استاد علیرضا رحیمی نژاد از اساتید حوزه علمیه قم در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید به موضوع «انسان‌زدایی در آذربایجان شمالی» پرداخت.

/270/260/22/

این استاد حوزه علمیه قم در ابتدای گفتگو با بیان اینکه «زیرساخت‌های مستعمره اسرائیل‌شدن در باکو در حال اجراست» اظهار داشت: پروژه نفوذ اسرائیل در کشور‌های مسلمان منطقه، ماجرای تازه‌ای نیست؛ سیاستی که سال‌ها پیش کلید خورد و قرار نیست هم به چند قرارداد اقتصادی یا افتتاح سفارت‌خانه محدود بماند. یکی از مهم‌ترین نمود‌های این راهبرد، عادی‌سازی روابط امارات با اسرائیل در سال ۲۰۲۰ بود؛ اتفاقی که به گسترش همکاری‌های امنیتی و اقتصادی دو طرف انجامید و راه را برای حضور پررنگ‌تر اسرائیل در معادلات منطقه باز کرد.

وی در ادامه بیان کرد: اگر امارات را پروژه اسرائیل دوم این راهبرد بدانیم، اکنون می‌توان از جمهوری آذربایجان به‌عنوان پروژه اسرائیل سوم یاد کرد؛ پروژه‌ای که البته مختصات آن با امارات تفاوت دارد. آذربایجان از سال ۱۹۹۲ با اسرائیل روابط دیپلماتیک داشته، اما تعمیق همکاری‌های نظامی و امنیتی و تلاش برای پیونددادن این کشور به توافق‌های ابراهیم، نشان می‌دهد اسرائیل برای جایگاه آذربایجان در معادلات منطقه‌ای اهمیت ویژه‌ای قائل است. تفاوت اساسی اما در بافت اجتماعی آذربایجان نهفته است کشوری که اکثریت جمعیت آن مسلمان هستند و شیعیان بخش عمده این جمعیت را تشکیل می‌دهند.

استاد رحیمی نژاد یادآور گردید: همین نکته گسترش نفوذ اسرائیل را به موضوعی حساس‌تر از یک همکاری معمول دیپلماتیک تبدیل می‌کند. اکنون نیز هم‌زمان با تعمیق روابط دولت الهام علی‌اف با اسرائیل، [محدودیت‌های حجاب] به [اعتراضاتی در داخل آذربایجان] منجر شده است. این تحولات در شرایطی رخ می‌دهد که دولت الهام علی‌اف با تصویب مقررات تازه، محدودیت پوشش مذهبی را به مدارس جمهوری آذربایجان کشانده است. حالا در کشوری که اکثریت جمعیت آن مسلمان و بخش عمده آنان شیعه هستند، دولت علی‌اف به نام سکولاریسم، بر سر ابتدایی‌ترین حقوق مذهبی شهروندان خود مناقشه‌ای تازه ایجاد کرده است.

پروژه اسرائیل سوم

این استاد حوزه علمیه قم ابراز داشت: عمیق‌تر که به مسئله نگاه می‌کنیم، نمی‌توان ردپای اسرائیل و سیاست‌هایش را در این کشور نادیده گرفت. پروژه اسرائیل در جمهوری آذربایجان را نباید فقط مجموعه‌ای از قرارداد‌های تسلیحاتی و مناسبات دیپلماتیک دانست. آنچه طی سال‌های گذشته در روابط دولت الهام علی‌اف با اسرائیل شکل گرفته، از تلاش برای ایجاد یک شراکت معمول فراتر رفته و به بخشی از راهبرد اسرائیل برای تثبیت نفوذ در قفقاز جنوبی و گسترش حضور امنیتی در همسایگی ایران تبدیل شده است.

وی تصریح نمود: اهمیت آذربایجان برای اسرائیل تنها به موقعیت جغرافیایی آن محدود نیست؛ کشوری با جمعیت عمدتاً مسلمان و اکثریت شیعه که می‌تواند برای اسرائیل پراکسی خوبی در منطقه باشد. این نگاه صرفاً یک برداشت بیرونی نیست. در سندی که مرکز مطالعات راهبردی بگین - سادات در ۶ اسفند ۱۴۰۳ (۲۴ فوریه ۲۰۲۵) منتشر کرد، کارشناسان اسرائیلی آشکارا پیشنهاد دادند آذربایجان به یکی از ارکان معماری امنیتی منطقه‌ای موردنظر اسرائیل و آمریکا تبدیل شود.

وی اظهار داشت: نویسندگان این سند، آذربایجان را شریکی کلیدی در مقابله با ایران معرفی کرده و خواستار پیوستن آن به چهارچوب توافق‌های ابراهیم شدند؛ اهمیت این رویکرد زمانی روشن‌تر می‌شود که ابعاد همکاری نظامی دو طرف بررسی شود. براساس آمار مؤسسه تحقیقات صلح بین‌المللی استکهلم، اسرائیل در فاصله سال‌های ۲۰۱۶ تا ۲۰۲۰ تأمین‌کننده ۶۹ درصد تسلیحات عمده وارداتی آذربایجان بوده است؛ تجهیزاتی شامل پهپاد‌های شناسایی، مهمات سرگردان و موشک‌های پیشرفته که در جنگ قره‌باغ نیز به کار گرفته شدند.

استاد رحیمی نژاد خاطرنشان کرد: این وابستگی تسلیحاتی در کنار همکاری‌های انرژی، فناوری و امنیتی، به اسرائیل امکان می‌دهد جایگاهی فراتر از یک شریک تجاری در معادلات آذربایجان پیدا کند یا در واقع مقدمات تبدیل‌شدن آذربایجان به نیروی نیابتی اسرائیل مدت‌هاست که فراهم آمده است.