به گزارش پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید، استاد حمیدرضا شریعتمداری با بیان اینکه نمی توان در مورد آینده پس از کرونا به راحتی و سادگی سخن گفت، اظهار داشت: کرونا تکانه های شدیدی در جامعه بشری ایجاد کرد و معمولا همه به این باور رسیدند که دنیای پس از کرونا با قبل از آن یک شکل نخواهد بود اما اینکه این دگرگونی و دگردیسی تا کجا امتداد می یابد، مساله مهمی است که باید مورد بررسی قرار گیرد.
او بیان داشت: به نظر می رسد در جهان پس از کرونا، نظام های لیبرالیستی و کاپیتالیستی و سرمایه محور با چالش های جدی مواجه شده و عدالت جای خود را بیشتر باز خواهد کرد اما این به جهان بینی ها و نوع نگرش انسان به جهان، هستی و خدا سرایت خواهد کرد.
وی ادامه داد: در اینکه این فاجعه(کرونا)، تلنگر شدیدی بوده که هم جان، هم ذهن و فکر و عواطف انسان را هدف گرفته است، شکی نیست اما بهرحال از تعالیم قرآنی استفاده می کنیم که طبع انسان این گونه است که وقتی در تنگنا و فشار قرار می گیرد به یاد خداوندگار خود می افتد اما وقتی به ساحل امنیت و آرامش می رسند باز به شرک روی می آورد.
او افزود: در مورد اینکه انسان در جهان پس از کرونا تا چه میزان سعی می کند رابطه خود با طبیعت، خدا و انسان های دیگر را از نو تعریف کند نمی توان براحتی پیش بینی کرد بلکه باید منتظر باشیم و ببینیم میزان تاثیرگذاری فاجعه تا چه حد است و انسان ها تا چه اندازه ظرفیت و بلوغ برای تغییر کردن از خود نشان می دهند.
شریعتمداری ادامه داد: ما همچنان می توانیم نگران باشیم که انسان ها و برنامه ریزان دنیا بیشتر به سمت ارائه بازتعریفی در چارچوب نگاه ها و مناسبات مادی پس از کرونا حرکت کنند نه اینکه از نگاه های ماتریالیستی و مادی گرا فراتر روند لذا معلوم نیست کسانی که اتاق فکر دنیا هستند لزوما در جهان بینی و نگرش های فلسفی خود تغییراتی دهند البته موج هایی به راه خواهد افتاد و تکالیفی را متوجه ما می کند تا از فضای پیش آمده برای توجه دادن بیشتر انسان به ابعاد انسانی، حقیقت و ارزش واقعی خود استفاده کند.
او در مورد وضعیت سنت ها و آداب مذهبی و دینی در پساکرونا بیان داشت: مناسک دینی تا جایی که اصالت داشته باشند دچار تغییر ماهوی نخواهند شد همانگونه که در بحران های پیش آمده در طول تاریخ ، مناسک و آداب دینی تغییری نکردند.
استاد فلسفه حوزه علمیه قم ادامه داد: آئین ها و مناسک که جنبه عقلانی آنها ضعیف است ممکن است کمرنگ تر شود و این تا حد زیادی به نوع مواجهه متدینین و عالمان دینی به این پدیده باز می گردد.
او عنوان کرد: نگاه هایی که بنیادهای عقلی و دینی آن ضعیف تر است به طور طبیعی باید دچار تغییر و تحول شوند اما نوع مواجهه حوزه های علمیه و علمای شیعه با این پدیده مواجهه معقولی بوده است یعنی ما هم مانند بقیه انسان ها آنچه که علم و سکانداران بهداشت می گویند عمل کنیم و آن توسلات معنوی را هم داشته باشیم.
شریعتمداری بیان داشت: اگر دین را بخواهیم به جنگ علم یا عقل ببریم و مردم را در برابر دوراهی قرار دهیم، قطعا دین آسیب خواهد دید ولی اگر این تقابل را ایجاد نکنیم که -به نظرم علمای شیعه از طیف های مختلف تاکید بر توجه به علم و رعایت دستورات بهداشتی کردند- نه تنها سنت های دینی تقویت خواهند شد بلکه عمق و قوام زیادی پیدا خواهند کرد و جنبه معقولیت آنها آشکارتر خواهد شد.
او اظهار کرد: بهترین آمادگی که برای پساکرونا می توانیم داشته باشیم اینکه عجولانه و شتابزده عمل نکنیم و سریع به نظریه پردازی و پیش بینی و برآورد اقدام نکنیم بلکه شرایط را رصد کنیم حتی شاید اگر ما مقداری از مداخلات خود به عنوان نهاد دین بکاهیم و بگذاریم این روندها و فرآیندها به نحو طبیعی به توجه به مبدا و ارزش ها منتهی شود شاید بهتر باشد یعنی الان به طور طبیعی، نظام های مادی زیر سئوال رفتند.
وی با بیان اینکه به سمت تنازع بقا پیش می رویم گفت: «ایسم» هایی که به عنوان پایه های تمدن جدید قلمداد می شود به نظر می رسد دچار لغزش شدند و لذا معتقدم اگر شروع به کرکری خواندن و مچ گیری نکنیم به نظرم بشر گرفتار کرونا خودش بخش زیادی از مسیر را پیش خواهد رفت؛ ما باید تنها رصد کنیم و زمانی که دوران نظریه پردازی رسید به صحنه بیائیم و دیدگاه های فلسفی و علمی خود را بیان کنیم و فراموش نکنیم که این یک مساله جهانی است و در این شرایط نباید علم یک دین و مذهب را بلند کنیم بلکه باید تلاش کنیم بشر توجه بیشتری به خدا و بلکه «خود» واقعی خویش پیدا کند و «من» واقعی اش را دریابد.
او گفت: به راحتی نمی شود در مورد پساکرونا پیش بینی و برآورد کرد و تلنگری است که اروپایی ها و غربی هار ا تحت تاثیر قرار داده و به خود آورده باشد و باید ببینیم تا کجا امتداد می یابد و تاثیرات آن تا کجا پیش خواهد رفت و انسان تا چه حد آن شایستگی را دارد که بر اساس آن تکانه تحول و دگرگونی در نگرش خود ایجاد کنند./260/12/