راجع به شهادت امام جواد علیه السلام روایات مختلفی وجود دارد در واقع سه نقل در این باره وجود دارد یک نقل مربوط به مرحوم مفید است که ایشان احتمال می دهند که حضرت به سم جفا به شهادت نرسیدند، ایشان بیان می کنند: «شهادت با سم ایشان بر من ثابت نیست.» یک روایت این است که ام فضل آن حضرت را مسموم کرد در نقل دیگری هم داریم که ایشان را در خانه خودشان با دستمالی آغشته به سم به شهادت رسیدند.

استاد ابراهیم محمدی نجف آبادی در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید گفت: در روایتی از ابی یحیی صنعانی نقل شده است: « كنت عند أبي الحسن الرضا فجي‏ء بابنه‏ أبي جعفر و هو صغير فقال هذا المولود الذي لم يولد مولود أعظم بركة على شيعتنا منه.» من در نزد امام رضا علیه السلام بودم که فرزندشان را آوردند در حالی که کوچک بودند حضرت فرمودند: این نوزاد نوزادی است که هیچ مولودی برای شیعیان ما برکتش بالاتر از این مولود نیست.

وی اضافه کرد: امام رضا علیه السلام در میانسالی صاحب فرزند شدند و چند سال قبل از شهادت امام رضا علیه السلام امام جواد علیه السلام به دنیا آمدند تا قبل ولادت این اولاد با برکت حضرت رضا علیه السلام را منع و شماتت می کردند که فرزندی ندارند و حضرت از خدا طلب فرزند می کردند تا خداوند امام جواد علیه السلام را به ایشان عطا کرد.

وی افزود: راجع به شهادت امام جواد علیه السلام روایات مختلفی وجود دارد در واقع سه نقل در این باره وجود دارد یک نقل مربوط به مرحوم مفید است که ایشان احتمال می دهند که حضرت به سم جفا به شهادت نرسیدند، ایشان بیان می کنند: «شهادت با سم ایشان بر من ثابت نیست.» یک روایت این است که ام فضل آن حضرت را مسموم کرد در نقل دیگری هم داریم که ایشان را در خانه خودشان با دستمالی آغشته به سم به شهادت رسیدند.

این استاد حوزه علمیه قم بیان داشت: احتمالی که مرحوم مفید مطرح می کنند از جهاتی تضعیف می شود یکی این که سن حضرت جواد علیه السلام و علم آن حضرت و این که چه چیزی برای بدن خوب است و چه چیزی بد است این مساله را بعید می کند که حضرت به مرگ طبیعی از دنیا رفته باشند چون در واقع از نظر عقلا بیست و پنج سال سنی نیست که طبیعتا مرگ در آن اتفاق افتد و این که ایشان اولین امامی هستند که در این سن به شهادت می رسند و از این جهت هم از بقیه ائمه علیهم السلام سن کمتری در زمان به شهادت رسیدن داشته اند.

وی اضافه کرد: عمده سبب شهادت حضرت جواد علیه السلام دو چیز است یکی حسادت نسبت به ایشان و سبب دیگر جلوگیری از سیادتی بوده است که ایشان بر مردم داشتند به همین جهت نگذاشتند که امام جواد علیه السلام به مرگ طبیعی از دنیا روند، تاریخ شهادت حضرت در سال 220 است و ایشان در بیست و پنج سالگی با سمی که ام فضل به تحریک برادرش جعفر بن مامون و عمویش معتصم عباسی به هر شکلی به حضرت رساند به شهادت رسیدند.

استاد محمدی نجف آبادی اظهار داشت: حضرت جواد علیه السلام مقداری از زندگانیشان را در زمان مامون و مقدار دیگری را در زمان معتصم عباسی گذراندند وقتی امام رضا علیه السلام به شهادت رسیدند حضرت جواد علیه السلام در مدینه بودند و به جهت ازدواج آن حضرت با دختر مامون، مامون ایشان را به بغداد آورد و حضرت چند سالی در بغداد تحت نظر بودند به این بهانه که دختر مامون می خواهد در کنار خانواده اش باشد اما بعد از مرگ مامون و بعد از سفر حجی که رفتند به مدینه بازگشتند و در آن جا اقامت کردند تا این که با روی کار آمدن معتصم دوباره آن حضرت را در دو روز مانده به محرم سال 220 به بغداد بردند و در همان سال که بعضی می گویند در 27 ذی القعده یا در آخر ماه ذی القعده ایشان را به شهادت رساندند. بعد از پذیرفتن نظر امام جواد علیه السلام توسط معتصم در داستان قطع دست دزد با سعایتی که یکی از نزدیکان دربار عباسی نسبت به آن حضرت در نزد معتصم کرد، معتصم کمر به قتل حضرت بست. هم در نحوه شهادت امام جواد علیه السلام هم در تاریخ شهادت ایشان اختلاف وجود دارد.

وی اضافه کرد: علامه امینی روایاتی را درباره امام جواد علیه السلام که در نزد ایشان چند روایت درباره فضایل خلفا مطرح شد و حضرت جواد علیه السلام هر کدام را با عقل و منطق رد کردند یکی از این روایات که بیان می کند: «خداوند توسط پیامبر به ابوبکر سلام رساند که من از دست تو راضی هستم آیا تو هم از من راضی هستی.» حضرت درباره این روایت فرمودند این سخن محالی چون خداوند در قرآن کریم می فرماید: «و لقد خلقنا الإنسان و نعلم ما توسوس به نفسه و نحن أقرب إليه من‏ حبل‏ الوريد» که نشان می دهد خداوند نسبت به این که در باطن انسان چه می گذرد آگاه است پس چگونه می شود که خداوند خبر نداشته باشد که ابوبکر نسبت به او رضایت دارد یا ندارد.

این استاد حوزه علمیه قم بیان کرد: در روایت دیگری راجع به عمر بن خطاب بیان شده است: «اگر عذاب نازل می شد کسی جز عمر نجات پیدا نمی کرد.» حضرت جواد علیه السلام درباره این روایت فرمودند: بنابر آیه «و ما كان الله ليعذبهم و أنت‏ فيهم‏ و ما كان الله معذبهم و هم يستغفرون‏» این حدیث هم محال است چون وجود پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم و استغفار سبب منع عذاب است نه چیز دیگر، روایت دیگری هم به امام جواد علیه السلام عرضه داشتند که: «عمر چراغ اهل بهشت است» ایشان در پاسخ گفتند با وجود بودن ائمه و انبیا در بهشت، بهشت با نور عمر روشن نخواهد شد.

وی در انتهای سخنانش اظهار داشت: مائد بن سهل می گوید به امام جواد علیه السلام نامه ای نوشتم که: «علمني شيئا إذا أنا قلته كنت‏ معكم‏ في‏ الدنيا و الآخرة» یک چیزی به من بیاموزید که وقتی من آن را بیان کنم هم در دنیا و هم در آخرت با شما باشم « فكتب بخط أعرفه» راوی می گوید حضرت با خط خودشان که من آن خط را می شناختم جواب فرمودند: «قال أكثر من تلاوة إنا أنزلناه و رطب شفتيك بالاستغفار» سوره إنا أنزلنا را زیاد بخوان و همیشه لبت به گفتن استغفار تر باشد یعنی همیشه در زبانت استغفار باشد. ان شاءالله خداوند ما را از برکات وجود نازنین آن حضرت و پدر بزرگوارشان که ما ایرانیان تعلق خاصی به آن حضرت داریم بهره مند و عاقبت به خیر بگرداند./20/21/260