احمد خوانساری

مقامات حضرت فاطمه (س) در کتاب و سنت «قسمت دوم»

در واقع مخالفت آنها با فاطمه زهرا سلام الله علیها مخالفت با مسيرى بود كه خداوند براى اين امت و همه اقوام و امم آينده ترسيم كرده بود و به فاطمه سلام الله علیها سپرده بود.

 

استاد احمد خوانسارری از اساتید حوزه علمیه قم در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید به ادامه گفتگو در موضوع مقامات حضرت فاطمه علیها السلام در کتاب و سنت پرداخت.

 

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم در ابتدا ضمن اشاره به موضوع گفتگوی قسمت قبل که به مصحف فاطمی اشاره شده بود، خاطرنشان کرد: مصحف فاطمى شأن مهمى در معين كردن منصب امامت الهى دارد و بالتبع نقش مختصّ به آن حضرت سلام الله علیها را در تعيين رهبرى اسلام كه در زعامت‏ حقّه ائمه معصومين سلام الله علیهم برجسته مى ‏شود، به اثبات مى ‏رساند.

 

وی افزود: با اين نشانه ‏ها عظمت حجّيت آن حضرت سلام الله علیها را بر ائمه طاهرین علیهم السلام روشن مى ‏سازد كه نشأت گرفته از وصيتى است كه پيامبر اكرم صلی الله علیه و آله و سلم به فاطمه زهرا سلام الله علیها سپرد و از اينجا مسئوليت عظيم فاطمه زهرا سلام الله علیها در ترسيم برنامه ‏هاى امّت اسلامى از ابتدا سقيفه بنى ساعده واضح مى‏ گردد.

 

استاد خوانساری در ادامه بیان کرد: پس در واقع مخالفت آنها با فاطمه زهرا سلام الله علیها مخالفت با مسيرى بود كه خداوند براى اين امت و همه اقوام و امم آينده ترسيم كرده بود و به فاطمه سلام الله علیها سپرده بود.

 

وی اضافه نمود: در ضمن وصيتى الهى كه مشتمل بر تعيين امامت است و روايتى كه خواهد آمد، اين نكته را روشن مى ‏سازد كه مصحف فاطمى و وصيت در ضمن آن وحى الهى بوده كه توسط پيامبر اكرم صلی الله علیه و آله و سلم به فاطمه زهرا سلام الله علیها القا شده است.

 

این استاد حوزه علمیه قم در ادامه به روایتی از امام صادق عليه السلام اشاره نمود که مى‏فرمايد: «و براى فاطمه مصحفى به جاى گذاشته شد كه قرآن نيست و لكن كلام خداست كه بر او نازل گشت به املاى رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم و خط على عليه السلام».

 

وی افزود: مضمون اين روايت اين است كه مقدارى از مصحف فاطمى به املاى شخص رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم، بعد از وفاتش بر فاطمه زهرا سلام الله علیها بوده است، نه از ناحيه جبرئيل، مؤيد اين مطلب روايت فوق است كه هيچ علم جديدى از ناحيه خداوند عزّ و جلّ بر امام حىّ نازل نمى ‏شود، مگر اينكه ابتدا بر رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم در نشئه آخرت نازل شود و سپس بر امير المؤمنين علیه السلام و بعد بر همه امامان قبلى تا به امام قائم حىّ نازل مى‏ گردد.

 

استاد احمد خوانساری خاطرنشان کرد: اين روايت از جمله رواياتى است كه دلالت مى‏ كند بر واسطه بودن رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم در علوم لدنّى معصومين.

 

وی اضافه نمود:  همچنين در روايت‏ آمده بود كه على عليه السلام آنچه پيامبر صلی الله علیه و آله و سلم در نشئه آخرت بر فاطمه زهرا سلام الله علیها القا و املا مى ‏فرمود، مى‏ نوشت و اين نظير شأن و مقام امير مؤمنان سلام الله علیه است كه هر چه پيامبر صلی الله علیه و آله و سلم مى ‏شنيد، او هم مى‏ شنيد (وحى) و هرچه پيامبر صلی الله علیه وآله و سلم مى ‏ديد، او هم مى ‏ديد.

 

این استاد سطوح عالی در ادامه بیان کرد: در اين‏ باره روايات عديده‏ اى نقل شده است؛ يكى از آنها اين روايت است كه پيامبر اسلام فرمود «تو (اى على) مى ‏شنوى آنچه من مى‏ شنوم و مى ‏بينى آنچه من مى‏ بينم؛ فقط (فرق بين من و تو اين است كه) تو نبى نيستى»

 

وی افزود: در آخر خطبه قاصعه نهج البلاغه كه همان مفاد حديث منزلت است «تو نسبت به من همانند هارون نسبت به موسى هستى»؛ زيرا هر آنچه حضرت موسى علیه السلام مى ‏ديد و مى ‏شنيد، هارون هم مى ‏ديد و مى ‏شنيد.

 

استاد خوانساری خاطرنشان کرد: مفاد آيات كريمه بر اين اشتراك در مقام دلالت دارد؛ بنابراين آنچه بر فاطمه زهرا سلام الله علیها نازل مى‏ شد، امير مؤمنان سلام الله علیه مى‏ شنيد؛ مانند آياتى كه دلالت مى‏ كند بر نزول وحى از جانب خداوند بر حضرت مريم با اينكه مريم، نبّى نبود و لكن حجت الهى بود؛ پس نزول كلام قدسى خداوند بر آن حضرت مقام حجيت الهى او را روشن مى‏ سازد. به همين جهت است كه در اختيار داشتن مصحف فاطمى يكى از دلايل امامت ائمه اطهار است.

 

وی اضافه نمود: از ابى بصير نقل شده است كه گفت: شنيدم امام صادق سلام الله علیه مى‏ فرمود: «ابو جعفر (امام باقر) وفات نكرد، مگر اينكه مصحف فاطمه سلام الله علیها را قبض نمود».

 

این استاد حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: پس مصحف فاطمى يكى از منابع علمى و دليل امامت حقّه ائمه‏ به ‏شمار مى ‏رود. از اينجا روشن مى‏ گردد كه حجيت فاطمه زهرا سلام الله علیها بر فرزندان معصومش در واقع از باب وساطت علمى بين خداوند و ايشان است كه به وسيله مصحف فاطمى برقرار شده است؛ مانند حجيت رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم بوسيله قرآن مجيد كه مصدر علوم ائمه است.

 

وی افزود: گفتنى است آن علمى كه ائمه اطهار سلام الله علیهم از مصحف فاطمى اخذ مى‏ كنند، فقط از وجود مكتوب آن مصحف نیست؛ بلكه اين وجود مكتوب يك وجود تنزيلى از آن حقائقى است كه بر قلب مطهر فاطمه زهرا سلام الله علیها القا شده است، پس وساطت آن حضرت به لحاظ عالم انوار است.

 

استاد خوانساری خاطرنشان کرد: شاهد بر اين مطلب، روايات آغاز آفرينش و خلقت انوار ائمه اطهار سلام الله علیهم است كه ابتدا نور پيامبر اكرم صلی الله علیه و آله و سلم خلق شد؛ سپس نور امير مؤمنان سلام الله علیه و نور فاطمه زهرا سلام الله علیها از نور رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم و امير مؤمنان سلام الله علیه مشتق شد و بعد نور حسنين سلام الله علیهما از نور آنها و انوار ساير ائمّه سلام الله علیهم از آن نور مشتق گرديد. پس فاطمه زهرا سلام الله علیها واسطه فيض تكوينى و كمالات نفسانى همه ائمه اطهار سلام الله علیهم است كه اين مقامى رفيع و سرّى عظيم است.

 

وی اضافه نمود: سلمان فارسى نقل مى‏ كند كه روزى خدمت رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم رسيدم؛ حضرت صلی الله علیه و آله و سلم تا به من نظر افكند فرمود: «اى سلمان خداوند عز و جل هيچ نبىّ و يا رسولى را مبعوث نفرمود، مگر اينكه براى او دوازده نقيب قرار داد»

گفتم: اى رسول خدا اين مطلب را از دو كتاب فهميدى (تورات و انجيل)؟

فرمود: اى سلمان آيا نقباى دوازده گانه مرا كه خداوند آنها را براى امامت بعد از من اختيار كرده است مى ‏شناسى؟

گفتم: خدا و رسولش داناترند.

فرمود: اى سلمان خداوند مرا از نور پاكش آفريد و من خدا را اطاعت كردم و خداوند على را از نور من خلق كرد پس او را به اطاعت خويش فراخواند، و او هم اطاعت خدا كرد و از نور من و على عليه السلام، فاطمه را آفريد؛ پس او را به اطاعت خويش فراخواند، او هم اطاعت خدا كرد و از نور من و على و فاطمه، حسن و حسين را آفريد؛ پس آن دو را به اطاعت خويش فراخواند آنها هم اطاعت كردند؛ پس خداوند عزّ و جلّ ما را بر پنج اسم از اسماء خودش نام‏ گذارى كرد؛ پس خداوند محمود است و من محمد و خداوند على است و اين على و خداوند فاطر است و اين فاطمه و خداوند احسان است و اين حسن و خداوند محسن است و اين حسين.

سپس از نور حسين عليه السلام نه نفر از ائمه را خلق فرمود پس آنها را فرا خواند و آنها هم اطاعتش كردند. قبل از خلقت آسمان استوار يا زمين گسترده و هوا، آب، فرشته و يا بشر همه ما انوارى بوديم كه تسبيح او مى ‏كرديم و سخنان او را مى ‏شنيديم و فرمانبردار او بوديم».

 

استاد احمد خوانساری خاطرنشان کرد: پس فاطمه زهرا سلام الله علیها همان ‏گونه كه پيامبر اكرم صلی الله علیه و آله و سلم و امير مؤمنان علیه السلام آفرينش و برگزيده شدند، آفريده و انتخاب شد.

 

وی افزود: اين مقام خطير و شأن عظيمى است. و همان ‏طور كه نور على مرتضی سلام الله علیه از نور محمد صلّى اللّه عليه و آله گرفته شد، نور فاطمه سلام الله علیها از نور على و نور حسنين از نور فاطمه و انوار فرزندان نه ‏گانه امام حسين از نور امام حسين اخذ شد كه دلالت بر مراتب نورانيت آنها مى ‏كند و اين ‏كه بعدى فيض از قبلى گرفته است و قبلى واسطه فيض بعدى است.

 

این استاد حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: از همين روست كه فاطمه زهرا، صدیقه طاهره سلام الله علیها واسطه نورانى فيض فرزندان معصومش است و بالتبع حجت بر آنها نيز است.

 

وی اضافه نمود: روايتى از امام على ابن موسى الرضا عليه السلام نقل شده است كه اين مطلب را تأكيد مى ‏كند، و آن روايت اين است كه حضرتش فرمود: «خداوند تبارك و تعالى به عمران وحى فرمود كه: من به تو فرزند پسرى هديه مى‏كنم پس مريم را به او بخشيد و به مريم عيسى را بخشيد پس عيسى از مريم است و مريم از عيسى است و مريم و عيسى يك حقيقتند و من از پدرم هستم و پدرم از من و من و پدرم حقيقت واحدى هستيم».

 

استاد خوانساری خاطرنشان کرد:  پس اگر عيسى علیه السلام و مريم سلام الله علیها يك حقيقتند، در مورد حقيقت ائمه اطهار سلام الله علیهم كه دو ميليون سال قبل از خلقت جهان تسبيح خداوند عزّ و جلّ مى ‏گفتند، چه بايد گفت.

 

وی افزود: از ايشان روايت شد كه: «خداوند ما را دو ميليون سال، جلوتر از خلقت عالم آفريد؛ پس ما تسبيح خداوند مى ‏كرديم و فرشتگان نيز به همراه ما تسبيح مى‏ گفتند». پس ائمه اطهار سلام الله علیهم از فاطمه سلام الله علیها و فاطمه سلام الله علیها از ايشان است و همه داراى حقيقت واحدند. اين برهانى بر عقيده ما است، كه آن حضرت سلام الله علیها واسطه فيض تكوينى و كمالات ائمه اطهار سلام الله علیهم است؛ درود و سلام خدا بر ايشان و بر مادرشان بزرگ زنان دو جهان.

 

نتيجه‏

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم در بخش پایانی این قسمت از گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید در یک نتیجه گیری مختصر خاطرنشان کرد:

1. مصحف فاطمى يكى از مصادر علوم ائمه علیهم السلام است و معناى آن، اين است كه آن حضرت سلام الله علیها واسطه علمى بين خداوند و ائمه اطهار سلام الله علیهم است.

2. انوار مقدس ائمه اطهار سلام الله علیهم در ابتداى خلقت از نور پاك و مطهر فاطمه‏ زهرا سلام الله علیها گرفته شده است و لازمه اين، حجيت آن حضرت سلام الله علیها بر فرزندان معصومش است.

لینک قسمت قبلی مصاحبه:

https://www.neshasteasatid.com/node/5511

/270/260/20/

ج, 10/19/1399 - 22:58