استاد سید علی طباطبایی از اساتید حوزه علمیه قم در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید به موضوع «اوصاف راهیان وادی ذکر» پرداخت.
/270/260/23/
این استاد درس خارج حوزه در ابتدای گفتگو خاطرنشان کرد: وجود مبارک حضرت وصی امیرالمؤمنین سلاماللهعلیه در این قسمت از خطبه میفرماید: اگر اولیای خدا و راهیان وادی ذکر را در ذهن خود مجسم کنید و وضعیت روحی و حالات خوش درونی و خاطرات نفسانی آنها را بخواهید در ذهن خود تمثیل کنید، این بندگان صالح خدای سبحان در مقام عبادت قرار گرفته و به ذکر الهی مشغولند. در حالی که تمام کارهایی را که انجام دادهاند در صفحه ذهن آنان نقش بسته است، و راجع به کارهای گذشته خود به جستوجو میپردازند، مثل آن که صفحات کتابی را ورق میزنند و به بررسی اعمال گذشته خود اشتغال میورزند. همچنان که در محاسبههای تجاری دنیا هر حسابگری نیاز به طرف مقابلی دارد که با وی درباره سرمایه و سود و زیان صحبت کند تا اگر زیاد کرده سهم خود را برداشت کند و اگر کم آورده او را ضامن دانسته که در آینده جبران کند، در مورد آخرت هم طرف محاسبه انسان، نفس اماره اوست.
استاد طباطبایی اظهار داشت: «وَ قَدْ نَشَرُوا دَوَاوِينَ أَعمالِهم وَ فَرَغوا لِمُحاسبه انفُسِهم على كلِّ صغيرة وَ كَبِيرَة أُمِرُوا بِهَا فَقَصَّرُوا عَنْهَا أَوْ نُهُوا عَنِهَا فَفَرَّطُوا فِيهَا»؛ اینها نامههای اعمال خود را گشوده، و برای حسابرسی آمادهاند، در اندیشهاند که در کدامیک از اعمال کوچک و بزرگی که به آنان فرمان داده شده کوتاهی کردهاند یا چه اعمالی که از آن نهی شده بودند مرتکب گردیدهاند. به جهت اینکه این راهیان وادی ذکر، از طرفی میدانند و با گوش دل این پیام الهی را دریافت کردهاند که: «وَ وُضِعَ الْكِتَابُ فَتَرَى الْمُجْرِمِينَ مُشفِقینَ مِمَّا فِيهِ وَ يَقُولُونَ يَا وَيْلَتَنَا مَالِ هَذَا الْكِتَابِ لَا يُغادِرُ صَغِيرَةً وَلَا كَبِيرَةً إِلَّا أَحْصَاهَا وَ وَجَدُوا مَا عَمِلُوا حَاضِراً وَ لاَ يَظْلِمُ رَبُّكَ أَحَداً» (سوره مبارکه کهف، آیه۴۹)؛ نامه اعمال در آنجا گذارده میشود، اما گنهکاران را خواهی دید که از آنچه در آن است ترسانند و میگویند: ای وای برما! این چه کتابی است که هیچ عمل کوچک و بزرگی نیست مگر اینکه آن را برشمرده و آنگاه همه کردار خود را حاضر میبینند و پروردگارت به احدی ستم نمیکند. عمل هر کس تنها به نام خود او ثبت میشود.
این استاد حوزه علمیه قم ابراز داشت: نامه اعمال به معنای دفتر و کتاب دنیایی که کردار انسان در آن نگارش یابد نیست. در آیات قیامت سخن از کتابت اعمال است و کتابت به معنای ثبت کردن است، نوشتن یکی از مصادیق ثبت کردن است. از این رو شامل خاطرات و اندیشههای انسان نیز گشته و حتی درجات اخلاص نیز ثبت میگردد و این معنا از آیات فراوان استفاده میشود. پس کتابت اعمال به معنای ثبت عین عمل است و در آخرت انسان در کارنامه خود عین عمل را مشاهده میکند، این معنای لطیف است که انسانهای سالک ساعی را در همینجا به جستوجوی در کتاب عمل خویش وادار نموده و آن همه نالهها و فریادها دارند.