استاد صادق صالحی، از اساتید حوزه علمیه قم و مدیر مرکز نشر معارف صحیفه سجادیه، در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع‌ رسانی نشست دوره‌ای اساتید، به تبیین ابعادی از شخصیت حضرت رسول (ص) در آیینه دعاهای صحیفه سجادیه پرداخت.

/270/260/22/

استاد صالحی در ابتدای سخنان خود با اشاره به دعای دوم صحیفه سجادیه، این دعا را منبعی جامع و مختصر برای شناخت اوصاف و زندگانی پیامبر اکرم (ص) دانست.

وی با استناد به فراز ابتدایی این دعا که می‌فرماید: «وَ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِی مَنَّ عَلَیْنَا بِمُحَمَّدٍ نَبِیِّهِ صَلَّی اللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ» (سپاس خدای را که بر ما منت نهاد به محمد پیامبرش)، اظهار داشت: خداوند متعال در قرآن، نعمت‌های بسیاری را یادآور شده، اما تعبیر «منّت» را که برای نعمت‌های بسیار سنگین و ویژه به کار می‌رود، منحصراً برای وجود مقدس خاتم انبیا (ص) به کار برده است.

وی افزود: آب، دانه و سایر نعمت‌های مادی با عظمت‌هایی همچون کوه‌ها، دریاها و آسمان‌ها، هیچ‌کدام با تعبیر «منّت» یاد نشده‌اند؛ اما خداوند به خاطر فرستادن پیامبری که ثمره هستی و علت غایی خلقت است، بر مؤمنان منت می‌نهد.

کارشناس دینی با تأکید بر اینکه پیامبر اکرم (ص) تجلی اعظم خداوند متعال بر روی زمین و آیینه تمام‌نمای اوصاف الهی است، تصریح کرد که امام سجاد (ع) در این دعا با الهام از آیه «لَقَدْ مَنَّ اللَّهُ عَلَی الْمُؤْمِنِینَ إِذْ بَعَثَ فِیهِمْ رَسُولًا مِنْ أَنْفُسِهِمْ» این نعمت والا را یادآور می‌شود.

مدیر مرکز نشر معارف صحیفه سجادیه در بخش دیگری از گفتار خود با اشاره به جایگاه صلوات در دعاهای صحیفه، خاطرنشان کرد: امام سجاد (ع) در بیشتر دعاها، به‌ویژه پس از واقعه عظیم عاشورا و در فضای خفقان‌آلودی که جامعه را فراگرفته بود، مردم را با ذکر صلوات کامل به اهل‌بیت عصمت و طهارت (ع) توجه می‌دادند.

وی یادآور شد: پیامبر اکرم (ص) نیز امت خود را از فرستادن صلوات ناقص برحذر داشته و صلوات کامل را صلواتی دانسته‌اند که در آن، اهل‌بیت (ع) نیز ذکر شوند.

استاد صالحی تأکید کرد: پیام امام سجاد (ع) در این دعاها این است که اگر خواهان رسیدن به سرمنزل مقصود و نتیجه مطلوب خلقت هستید، راه آن از مسیر پیامبر (ص) و آل او (ع) می‌گذرد و این ذکر شریف، حلقه اتصال امت به این خاندان مطهر است.

این استاد حوزه با اشاره به حدیثی از پیامبر اکرم (ص) که فرمودند «خداوند مرا از بالای عرش خود محمد نامید و این نام از نام خود او (محمود) مشتق شده است»، اظهار داشت: این نام مقدس که به معنای «ستوده» است، پیش از پیامبر (ص) بر کسی نهاده نشده بود، زیرا تمام خصلت‌های پسندیده و مکارم اخلاق در وجود ایشان به حد کمال جمع شده بود.

وی با بیان اینکه نام پیامبر (ص) مایه برکت است، به روایتی اشاره کرد که می‌گوید در هر خانه‌ای که نام‌های محمد، علی و فاطمه (ع) باشد، فقر وارد نخواهد شد.

استاد صالحی در ادامه به تشریح ویژگی بارز «رحمة للعالمین» بودن پیامبر اکرم (ص) پرداخت و گفت: امام سجاد (ع) در دعای دوم، حضرت را «امام رحمه، قائد الخیر و مفتاح البرکه» معرفی می‌کند.

وی با ذکر مصادیقی از زندگی ایشان، به داستان اخراج پیامبر (ص) از مکه و پیشنهاد جبرئیل برای نفرین قومشان اشاره کرد و یادآور شد: در اوج اذیت و آزار، آن حضرت به جای نفرین، برای هدایت قوم خود دعا کردند و فرمودند: «رَبِّ اهْدِ قَوْمِی فَإِنَّهُمْ لَا یَعْلَمُونَ؛ خدایا قوم مرا هدایت کن که آنها نمی‌دانند». این استاد حوزه، فتح مکه را نقطه عطف دیگری در تجلی این رحمت دانست و افزود: زمانی که برخی فریاد «الیوم یوم الملحمه» (امروز روز انتقام است) سر دادند، پیامبر (ص) پرچم را به دست امام علی (ع) دادند و فرمودند امروز «یوم المرحمه» (روز رحمت) است.

وی با اشاره به تواضع بی‌نظیر پیامبر اکرم (ص) در برابر خداوند، گفت: روزی زنی حضرت را در حالی دید که مانند بردگان روی زمین نشسته و غذا میل می‌فرمودند. وقتی تعجب خود را ابراز کرد، پیامبر (ص) در پاسخ فرمودند: «وَ أیُّ عَبْدٍ أعْبَدُ مِنِّی؛ کدام بنده از من بنده‌تر است؟» استاد صالحی این رفتار را الگویی کامل برای همه مسلمانان در فروتنی و خاکساری در پیشگاه الهی دانست.

این کارشناس دینی در خاتمه ضمن گرامیداشت یاد و خاطره پیامبر رحمت (ص)، برای امنیت و عافیت امت اسلامی و دفع شر مستکبران عالم دعا کرد و بر لزوم تمسک به ثقلین (کتاب الله و عترت) به عنوان راه نجات تأکید نمود.