استاد محمدحسین بنّایی خیرآبادی از اساتید حوزه علمیه قم در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید به موضوع «عبور خطاهای اخلاقی از تن به ابزار» پرداخت.
/270/260/23/
این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم در ابتدای گفتگو خاطرنشان کرد: بسیاری از خطاهای اخلاقی نظیر غیبت، تحقیر، تهمت و حتی نفرت، دیگر بیش از آنکه گفته شوند، نوشته میشوند. شگفتاور اینکه هنگام بیان سخنی درباره دیگران، معمولاً هشداری درون انسان فعال میشود؛ اما بازتاب همان سخن در قالب یک پیام، اسکرینشات یا پست، آن هشدار درونی را ضعیف میکند. گویی نوشتن، بار اخلاقی عمل را در ذهن انسان سبکتر میسازد.
نقش بنیادین «حضور» در صیانت از اخلاق
استاد بنّایی خیرابادی در ادامه بیان کرد: اخلاق بیش از آنچه گمان میکنیم به «حضور» وابسته است. در گفتوگوی رو در رو، بدن دیگری حاضر است، نگاهش دیده میشود، سکوتش حس میگردد و رنج او پیش از نیاز به استدلال، از راه حضور منتقل میشود. اما ابزار دیجیتال این حضور را تقلیل میدهد و صفحهنمایش، میان من و دیگری فاصله میاندازد تا وجدان انسان کمتر درگیر پیامدهای عمل خود شود.
تناقض رفتاری در دنیای واقعی و فضای مجازی
وی یادآور گردید: فاصلهگذاری میان عمل و وجدان سبب شده تا برخی افراد در دیدار حضوری باوقار و مؤدب باشند، اما پشت صفحهکلید لحنی متفاوت به خود بگیرند. کسانی که حاضر نیستند رو در رو کسی را تحقیر کنند، در نوشتههای خود شخصیت دیگران را با واژههای شیک یا روشنفکرانه درهم میشکنند؛ گویی ناسزا اگر لباس مفاهیم فاخر بپوشد، دیگر زشت نیست.
بازتعریف فضیلت در عصر فناوری
استاد بنّایی خیرآبادی در کلام پایانی گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید اظهار داشت: تکنولوژی تنها ابزارهای بشر را دگرگون نکرده، بلکه شیوه تجربه اخلاق را نیز تغییر داده است. امروز یکی از دشوارترین فضیلتهای عصر ما این است که هنگام نوشتن، همان اندازه وجدان داشته باشیم که هنگام سخن گفتن؛ زیرا گاهی فاصله میان یک انسان شریف و بیرحم، به اندازه یک صفحهنمایش است.