در دو بعد علم و عمل باید از گذشتگان الگوگیری کنیم تا حوزه ما یک حوزه کارآمد زنده و پویا و آگاه به زمان شود که از این الگوگیری از تراث در تحول به تحول مثبت یاد می کنیم و این گونه تحولات تحولات مثبتی در حوزه فعلی هستند.

استاد سید مهدی موسوی در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید گفت: نقش تراث در تحول حوزه را می توان به دو گونه تفسیر و تبیین کرد یکی صورت مثبت و دیگری صورت منفی تحول است، صورت مثبت آن را می توان در الهام گرفتن و الگوگیری از فقهای سلف تفسیر کرد به این نحو که آن بزرگان هم و غم خودشان را در راستای رفع نیازهای جهان اسلام و مسلمین و کشور به کار گرفته بودند.

وی افزود: بزرگان حوزه در راه این هدف مقدس و امر مهم و خطیر همه تلاششان را مصروف داشتند و در این راستا هیچ گونه سهل انگاری از آنها سر نزده است و به طور جدی به کسب و فراگیری علوم اسلامی خاصتا فقه و اصول اهتمام می ورزیدند و خود را برای رفع این نیازها مسلح به سلاح علم و دانش می کردند و این کسب علم و دانش را در راستای این امر مهم و خطیر برای خودشان به عنوان یک فریضه الهی می دانستند که همچون نماز و روزه و سایر واجبات بر ذمه آنها بوده است و یکی از واجبات را هم فراگیری علوم اسلامی می دانستند و به خاطر این که به این فرمایش پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و آله و سلم که فرمودند: «طلب العلم فریضة علی کل مسلم» جامع تحقق و عمل بپوشانند در این راستا از هیچ گونه تلاش و زحمتی دریغ نکردند.

این استاد حوزه علمیه قم بیان داشت: به اعتقاد و اذعان به کلام نورانی پیامبر که فرمودند: «الفرصة تمر مر السحاب» این علما و بزرگان در این امر مهم و خطیر از تمامی فرصت ها و لحظاتشان به نحو احسنت در راستای این امر مهم که همان کسب علم و دانش مفید بود بهره بردند و همین امر سبب شد که فقهایی آگاه به زمان خودشان باشند و در مقابل سوالات مستحدثه و شبهاتی که مطرح می شد جواب قانع کننده و دندان شکنی داشته باشند لذا در حال حاضر حوزه و علمای ما با الگوگیری از این میراث عظیم و اصیل باید همانند گذشتگان مسلح به سلاح علم و دانش شوند و در مقابل شبهات روز و سوالات مستحدثه ای که امروزه مطرح است مانند لقاح مصنوعی، شبیه سازی و امثال ذلک جواب قانع کننده ای داشته باشند چرا که بنا بر فرمایش مقام معظم رهبری حوزه پشتوانه اقامه اسلام است که باید روز آمد باشد و آمادگی لازم را برای این نقش مهم ایفا کند.

وی اضافه کرد: می دانیم که وظیفه خطیر و مهم پشتوانه اقامه اسلام بودن کما فی السابق به عهده حوزه است و مسئولیت آن به دوش علما و فقهای حوزه است لذا باید در این امر خطیر از میراث گذشتگان الگوگیری و الهام گیری کافی داشته باشیم البته در دهه های اخیر این امر مهم از سوی علمای بزرگ من جمله مرحوم آیت الله العظمی بروجردی و سایر بزرگان جامه تحقق پوشیده شده است اما برای بیشتر شدن این اهتمام، حوزه فعلی نیز باید تلاش بیشتری در این جهت داشته باشد.

استاد موسوی اظهار داشت: در عصر ما مدارس علمیه و مراکز فقهی مهمی تاسیس شده است من جمله مرکز فقهی ائمه اطهار علیهم السلام توسط آیت الله العظمی فاضل لنکرانی، مدارس علمیه ای مثل مدرسه امام کاظم علیه السلام یا موسسه تخصصی کلام توسط آیت الله العظمی سبحانی و مدرسه تخصصی فقهی اصولی توسط آیت الله العظمی وحید خراسانی و مدرسه اهل بیت علیهم السلام و تراث زیر نظر آیت الله العظمی سیستانی و ایجاد مدرسه تخصصی فقه و اصول توسط آیت الله العظمی شبیری زنجانی یا موسسه اسراء توسط حضرت آیت الله جوادی آملی که این مراکز و موسسات از مصادیق الگوگیری و تحول مثبت در حوزه هستند اما به این مقدار نباید اکتفا و بسنده کرد بلکه باید برای این امر خطیر و مهم تلاش و زحمت بیشتری کشیده شود.

وی تاکید کرد: این نکته هم لازم به ذکر است که صرف بعد علمی برای الگوگیری کافی نیست بلکه علاوه بر بعد علمی که در این زمینه باید از گذشتگان الگو گیریم از بعد معنوی و تهذیب و خودسازی هم نباید غافل شویم، وقتی که ما به زندگی بزرگان و فقهای گذشته مراجعه می کنیم و صفحات تاریخ زندگی آنها را ورق میزنیم از شیخ مفید گرفته تا شیخ طوسی و سید مرتضی و متاخرینی مثل علامه حلی و شیخ انصاری و آخوند خراسانی تا فقها و علمای بزرگ معاصر و در راس آنها مرحوم امام خمینی وقتی تاریخ زندگانی آنها را ملاحظه می کنیم می بینیم علاوه بر تحصیل، تهذیب و خودسازی هم داشتند چرا که لازمه اقتباس از کلام معصومین علیهم السلام این است که به این مطلب توجه پیدا کند که انسان با دو بال علم و عمل به مقصود نهایی و سعادت ابدی می رسد.

این استاد حوزه علمیه قم بیان داشت: در دو بعد علم و عمل باید از گذشتگان الگوگیری کنیم تا حوزه ما یک حوزه کارآمد زنده و پویا و آگاه به زمان شود که از این الگوگیری از تراث در تحول به تحول مثبت یاد می کنیم و این گونه تحولات تحولات مثبتی در حوزه فعلی هستند اما تحول دیگری تحت عنوان تحول منفی داریم که می توانیم آن را این گونه تفسیر و تبیین کنیم که نگاه افراطی و تفریطی به سیره و سنت علمای سلف و گذشتگان و نگاه عجولانه و بدون تامل به سیره آنها است که اگر مقصود ما از تحول این چنین باشد از آن به تحول منفی یاد می کنیم.

وی خاطرنشان کرد: اگر ما به علوم گذشته بسنده کنیم و با علوم روز و عصر خودمان بیگانه باشیم و جمود به همان علوم قدیم داشته باشیم و از مسائل و علوم روز تهی باشیم و بر این باور باشیم که کار با وسایل فعلی و الکترونیکی از جمله کامپیوتر و اینترنت بر خلاف سیره و رویه قدما و علمای سلف بوده است این مساله مخالف با آن هدف ما است که رسیدن به مقصود نهایی و سعادت و کمال برای خود و انسان هایی است که تحت تربیت ما قرار می گیرند لذا این نظر، نظری منفی است که اگر ما فقط بخواهیم به همان تولیدات و علوم گذشته بسنده کنیم و دستمان از علوم روز تهی باشد اثر منفی ای در حوزه خواهد داشت.

استاد موسوی در انتهای سخنانش اظهار داشت: باید با تاکید بر توارث مثبت گذشته در هر چه بهترشدن حوزه گام برداریم و در این مسیر از هیچ تلاش و زحمتی دریغ نکنیم و در این مسیر از خداوند منان طلب توفیق روز افزون کنیم که انشاء الله بتوانیم در این راستا به آن چیزی که وظیفه یک عالم دینی به طور خاص است و وظیفه یک حوزه دینی به طور عام است عمل کنیم./20/21/260