَهُ أُمُّ الْكِتابِ» وَ قُلْتَ «وَ رَحْمَتِي وَسِعَتْ كُلَّ شَيْ‏ءٍ» وَ أَنَا شَيْ‏ءٌ فَلْتَسَعْنِي رَحْمَتُكَ يَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِينَ وَ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ.» (بحارالانوار، ج‏94، ص 367)