استاد خادم الذاکرین از اساتید حوزه علمیه قم در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید، به موضوع «آموزه هایی از آیاتی از سوره معارج» پرداخت.

/270/260/22/

این استاد درس خارج حوزه در ابتدای گفتگو خاطرنشان کرد: در سوره معارج می خوانیم: «وَ الَّذِينَ هُمْ بِشَهَادَاتِهِمْ قَائِمُونَ» (33) و آنان که بر ادای گواهی های خود پای بند و متعهدند. شهادت عادلانه و ترک کتمان، از مهمترین پایه های اقامت عدالت در جامعه بشری و پایه اثبات بسیاری از حقوق فردی و اجتماعی است. در آیات زیادی امر به تحمل شهادت و اداء آن شده است؛ و نباید کتمان یا تغییر شهادت داد.

وی افزود: در ادامه می خوانیم: «وَ الَّذِينَ هُمْ عَلَىٰ صَلَاتِهِمْ يُحَافِظُونَ» (34) و آنان که همواره بر [اوقات و شرایط ظاهری و معنوی] نمازهایشان محافظت دارند. در ذیل آیه «و الذین هم علی صلاتهم دائمون» روایاتی آمده که اشاره به نمازهای واجب و فریضه است؛ در این آیه شریفه اشاره به نماز نافله است. در نخستین وصف، اشاره به تداوم نماز بود؛ یعنی در اصل نماز و کمّیت آن، مداومت دارند؛ و در اینجا محافظت بر نماز، اشاره به کیفیت آن است. نماز را با حفظ آداب و با صفات کمالی بجا می آورند که این آداب، هم ظاهر نماز را بهتر می کند و هم روح نماز را، که حضور قلب است، تقویت می کنند. به عبارتی هم خضوع و هم خشوع دارند؛ و می دانیم خضوع، برای جوارح و خشوع برای جوانح است. در آغاز و در پایان صفات، صحبت از نماز شد. و این نشانه اهمیت آن است. چون نماز مکتب عالی تربیت و مهمترین وسیله تهذیب نفس و پاکسازی جامعه است.

استاد خادم الذاکرین در ادامه بیان کرد: در ادامه سوره معارج می خوانیم: «أُولَٰئِكَ فِي جَنَّاتٍ مُكْرَمُونَ» (35) اینان در بهشت ها، مکرّم و محترم اند. پایان مسیر مجرمان را اشاره کرد که جهنم است؛ و در اینجا بیان از پایان مسیر مؤمنانی است که دارای این صفات است. یعنی در بهشت الهی مورد تکریم و پذیرایی الهی قرار می گیرند. این آیه شریفه دو ترکیب می تواند داشته باشد؛ به این معنا که اولئک مبتدا، و فی جنات خبر اول و مکرمون خبر دوم باشد؛ یا بگوییم مکرمون خبر و فی جنات، ظرف آن باشد.

وی خاطرنشان کرد: در ادامه این سوره مبارکه می خوانیم: «فَمَالِ الَّذِينَ كَفَرُوا قِبَلَكَ مُهْطِعِينَ» (36) کافران را چه شده که به تو چشم دوخته به سویت شتابانند؟ می بینیم که در اینجا اشتباه تایپی رخ داده است؛ و صحیح آن «فما للذین» است؛ و کار صحیحی کردند و آن را در کتابت، تصحیح نکردند؛ تا مبادا بعدها بهانه ای بشود بر اینکه بگویند قرآن تحریف شده است.

این استاد حوزه علمیه قم افزود: در آیه بعد می خوانیم: «عَنِ الْيَمِينِ وَعَنِ الشِّمَالِ عِزِينَ» (37) از راست و چپ، گروه گروه و به صورت پراکنده.  در مجمع البیان آمده است  «قال الزجاج المهطع المقبل ببصره على الشي‏ء لا يزايله و ذلك من نظر العدو و قال أبو عبيدة الإهطاع الإسراع و عزين جماعات في تفرقة واحدتهم عزة و إنما جمع بالواو و النون لأنه عوض مثل سنة و سنون و أصل عزة عزوة من عزاه يعزوه إذا أضافه إلى غيره فكل جماعة من هذه الجماعات مضافة إلى الأخرى» (مجمع البيان في تفسير القرآن، ج‏10، 536) بعد از اینکه در آیات قبل اشاره به نشانه های مؤمنین و کافرین و سرنوشت آنان کرد، در این آیات، بار دیگر به شرحی پیرامون وضع کفار و استهزاء آنها به مقدسات اشاره می کند.