استاد میرزا احسان زاهری کاشانی در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید، به موضوع «نکاتی از سوره مبارکه نصر» پرداخت.

/270/260/22/

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم در ابتدای گفتگو خاطرنشان کرد: سوره نصر، آخرین سوره ای است که نازل شد که در حجة الوداع، در سال دهم هجرت، در مکه مکرمه یا در منا، که بعد از آن پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم به مسجد خیف رفتند و سخنانی بیان کردند. این آخرین سوره قرآن است که نازل شده است. نام دیگری که بر این سوره نهاده اند، نام «تودیع» به معنای خداحافظی است که اشاره به خداحافظی با وحی دارد. در ضمن این سوره خبر رحلت پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم به حضرت داده می شود.

وی افزود: برداشت من این است که پیروزی بالاتر از فتح مکه نداشتیم. اینکه نزول سوره بعد از فتح مکه در سال دهم مکه و بعد از حجة الوداع بوده است، و این سوره راجع به فتح مکه است، نقل هایی است که در تفاسیر آمده است. در رابطه با اینکه بیان می شود «مردم گروه گروه وارد می شوند» اشاره می شود که «فسبح لربک و استغفره» تسبیح خدا را به جا بیاور و قدردان 23 سال رسالت باش و استغفار کن؛ به عبارتی پایان کار شما است. از این رو از آیه آخر برداشت می شود که گویا خبر رحلت پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم به ایشان داده می شود. در حدیثی آمده است وقتی سوره نصر نازل شد، پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم بر یارانش خواندند و همه خوشحال شدند؛ چه اینکه این سوره، سرور آفرین هم هست. نصرت الهی و پیروزی فرا رسید. عموی پیامبر عباس بن عبدالمطلب بجای خوشحالی گریه کرد. حضرت علت را جویا شد. عرض کرد گویا خبر خداحافظی و رحلت شما در این سوره داده شده است. پیامبر فرمود مطلب همان است که گفتی. احتمال دیگر درباره زمان نزول این سوره برای بعد از صلح حدیبیه و سال ششم هجرت بوده است.

استاد زاهری کاشانی در ادامه بیان کرد: در میان مکّیان نشر پیدا کرده بود که اگر پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم بر حق باشند، بر مسجدالحرام مسلط خواهند شد؛ دلیلشان آن بود که در عصر پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم بود که لشکر ابرهه حمله کرد و می خواست بر مکه مسلط بشود و کعبه را تخریب کند، اما موفق نشد و خداوند با لشکر ابابیل همه را تار و مار کرد. آنها می گفتند اگر پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم بر مکه مسلط بشود، دلیل بر حقانیت حضرت است. از این رو پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم با لشکر ده هزار نفره برای فتح مکه آمدند و فرمودند هر نفر، دو مشعل آتش روشن کند که اگر دیدبانان مکه آمدند، جمعیت، چند برابر دیده شود. اگرچه آیات هم بیان می کند «سنلقی» ما در دل دشمنان شما وحشت القا می کنیم. از این رو وقتی مکیان وقتی در شب، آن جمعیت آتش را دیدند، تصمیم بر این گرفتند که تسلیم بشوند. پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم اعلام کردند که مسجدالحرام و خانه ابوسفیان امن است. و به این ترتیب، در مقابل لشکر اسلام کسی ممانعت نکردند و مکه بدون خونریزی فتح شد. از این رو وقتی می خوانیم «اذا جاء نصر الله و الفتح» این فتح، بزرگترین پیروزی بود که بر مکه مسلط شوند و عبادت خدا و حجّ و نماز شکل گرفت. چون تا آن روز به مسلمان ها اجازه نمی دادند که عبادت آزادانه داشته باشند و طواف کنند. از طرف دیگر، تا کنون بت های لات و عزی و هبل در کعبه بود. آنها را شکستند و کعبه را بازسازی کردند و شعار لا اله الا الله و محمد رسول الله اعلام شد.